Keshe Facebook áleýmettik jelisine 15 jyl toldy. Kóz júgirter bolsaq, 15 jyl az ǵana ýaqyt, degenmen áleýmettik jeliniń sıfrlyq tehnologııalar salasyndaǵy mańyzy óte úlken.
Feısbýk 2004 jylǵy 4 aqpanda qurylǵan. Uzaq ýaqyt boıy bul jeli tek Garvard Ýnıversıtetindegi Mark Sýkerbergtiń shákirtterine ǵana qol jetimdi boldy. Sol kezde Feısbýk paıdalanýshylarynyń sany eki mıllıardqa jetetinin, al Sýkerbergtiń álemniń eń baı adamdarynyń qataryna kiretinin eshkim de elestete almady.
Alaıda Feısbýktiń tanymal bolýyna kóptegen daý-janjal sebep boldy. 2018 jyldyń kókteminde kompanııa saıası daý-damaıdyń ortasynda qaldy. Keıin amerıkandyq Kongress tyńdaýy kezinde Sýkerberg kópshilik aldynda keshirim surap, jeke aqparatty saqtaý jumystaryn qaıta qaraýǵa ýáde berdi.
AQSh-ta saılaý aldyndaǵy jarys kezinde Cambridge Analytica kompanııasy amerıkalyq saılaýshylardyń tańdaýyn aldyn ala taldaý maqsatynda Feısbýktiń 50 mln paıdalanýshycynyń málimetterin zańsyz paıdalanǵan.
«Kóptegen adam osy platformaǵa úırengen. Iá, Feısbýk bıznes-modeli tutynýshylar týraly aqparat jınaý úshin jarnama berýshilermen baılanys jasaıdy. Biraq bul yńǵaıly qosymshalardy qarjylandyrýǵa múmkindik beredi. Munyń barlyǵy adamdardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrady», - deıdi Kalıfornııa ýnıversıtetinen Djess Goldhammer.
Ulmeken ADAIHAN,
Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti