Halıfa Omar Farýq Sırııaǵa kelgen saparynda soltústik aımaqtaǵy Hýmýs qalasyna at basyn burdy. Ondaǵy oıy ózi senim artyp taǵaıyndaǵan ákimniń jaǵdaıyn jáne halyqtyń ol týraly pikirin bilý edi. Halıfamen kezdesýge qala halqy túgel jınaldy.
Halyq ákimge jappaı rızashylyq bildirdi. О́tinishimizdi muqııat tyńdaıdy, kómektesýge qashanda daıyn turady dedi. Biraq onyń el túsinbeıtin minez-qulyqtary bar ekenin de aıtty.
– Tańerteń qyzmetine keshigip keledi, – dedi bireýi.
– Keshke qaraı eshkimdi qabyldamaıdy, – dedi taǵy biri.
– Taǵy qandaı kemshiligi bar? – dep surady halıfa.
– Aıyna bir kún qyzmetinde bolmaıdy. Keıde esinen tanyp qalatyn kezi de bolady, – dep shaǵym bildirdi jınalǵandar.
Muny estigen halıfa: «Sonda qalaı bolǵany? Men elge basshy tańdaýda qatelestim be eken? Saıd ıbn Ámir teris iske baratyn adam emes sııaqty edi. Álde bul jerde qandaı da bir túsinispeýshilik bar shyǵar?» dep oılady.
Jamaǵat taraǵannan keıin halıfa ákimnen aıtylǵan shaǵymdardyń sebebin surady.
– Mártebelim, – dedi Saıd Omardyń betine qıpaqtaı qarap. – Bul jóninde eshkimge aıtpaıyn dep edim. Biraq shaǵym bolǵandyqtan, sizge onyń syryn amalsyzdan aıtamyn. – Ol áýeli oń jaǵyna, sosyn sol jaǵyna qarady da, sózin jalǵastyrdy. – Meniń úıimde qyzmetshi joq, áıelim kópten naýqas. Sondyqtan úı sharýasynyń kóbin ózim isteımin. Balalarymnyń tańǵy tamaǵyn daıyndaımyn. Al túnge qaraı eshkimdi qabyldamaıtynym: kúndizgi ýaqytymdy halyqqa arnaımyn da, túngilikte qudiretti Allaǵa ǵıbadat etemin. Aıyna bir kún shyqpaı qalatynym da ras. Sebebi óz kıimimdi ózim jýamyn. Aýystyratyn basqa kıimin bolmaǵandyqtan, kepkenshe tosamyn. Al endi es-tússiz talyp qalýyma kelsek, ol bir asa qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty, – dep, ol biraz únsiz otyryp qaldy. О́ńi bozaryp, daýsy qarlyǵyńqy shyqty. – Mekkelikter bir jazyqsyz adamdy darǵa asty. Odan: «О́zińniń ornyńa Muhammedtiń asylǵanyn qalar ma ediń?» dep suraǵanda, «Onyń tabanyna qadalǵan shógir meniń mańdaıyma qadalsyn» dep jaýap berdi. Múshrikter ony birden sheıit qyldy. Munyń bári meniń kóz aldymda ótti. Men jazyqsyz jandy qutqara almadym. Ol kezde ózim de múshrikter qatarynda edim. Alla meniń osy kúnám men qatygezdigimdi eshqashan keshirmeıdi-aý dep qatty qaıǵyrǵanymda, esimnen aırylyp, talyp qalamyn, – dedi entige dem alyp.
Halıfa Omar Farýq pen onyń janyndaǵylar Saıd ıbn Ámirdiń asqan jankeshtiligi men taqýalyǵyna tańǵaldy, kózine jas alǵandar da boldy.
Arada birneshe aı ótkennen keıin, halıfa Omar Hýmýs qalasyndaǵy kárip-ǵasirler men kedeı-kembaǵaldardyń tizimin suratady. Sonda tizimniń basynda turǵan Saıd ıbn Ámir degen esimdi kórip, tańǵalyp:
– Bul qaı Saıd ıbn Ámir? – dep surady halıfa.
– Mártebelim, bul bizdiń ákimimiz. Ol naǵyz kedeı. Qolyna túskenniń bárin eń turmysy nashar degenderge taratyp beredi, – dedi qala adamdary.
Halıfa Omar ákim Saıdtyń qala halqy aldyndaǵy sińirgen eńbegin baǵalap, oǵan óz qajetine jumsasyn dep myń dınar jibertkizedi. Biraq ol bul joly da halyqtyń qamyn oılap, qarajattyń bárin kedeı-kepshikterge taratyp beredi. Muny bilgen áıeli renjip:
– Eń qajetimizge jumsaýǵa az da bolsa ózińe alyp qalmadyń ba? – degeninde, Saıd:
– О́tkinshi dúnıege qyzyǵyp qaıtesiń. Odan da Jánnattyń máńgilik nyǵmetterin Alla ózi násip etsin, – dep, aqyret kúnine degen óziniń senimi beriktigin taǵy bir kórsetken eken.
Serik SATYBALDIN,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi