Almaty oblysynda ótken bir jyl merzim ishinde asa aýyr qylmys sany 13 paıyzǵa, al aýyr qylmys sany 10 paıyzǵa tómendegen.
Biraq, quqyq qorǵaý salasyn saýyqtyrýǵa qatysty qabyldanǵan sharalar men ishki ister organdary qyzmetiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasynyń jańartylýyna qaramastan 2018 jyly óńirde mal urlyǵy órship, qaltaǵa túsý men úı tonaý faktisi de jıi tirkelgen.
– Almaty oblysy turǵyn úımen biriktirilgen ýchaskelik polısııa pýnktteriniń qurylysyn respýblıkalarda alǵashqy bolyp bastaǵan aımaq. Búgingi kúni josparlanǵan 220 nysannyń 162 nysany paıdalanýǵa berildi. Biz eńbek etý jaǵdaılaryn jaqsartý úshin qajetti kólikti, arnaıy quraldardy qamtamasyz etip kelemiz. Bıyl 136 avtokólik pen 954 planshettik kompıýter satyp alamyz. Jol-patrýl polısııasynyń barlyq qyzmetkerleri avtokóliktegi beınetirkeý qurylǵysy men beınejetondarmen tolyq qamtyldy. Munan bólek, Qapshaǵaı qalasynda, Qarasaı, Panfılov aýdandarynda 500 beınebaqylaý kameralary ornatylady. Oblys ortalyǵynda qosymsha 515 beınekamera ornatý taǵy josparlanyp otyr. Al oblys aýmaǵynda 968 beınebaqylaý kamerasy bar. Alaıda, soǵan qaramastan, polısııa qyzmetiniń jumysy tómen kórsetkishke ıe, – deıdi tártip saqshylarynyń jumysyn synǵa alǵan oblys ákimi Amandyq Batalov.
Synǵa ózek bolǵanyndaı, aımaqtaǵy qylmys jasaý deregi byltyrǵyǵa qaraǵanda 7,8 paıyzǵa kóbeıgen. Jalpy aımaqtaǵy quqyqbuzýshylyq kórsetkishterin aýdandarǵa bólip qarastyrǵanda, negizinen Qarasaı, Talǵar, Eńbekshiqazaq, Ile jáne Jambyl aýdandarynda qylmystyq oqıǵa jıi oryn alǵan. Oblys boıynsha jasalǵan qylmystyń 60 paıyzy osy atalǵan aýdandardyń enshisinde. Máselen, Almaty qalasyna jaqyn qonystanǵan Jambyl aýdanynda 3 adamnyń ómirin qıǵan qylmysker ustalsa, irgedegi Ile, Eńbekshiqazaq aýdandarynda da kisi óltirgender quryqtaldy. Tártip saqshylary bul aýdandardaǵy qylmystyń kóbeıýin megapolıs mańyndaǵy qylmystyq ahýaldyń turaqsyzdyǵynan dep túsindiredi.
Ras, organ jumysynda oń nátıje bar. Iаǵnı, polısııanyń jedel qımyl áreketiniń arqasynda asa aýyr qylmystyń ashylý kórsetkishi 92,9 paıyzǵa jáne aýyr qylmystyń ashylý deńgeıi 66,4 paıyzǵa jetken. Munan bólek, buryn jasalǵan 3 myńǵa jýyq qylmys ashylyp, kinási dáleldengen 2430 adam ótken jyly qylmystyq jaýapkershilikke tartylypty. Al oblystyń tergeý organdary uzyn sany 5333 qylmystyq isti sotqa joldaǵan.
Jalpy, jergilikti atqarýshy bılik tarapynan polısııa qyzmetkeriniń jumys isteýine barlyq qolaıly jaǵdaı jasalǵanyn joǵaryda aıttyq. Ásirese aýyldyq óńirlerdegi quqyq tártibin saqtaýǵa baǵyttalǵan sharalar jetkilikti. Onyń ishinde polıseılerdiń áleýmettik jaǵdaıyn jasaý birinshi orynda tur. Almaty oblysynda ótken jyly turǵyn úımen biriktirilgen 167 ýchaskelik polısııa beketi salynǵan. Bul jumys áli de jalǵasady. Aıtpaqshy, bıyl Qapshaǵaı kólindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin arnaıy polısııa qyzmeti qurylady.
– Qapshaǵaı sý qoımasynyń jaǵalaýynda patrýldik polısııa qyzmetin qurý ıdeıasyna oblys ákimi tarapynan qoldaý kórsetildi. Qazir jumysty jandandyrý úshin 2 qaıyq pen úsh shańǵy qajet. Bul másele jaqyn kúnderi sheshiledi, – deıdi Qapshaǵaı qalalyq polısııa basqarmasynyń bastyǵy, podpolkovnık Eldar Ábdikenov.
Shynynda da, Qapshaǵaı jaǵajaıynda jaz kezinde demalýshylar qatary kóbeıedi. Qoǵamdyq tártipti qurlyqta qadaǵalaý ońaı bolǵanymen, azamattardyń sýdaǵy jeke qaýipsizdigin qamtamasyz etý arnaıy quralmen jabdyqtalǵan polısııa jasaǵynsyz qıyn bolyp otyr. Al qys mezgilinde de kól ústinde balyqshylar men saıatshylardyń ómirine qaýip tóngen mysaldar jetkilikti eken.
Aıtpaqshy, oblys ákimi men turǵyndardyń polısııa qyzmetine qatysty syndarly kózqarasy tártip saqshylarynyń jumysyn shırata túsken syńaıly. Obaly ne kerek, tártip saqshylary tarapynan jedel áreket jasalyp jatyr. Olar jańa jyldan beri sýyq júris pen urlyqty kásip etken birneshe qylmystyq topty áshkerelegen. Al jaqynda barymtaǵa ketken mal aman tabylyp, ıesine qaıtarylǵany jaıly da jaǵymdy habar jetti. Máselen, Ile aýdany Qaraoı aýylynyń turǵyny qorasyndaǵy 13 bas jylqynyń qoldy bolǵanyn aıtyp, ishki ister bólimine shaǵymdanǵan eken. Iz kesýshiler jedel qımyldap, kúdiktini tapty. Ol 47 jastaǵy sol aýyldyń turǵyny bolyp shyqty. Uzamaı joǵalǵan jylqynyń deregi anyqtalyp, kórshi oblys aýmaǵyna asyp ketken 13 bas jylqy din aman keri qaıtaryldy.
– Qaroı aýylynyń turǵyny Ile aýdandyq ishki ister basqarmasyna 13 bas jylqysynyń urlanǵanyn aıtyp, 3 mıllıon 250 myń teńge shyǵyn shekkeni jaıynda aryz bergen bolatyn. Polısııa tarapynan jedel áreket jasalyp, 4 kún ishinde kúdiktini ustadyq. Joǵalǵan jylqy tabyldy. Qazir ol adamnyń ústinen tergeý bastalyp, basqa da mal urlyǵyna qatysy bar-joǵy tekserilýde, – deıdi Almaty oblystyq IID baspasóz qyzmetiniń ókili Kóbeıhan Nurahmet.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy