Juma, 8 maýsym 2012 7:44
ÁSEM ÁLEM – ÁZERBAIJAN!
Keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda ótken Ázerbaıjannyń Qazaqstandaǵy mádenıet kúnderiniń ashylý saltanatyna QR Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Asqar Bóribaev pen Ázerbaıjannyń Mádenıet jáne týrızm vıse-mınıstri Sevda Mámedálıeva qatysyp, sóz sóıledi. Arqa tósinde bastalyp, Alataýdyń baýraıynda jalǵasatyn dýmandy sherý maýsymnyń 9-y kúni Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń Ortalyq konsert zalynda ótetin gala-konsertpen túıindeledi.
Juma, 8 maýsym 2012 7:44
ÁSEM ÁLEM – ÁZERBAIJAN!
Keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda ótken Ázerbaıjannyń Qazaqstandaǵy mádenıet kúnderiniń ashylý saltanatyna QR Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Asqar Bóribaev pen Ázerbaıjannyń Mádenıet jáne týrızm vıse-mınıstri Sevda Mámedálıeva qatysyp, sóz sóıledi. Arqa tósinde bastalyp, Alataýdyń baýraıynda jalǵasatyn dýmandy sherý maýsymnyń 9-y kúni Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń Ortalyq konsert zalynda ótetin gala-konsertpen túıindeledi.
«Meniń búgin Astanaǵa birinshi ret kelýim. Astananyń túrki áleminiń mádenı astanasy bolyp jarııalanýy tegin emes. Sebebi, Astana – arman qala, dedi Ázerbaıjan Mádenıet jáne týrızm vıse-mınıstri S.Mámedálıeva BAQ ókilderine bergen suhbatynda, – Meniń taǵy bir baıqaǵanym, qalada qurylys jumystary óte qarqyndy júrip jatyr eken. Adam qyzyǵarlyq tamasha sáýlet nysandary turǵyzylypty. Biraz jerdi aralap kórdim. Qazaqtar eńbekqor halyq eken. Jańadan salynǵan qala bolǵanmen zamanaýı megapolısterdiń eshbirinen qalyspaıdy. Mundaı astanada ómir súrýdiń ózi adam úshin zor mártebe. Osynyń bári Qazaq eliniń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń ıdeıasymen júzege asyp jatqan jobalar ekeni daýsyz.
Ázerbaıjan men Qazaqstannyń arasyndaǵy baýyrmaldyq baılanystyń tamyry tereńde jatyr. Bul ult kósemi Geıdar Álıevtiń tusynda bastalǵan týystyq qarym-qatynas der edim, óıtkeni eki el basshylarynyń bir-birine degen qurmeti keremet bolatyn. Qazir de sol baıaǵy dostyq qarym-qatynas oıdaǵydaı jalǵasyn taýyp keledi. Qazaqstan Ázerbaıjannyń halyqaralyq jobalaryna qashanda qoldaý kórsetýden tanǵan emes. Ásirese, mádenı salada barys-kelis damyp keledi. Sizder bizderdiń jobalarymyzǵa, biz sizderde ótetin halyqaralyq festıvaldar men vokaldyq baıqaýlarǵa qatysyp turamyz. Kitaphanalar men mýzeıaralyq tájirıbe almasýlar udaıy toqtaǵan emes. Qaraǵandy oblystyq teatrynda ázerbaıjan dramatýrgynyń shyǵarmasy sahnalandy. Muny TÚRKSOI Halyqaralyq uıymynyń Bas hatshysy Dúısen Qaseıinov tamashalady. Osynyń ózi qazaqtardyń ázerbaıjan ónerine kórsetken úlken qurmeti dep esepteımin».
Bıyl elorda kelbeti ózgeshe naqyshqa bólenip, «Astana – túrki áleminiń mádenı astanasy» atandy. Aqpandaǵy saltanatty jıynǵa túbi bir túrki jurtynan qonaqtar kelip qatysty. Jalpy, túrki órkenıetin qalyptastyrýda shyǵarmashylyq toptardyń qatysýymen ótetin halyqaralyq festıval syndy sharalardyń ózi úlken ról atqaryp, túbi túrki jurtynyń ejelden tamyrlas, rýhtas ekeni sezilýde. El Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda: «Astana 2012 jyly túrki áleminiń mádenı Astanasy bolyp jarııalandy. Osy halyqaralyq is-sharalardy laıyqty ótkizýimiz kerek» degen bolatyn. Ázerbaıjannyń Qazaqstandaǵy mádenıet kúnderi osy maqsattyń ómirdegi aıqyn kórinisi ispetti áser qaldyrady. Tar, nagara, kanon syndy dástúrli mýzykalyq aspaptarda oınaıtyn ansambl «Sary gálın» ánin, Ázerbaıjan Memlekettik bı ansambli «Iаlla» bıin, sondaı-aq Sımara Imanova, Sabýhı Ibaev syndy óner sheberleri «Dılkásh», «Aı, Dılbár», «Olmasaıdy», «Karabah shıkestesı» sııaqty tańdaýly shyǵarmalardy joǵary deńgeıde oryndap berdi. Meımandardyń janyńdy jahutqa bóleıtin jaıdary óneri Astanaǵa túrki órkenıetiniń ortalyǵy deýge laıyqty turpat berip, Beıbitshilik jáne kelisim saraıy shyǵystyq maqamǵa malyndy.
Túrki jurty bir-birin ne úshin izdep jatyr, murat-múddesin biriktirýine ne sebep degen saýal týady. Eń aldymen aıtarymyz, búgingideı jahandaný zamanynda kim-kimge de týǵan tildiń tolǵaǵy basty máselege aınalyp otyr. Ádet-ǵuryp pen salt-dástúrde, dástúrli mýzyka men til máselesinde ózara birlesip, oılasyp sheshetin jáıtter barshylyq. Halyqtyq ıgilikti, ortaq qazynany korǵap, saqtaý úshin de túbi túrki jurtynyń birligine kóp nárse baılanysty bolyp otyr. Tarıh sabaǵy rýhanı qanaty qaıyrylǵan halyqtyń qalyby buzylaryn aqaýsyz jetkizedi. Bul rette ázerbaıjan mádenıeti men ónerinen qaımaǵy buzylmaǵan ónegeni, tunyǵy shaıqalmaǵan bulaqty baıqadyq. Tanymal óner sheberleri merekelik keshte ulttyq mýzykanyń injý-marjandaryn oryndap, ónerdiń qaı salasynda bolsyn ózderiniń halyqtyq káýsardan qanyp ishken urpaqtyń jalǵasy ekendikterin ańǵartty. Qaı shyǵarma da shynaıy rýhynda shyrqaldy. Ázerbaıjannyń Memlekettik bı ansambli, ult-aspaptar ansambli, F.Amırov atyndaǵy Memlekettik án-bı ansambliniń balet toby ázerbaıjan halqynyń burynǵy dástúrli mádenıeti men jańǵyrǵan keıingi keıpiniń tutas beınesin qamtyǵan baǵdarlama usyndy. Jalpy, ázerbaıjan mýzykasy men sahnalyq óneri degende, qazaq kórermeni aldymen Ý. Gadjıbekovtiń esimin aıtary sózsiz. «Arshyn mal alan» spektakli kúni búginge deıin kórermenniń súıip tamashalaıtyn birden-bir sahnalyq qoıylymy desek, keńestik zamannyń ózinde-aq zor qurmetke ıe, estrada juldyzy Polad Bıýl-Bıýloglynyń esimin bilmeıtin birde-bir qazaqstandyq joq shyǵar. Aıta bersek, eki halyq rýhanııatyna ortaq mundaı qymbat tulǵalar barshylyq. Mádenı jaqyndasýlar sol ónegeni ármen qaraı jalǵastyraryna senemiz.
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan».