Talǵardaǵy tálim ordasy

Seısenbi, 13 naýryz 2012 8:22

Ekonomıkany turaqtandyryp, jańa tehnologııany óndiriske engizý saıasatyn qansha jerden qolǵa alǵanymyzben, jumyssyzdyq máselesi túbegeıli sheshilmeı turǵan máseleniń biri ekeni ras. Bul – barlyq qoǵamda da, kez kelgen memlekette de kezdesetin kúrdeli túıin. Elbasy halyqty jumyspen qamtamasyz etýdiń strategııasyn jasap, ár jylda túrli memlekettik baǵdarlamalar arqyly jumyssyzdyqtyń aldyn alý sharasyn nyǵaıtý kerektigin óziniń jyl saıynǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda basa nazarǵa alyp keledi.

Seısenbi, 13 naýryz 2012 8:22

Ekonomıkany turaqtandyryp, jańa tehnologııany óndiriske engizý saıasatyn qansha jerden qolǵa alǵanymyzben, jumyssyzdyq máselesi túbegeıli sheshilmeı turǵan máseleniń biri ekeni ras. Bul – barlyq qoǵamda da, kez kelgen memlekette de kezdesetin kúrdeli túıin. Elbasy halyqty jumyspen qamtamasyz etýdiń strategııasyn jasap, ár jylda túrli memlekettik baǵdarlamalar arqyly jumyssyzdyqtyń aldyn alý sharasyn nyǵaıtý kerektigin óziniń jyl saıynǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda basa nazarǵa alyp keledi.

Osy rette jumyssyzdyqqa qarsy shara qoldaný maqsatymen el Úkimeti «Ju­mys­pen qamtý-2020» baǵdarlamasyn qa­byl­daǵan edi. Bul baǵdarlamanyń maq­sa­ty jumyspen turaqty túrde qamta­ma­syz ete otyryp, halyqtyń tabysyn art­tyrý bolatyn. Údeden shyǵý úshin búgingi tańǵa deıin birshama is atqa­ry­lyp, kó­ńil­ge qonarlyqtaı nátıjesi de baıqalýda.

Jýyrda Almaty oblysyna qarasty Talǵar qalasynda ornalasqan №4 kásip­tik lıseı Elbasy N.Nazarbaevtyń Qazaq­stan halqyna arnaǵan bıylǵy «Áleýmet­tik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýy aıasynda oblys kólemindegi kásiporyn bas­shylarynyń basyn qosyp, dóńgelek ús­tel otyrysyn ótkizdi. Atalmysh sha­ra­ǵa respýblıkalyq deńgeıde ónim óndirip otyrǵan «Sultan», «Baron», «Tulpar-ekspress», «Glazman», «Baıserke-AGRO» JShS-leri, «Vodokanal» MKK, «Alataý jaryq» kompanııasy sekildi kásiporyn ókilderi qatysty. Kóteril­gen másele qa­jetti mamandyq­tar­ǵa bilikti maman tár­bıeleý jáne óńirdegi jumyssyzdyq prob­lemasymen jumyla kúresý shara­laryn jańa deńgeıge kóterý jóninde boldy.

Seksen jyldyq tarıhy bar №4 ká­sip­tik lıseı – irgetasy qalanǵaly beri aýyl sha­rýashylyǵy men halyqqa qyzmet kór­se­tý mekemelerine maman daıarlaý jáne jastarǵa kásiptik-tehnıkalyq bilim berý isin turaqty da tyńǵylyqty júrgizip kele jatqan bilim oshaǵy. Táýelsizdik alǵan kezdegi eleń-alań shaqta da, ekonomıka­lyq-qarjylyq daǵdarys tyǵyryqqa tiregen ýaqytta da bul oqý ordasy toqtaýsyz ju­mys istep turdy. Tipti, memleket tara­pynan qarjylaı qoldaý kórmeı, jeke­she­len­dirýdiń tuzaǵyna túsýdiń de az-aq al­dy­nan ótti. Kóptegen kásiporyndar daǵ­da­rysty syltaý etip lıseı shákirtterin jumysqa qabyldaýdan bas tartqan, oqý ordasymen jasasqan ekijaqty kelisim-shartty buzýǵa deıin barǵan. Tek sońǵy 3 jyl kóleminde ǵana lıseıdiń materıal­dyq-tehnıkalyq bazasy jańaryp, kerekti oqý quraldary men jabdyqtar alyna bastady. Atap aıtsaq, 2009-2010 jylda­ry 1,739 mıllıon teńge, 2011 jyly 15 mıllıon jáne oblys ákimdigi tarapynan 116 mıllıon teńge qarjy bólinip, ol aq­sha­ǵa lıseı ǵımaraty kúrdeli jón­deýden ótkizilgen, oqý kabınetteri men sheberha­na­larǵa qajetti jıhazdar, kompıýterler, ınteraktıvti taqta alynǵan.

Qarjylyq qoldaýdyń kómegimen ká­sip­tik lıseı 2009 jyly – 106, 2010 jyly – 194, al 2011 jyly 162 jas ma­man­dy daıarlap, qala men oblys aýma­ǵyn­da jumys istep otyrǵan óndiris oryn­da­ry­na ornalasýǵa septigin tıgizgen. Sony­men qatar, Úkimettiń «Jol kartasy» baǵ­dar­lamasyn júzege asyrýǵa da súbeli úle­sin qosyp, 2009 jyly – 343, 2010 jyly 79 jáne 2011 jyly 85 mamandy daıyndaý jáne qaıta daıarlaý kýrsynan ótkizip, biliktilikti rastaý jáne berý ortalyǵynyń nátıjesi boıynsha 184 oqý bitirýshisiniń 148-i biliktilik testin nátıjeli tapsyryp shyqqan. Bul №4 kásiptik lıseıde tájirıbeli ustazdar ortasynyń qalyptasqandyǵy men mamandyqqa daıarlaý tásiliniń durys jolǵa qoıylǵandyǵyn kórsetedi.

Buryn «Aýyl sharýashylyǵyn sýlan­dy­rý mehanızatory» deıtin mamandyqqa suranys mol bolsa, búgingi zaman tala­by­na saı «Avtomobıl jóndeýshi jáne teh­nıkalyq qyzmet kórsetý» mamandyǵyna qyzyǵýshylyq tanytý jáne jeke kásip­kerler tarapynan tehnıka mamanyna suranystyń artýyna baılanysty lıseı zamanaýı mamandyqtardy ıgerýdi qolǵa alyp otyr. Respýblıka kólemindegi irili-usaq qalalar men aýdandardy aıtpaǵan­nyń ózinde, bir ǵana Talǵar qalasynda ma­shına jóndeý ortalyqtary kóptep ashyla bastaǵan. Sol sebepti de «Avtomobıl jóndeýshi jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý» mamandyǵy boıynsha jylyna 50 shákirt bilikti daıyn maman retinde ómirde óz ornyn taýyp, eńbek jolyna túsýde. Teorııa­lyq sabaq kezinde Iа.Iаgmýrov, S.Jaqa­baev, O.Júkelov sekildi 25-30 jyldyq eńbek ótili bar tájirıbeli oqytýshylar jas mamandardy sheberlikke baýlıdy.

Qanat ESKENDIR.

Almaty.