Bıyl «Nur Otan» partııasynyń qurylǵanyna 20 jyl tolýyna baılanysty 27 aqpanda partııanyń HVIII sezi ótedi. Mine, osy oraıda partııa dúnıege kelgennen beri atqarǵan jumystary men bastamalarynyń júzege asýyna onyń músheleriniń sińirgen eńbeginiń zor ekenin aıta ketý lázim. Solardyń biri – «Nur Otan» partııasy Saıası keńesiniń múshesi, Qazaqstan halqy Assambleıasy prezıdıýmynyń múshesi, Dúnıejúzilik «Ahyska» túrikteri qaýymdastyǵynyń prezıdenti, Almaty qalalyq máslıhatynyń depýtaty Zııatdın Kasanovtyń ultaralyq kelisim men birlikti damytý jolynda qosqan úlesi aıtarlyqtaı.
Elimizde ómir súrip jatqan ózge ult ókilderi kóptegen ıgi istiń basynda bola bildi. Partııanyń belsendi músheleriniń is-áreketi ultyn súıýdiń laıyqty úlgisi dep qyzyǵyp qaraýǵa turarlyq.
Zııatdın Ismıhanulynyń ulty – túrik. Túrkııalyq qardeshterden emes, túbi ahyskalyq. Atalary qazaq jerinde ótken ǵasyrdyń qyrqynshy jyldarynyń orta sheninde Kavkaz taýlarynan jer aýdarylyp kelgen. Grýzııanyń Borchaly aımaǵynan shyqqan aqyn Zelımhan Iаgýbtyń eńbekterinde osy túrik-ahyskalarǵa arnalǵan dastan bar. Onda «halyq jaýy» atanǵan bútindeı halyqtyń basyna túsken qyspaq sýretteledi. Sol qyspaqtyń ortasynda Zııatdınniń atalary da boldy. Kóp jyldar ótken soń áńgimemizdiń keıipkeri biz Ahyska atap ketken Ahalsıhe aımaǵyna týrıstik sapar uıymdastyrdy. Azamat tarydaı shashyrap ketken qandastarynyń óz tarıhynyń bastaýyna baryp, babalarynyń basyna Quran oqımyn degenderdi jeke qarajatymen bastap alyp bardy.
«Halqymnyń basynan ótkeni – úlken tragedııa, myńdaǵan adamdardyń aýyr taǵdyry, qor bolǵan ǵumyr. Bul halyqty qyryp-joıýdyń amaly edi. Biraq Allanyń jarylqaýymen, bizdi asqan keńdikpen qarsy alyp qamqor bolǵan halyqtyń arqasynda aman qalyp, ómirdi jańa jerde jańa betten bastadyq», deıdi Z.Kasanov.
Aýyr synaqtan ótken ahyskalar aıaǵynan tura bildi, myńdaǵan otbasylar álemniń on elinde tirshilik keship jatyr. Ol osy aǵaıyndarynyń basyn qurap, ózindik ádet-ǵurpy men salt-dástúrin, kóp ózgeriske túskendikten qazirgi túrik tilinen de erekshelenetin tilin qalpyna keltirý úshin baryn salyp júr. Halyqaralyq «Ahyska» gazetin shyǵaryp, halyqaralyq ahyska-túrikterdiń birlestigin qurdy.
On jyl buryn qurylǵan uıymnyń jaýapkershiligin moınyna alǵan azamat ahyskalar turatyn jer-jerde bolyp, muń-muqtajyn tyńdady. Olardyń rýhanı jańǵyrýyna kúshin saldy. Tutas halyqtyń jigerin qaırap, rýhyn oıatýdy alǵa qoıdy. Onyń jumysynyń mańyzyn elestetý úshin keshegi keńes kezinde túrik-ahyskalarǵa tólqujat berilmegenin, qalada turýǵa, joǵary oqý ornynda oqýǵa, tolyq qoǵam múshesi atanýǵa ruqsat etilmegenin eske túsirgenniń artyǵy joq.
Zııatdın Ismıhanuly bir suhbatynda: «Birinshiden, KSRO quramynda bolǵan respýblıkalardyń táýelsiz memleket bolýynyń bastaýy 1986 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasy der edim. Sol kúnderi Almatyda jumys isteıtin jas maman retinde men de alańnan tabylǵan bolatynmyn. «Jeltoqsandy» qazaq jastarynyń bas kóterýi ǵana dep aıasyn taryltýǵa bolmaıdy. Bul 70 jyldyq totalıtarlyq júıeden sharshaǵan qoǵamnyń alǵashqy bulqynysy edi. Osydan keıin Grýzııa, Baltyq jaǵalaýy respýblıkalary, t.b. elderde bas kóterýler bolyp, barlyq respýblıkalardyń táýelsizdigine ákeldi. Al sol táýelsizdikti baıandy ete bilý basqa áńgime. Qazaqstanǵa keler bolsaq, Táńir bergen táýelsizdikti tuǵyrly etken eldiń birimiz. Bul birinshi kezekte halyq saılap alǵan Tuńǵysh Prezıdent pen memleket qurýshy qazaq halqynyń arqasy der edim. Elbasy saıasatynyń áý bastan durys túzilýi, birinshi kezekte el eńsesin tiktep, ekonomıkany ońaltyp, shekarany shegendeýde, sonymen qatar ulttyq qundylyqtar men rýhanı dúnıeniń umytylmaýy egemendiktiń negizi boldy.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń ekonomıkasy ońalyp, álemniń alǵa umtylǵan elderimen kósh túzegen tusta Uly dalanyń qasıetti qundylyqtaryn ulyqtap, tanýǵa shaqyryp otyr. Prezıdent ár Joldaýy men tapsyrmalarynda alǵa jyljýdyń joldary men memlekettiń ekonomıkalyq múmkindikterin kórsetip berýde. Al sońǵy maqalasynda «Uly dalanyń jeti qyryn» kórsetip, endigi jerde osy negizde álemdi moıyndatýǵa bolatynyn boljaǵandaı.
Qazaq halqy ǵasyrlardan beri saqtap qalǵan Uly dalany búkil túrki dúnıesiniń altyn besigi der edim. Alǵashqy bolyp jylqyny qolǵa úıretip, altyn balqytqan osy daladan meniń túpki babalarym – túrikter de shyqqan. Saıyn daladan shyǵyp, Eýropany bılegen osmandyqtardyń búgingi urpaǵy qypshaq dalasyn «Atajurt» deıdi. Men de óz ortamda ázildep, «Biz qazaq jerine HH ǵasyrdyń basynda qaıtyp kelgen birinshi oralmandarmyz» deımin. Rasynda da, áke-sheshemiz 60-jyldary múmkindik berilgende Qap taýyna qaıta oralǵan joq. Bálkim, túp-tamyrymyz jibermegen bolar», deıdi. Júrekti jylytatyn osy joldar túbi bir týystyǵymyzdy bildirip birlese jumylsaq, bıikterge jetetinimizdiń dálelindeı.
Maqtaýǵa turarlyq azamatty ósirip-jetildirgen qasıetti qaǵıda bar. Ol áke-sheshesi qulaǵyna quıǵan, atalarynyń: «Biz qazaq halqyna máńgilik qaryzdarmyz, sender bizdiń atalyq amanatymyzdy aqtaǵylaryń kelse, osy topyraqty, osy halyqty, onyń tilin qasterleńder. Osyny óz balalaryńa da amanattańdar…» degen ósıeti. Osy sóz qulaǵynda qalǵan esti azamat qazaq halqynyń, onyń jeri men salt-dástúriniń, tiliniń qadir-qasıetin bilip, qurmetteýde jolynan jyǵylmaıdy.
Amangeldi MYRZABEK