Bereke beriktirgen birlik

Sársenbi, 25 sáýir 2012 7:38

Qazaqstannyń órken­de­gen ómiri, ny­ǵaıǵan qýaty eń aldymen eldegi barlyq etnostardyń týysqandyq pen yntymaqqa umtylysynyń arqasy desek, osynyń dáleline jarqyn mysaldar jetip artylady. Bú­gin­nen erteńge jal­ǵasqan jasampaz isterdi jarastyrýshy, jańǵyrtýshy qutty uıa turǵysynda tuǵy­ry bıik Qa­raǵandy óńiri sonyń úlgili ortasy deýge ábden laıyq. Basy budan bir ǵasyrdan as­tam buryn tamyr tartqan, odan beride qoǵam, ýaqyt óz­geristeri san etnostardy to­ǵystyryp, taǵ­dyr tabystyrýy turǵy­lyqty jurt­tyń baýyr­mal­dyq qu­shaǵy áseri ekeni olar umyta qoımas ys­tyq sezim. Bar­lyǵy úshin Qa­zaqtan ortaq Otan, onyń bir bólshegi – Arqa tóri mereıli meken.

Sársenbi, 25 sáýir 2012 7:38

Qazaqstannyń órken­de­gen ómiri, ny­ǵaıǵan qýaty eń aldymen eldegi barlyq etnostardyń týysqandyq pen yntymaqqa umtylysynyń arqasy desek, osynyń dáleline jarqyn mysaldar jetip artylady. Bú­gin­nen erteńge jal­ǵasqan jasampaz isterdi jarastyrýshy, jańǵyrtýshy qutty uıa turǵysynda tuǵy­ry bıik Qa­raǵandy óńiri sonyń úlgili ortasy deýge ábden laıyq. Basy budan bir ǵasyrdan as­tam buryn tamyr tartqan, odan beride qoǵam, ýaqyt óz­geristeri san etnostardy to­ǵystyryp, taǵ­dyr tabystyrýy turǵy­lyqty jurt­tyń baýyr­mal­dyq qu­shaǵy áseri ekeni olar umyta qoımas ys­tyq sezim. Bar­lyǵy úshin Qa­zaqtan ortaq Otan, onyń bir bólshegi – Arqa tóri mereıli meken. Aı­maqtaǵy 115-ke jýyq túrli etnostardyń arasynda qalyptasqan túsi­nis­tik pen kelisim ahýaly uıymshyl­dyq­ty uıystyryp, áleýmettik-ekono­mı­ka­lyq órleýge altyn arqaý bolýy kóp­shilik kóńilin kóriktendire túsken. Kez kelgen, tipti eń az ulttyq toptyń múdde­sine shynaıy qurmet-syılasymdyqtyń negizi. Jalpy bilim beretin mektepterde nemis, koreı, tatar, polıak tilderi oqyty­lady. Etnomádenı birlestikterdiń bári­niń janynda ana tildi oqyp-úıretetin jeksen­bilik mektepter jumys isteıdi. Soǵan qosa, memlekettik til meńgeriledi.

Oblystyq ákimdikte ótken óńirdegi etnomádenı birlestikter jetekshilerimen kezdesýde ultaralyq qatynastardy ýa­qyt talap-talǵamyna saı damytý máse­lesi alǵa tartylyp, dostyq pen birlikti qadirleý, kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý maqsatyndaǵy is-izdenister jóninde keleli áńgime qozǵaldy. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, oblystyq fılıaly ǵylymı-saraptaý tobynyń jetekshisi Vılen Molotov-Lýchanskıı, Qazaqstan koreıleri qaýymdastyǵynyń óńirlik bólimshesiniń tóraıymy Lılııa Kım, temirtaýlyq grekterdiń «Potnas» uıymynyń basshysy Despına Kasapıdı óz sózderinde qazaqstandyqtardyń osyndaı beıbit jáne tatý-tátti shańyraq astynda turyp jatýy táýelsizdik jyldarynda qol jetkizilgen basty baılyq bolyp tabylatyndyǵyn aıtty. Qatarlary tolyǵý ústindegi, qazir 70-ke jýyqtaǵan bul birlestikter tek etnostar úshin ǵana emes, sondaı-aq búkil qoǵamǵa, memleket­tik múddege qajetti isterdi birlesip júrgizýge belsene atsalysyp keledi. Ár etnos turaqty mekenine balaıtyn eldiń, jerdiń tarıhyn, tilin, dilin, dinin syılap, sonymen birge, tól ultynyń qundylyqtaryn da qadirleýdi kótere alady. Osy oraıda qaı-qaısysy qyzmetine erkindik keń, jańarýǵa múmkindik mol. Nemisterdiń «Vıdergebýrt, lıtvandardyń «Lıtýanık», grekterdiń «Avgı», armıan­dar­dyń «Erebýnı» sııaqty jergilikti oshaqtarynyń ıgi is-sharalarynyń jań­ǵyryǵy alysqa asyp, tarıhı otandaryna da málimdileri az emes.

Osyndaı oblystyq uıymdar jetek­shi­leri­niń bireýi «Qurmet», tórteýi II dá­re­jeli «Dostyq» ordenimen, birqatarynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýel­siz­di­gine – 20 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalýy eldiń týysqandyq tamyryn nár­len­dirýshilerge degen joǵary qurmetti kórsetedi.

Kezdesýde óńirdegi etnostar ara­syn­daǵy dostyqty nyǵaı­týǵa, má­denı baılanystardy damytýǵa qosqan úlesi úshin 30 etno­má­denı birlestikke oblys ákiminiń granttary tapsyryldy. Ony alýshylardyń biri «Polonııa» polıak qoǵamynyń tóraǵasy Aleksandr Svarıchevskıı aıt­qandaı, mundaı qoldaý mem­lekettik jáne ana tildi oqyp-úırenýge, qazaqstandyq otan­­shyldyq sezimge tárbıe­leýge, ulttyq-salt dástúrlerdi dárip­teýge serpin beredi.

– Biz etnostardyń barly­ǵy­na birdeı maqsat-múddesine saı jasalyp kele jatqan jaǵdaıǵa dán rızamyz. Munyń bári res­pýblıkamyzdyń Tuńǵysh Pre­zı­denti Nursultan Nazar­baev­tyń kóregendik saıasatynyń shapaǵaty ekenin túsinemiz. Ti­le­gimiz qazaqtarmen, barsha qazaq­stan­dyq­tarmen bir. Ol – súıikti Otanymyzdyń mereıi bıiktep, abyroıy asqaqtaı berýine úles qosý. 17 jylda óńirimizdegi etnos­tyq birlestikter eleýli azamattyq kúshke aınaldy, olar­dyń qatysýynsyz birde-bir mańyzdy qo­ǵam­dyq-saıası sharalar ótpeıdi. Mundaı senim men jaýap­ker­shilikti aqtaýdy paryz sanaımyz, – dedi bizben tildeskende ázer­baı­jannyń «Nomýs» etnomádenı birles­tiginiń tóraǵasy, Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń múshesi Agıf Gamıloǵly Mamedov.

Jyldar boıy kórshi-qolań, dos-jaran syılas-syrlas bolyp ómir súrip, soǵan úı­ren­gen qaraǵandylyqtar yntymaq pen bir­liktiń qadirin jaqsy biledi. Sondyqtan da dostyqqa, baýyrmaldyqqa qashanda berik.

Aıqyn NESIPBAI.

Qaraǵandy.