Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen bolǵan Parlament Senatynyń otyrysynda birqatar halyqaralyq kelisimder ratıfıkasııalandy.
Palata 2017 jyldyń 1 qarashasynda Astanada qol qoıylǵan Qazaqstan men Iordanııa arasyndaǵy quqyqtyq sala boıynsha úsh kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zańdardy qabyldady. Qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly kelisim ýaǵdalasýshy memleketterdiń qylmystyq ister boıynsha tergeýlerdi, qylmystyq qýdalaýdy jáne sot isin júrgizýde kómek kórsetýdi kózdeıdi. Qujat kúdiktiler men aıyptalýshylardyń kinásin dáleldeý úshin qajetti tergeýlerdiń júrgizilýin retteıdi. Quqyqtyq kómek kórsetýdiń sharttary men tártibi jáne bas tartý negizderi belgilendi.
Senator Vladımır Volkov osy másele boıynsha sóılegen sózinde bizdiń elimizdiń ekonomıkalyq, mádenı, sharýashylyq jáne iskerlik qarym-qatynastarynyń únemi ósýine baılanysty Kelisimniń mańyzy men qajettiligin atap ótti. 2018 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha álemdegi 195 elden sheteldik 6,8 mıllıon azamat Qazaqstanǵa kelgen, onyń ishinde 616-sy Iordanııa azamaty (2017 jyly - 7,7 mıllıon adam, onyń ishinde 945-i Iordanııadan). Basqa elderge 8,2 mıllıonǵa jýyq qazaqstandyq (2017 jyly - 10,3 mıllıon adam) barǵan.
Shetelde júrgen azamattar ómirdegi ártúrli jaǵdaılarǵa tap bolady. Aıtylǵan derekterge sáıkes, qazirgi ýaqytta Qazaqstan Respýblıkasynyń 947 azamaty shetelde sottalyp ketken. Bizdiń elimizde 1169 sheteldikter sottaldy. Olardyń bári quqyqtyq kómekke muqtaj, dep sanaıdy depýtat.
Mundaı kelisimderdiń tıimdiligi týraly aıtqanda, V.Volkov statıstıkalyq derekterdi de keltirdi. Onyń aıtýynsha, 2018 jyly shet memleketterdiń quzyretti organdary elimizdiń azamattaryna qatysty qylmystyq ister boıynsha kómek kórsetý jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń quqyq qorǵaý organdarynyń 59 tergeý tapsyrmasyn oryndady. 2017 jyly olardyń sany 291 boldy. О́z kezeginde shet memleketterden osyǵan uqsas 384 usynys qaraldy. 2017 jyly olardyń sany 591 boldy.
Qazaqstan men Iordanııanyń arasyndaǵy adamdardy ustap berý týraly kelisim ýaǵdalasýshy memlekettiń aýmaǵynda júrgen, ustap berýge ákeletin qylmysy úshin suraý salýshy taraptyń aýmaǵynda qylmystyq qýdalaý nemese sot úkimin oryndaý maqsatynda izdeý salynǵan adamdy ustap berýge baǵyttalǵan.
Sottalǵan adamdardy berý týraly ekijaqty kelisim sottalǵan adamnyń nemese onyń zańdy ókiliniń jazbasha kelisimi bolǵan jaǵdaıda jáne berýge eki taraptyń kelisimi bolǵan kezde júzege asýy múmkin. О́zderiniń ulttyq zańnamasyna sáıkes taraptardyń keshirim jasaý, raqymshylyq jasaý nemese berilgen sottalǵan adamǵa jazany óteý quqyqtary bar.
Senat otyrysynda «Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymyna múshe memleketterdiń aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy yntymaqtastyǵy týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań qabyldandy.
2017 jyly 30 qarashada Mınskide qol qoıylǵan kelisim UQShU-ǵa múshe memleketterdiń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý múddesine oraı ózara is-qımyldy damytýǵa baǵyttalǵan. Kelisim taraptary memleketaralyq yntymaqtastyq jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy mekemearalyq ózara is-qımyldy nyǵaıtý negizinde UQShU-ǵa múshe memleketterdiń aqparat qaýipsizdigi júıesin odan ári damytýdy qamtamasyz etýdi mindetine alady. Aqparat qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy senimdi nyǵaıtý sharalaryn damyta otyryp taraptar ǵylymı-zertteý jumystarynyń nátıjelerimen almasýdy júzege asyrady, ǵylymı-tehnıkalyq jańalyqtardy yntalandyrady, aqparat qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń tehnologııalyq negizderin jetildirý boıynsha kelisilgen sharalardy qabyldaıdy. Osy Kelisimniń aıasyndaǵy yntymaqtastyq barysynda beriletin nemese jasalatyn aqparattyń qorǵalýy kózdelip otyr.
Palata odan basqa 2017 jylǵy 29 qarashada Mınskide qol qoıylǵan Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy ónerkásiptiń qorǵanys salalary uıymdarynyń óndiristik jáne ǵylymı-tehnıkalyq kooperasııasy týraly úkimetaralyq kelisimdi ratıfıkasııalady.
Qujat eki eldiń qorǵanys ónerkásibi salasyndaǵy kásiporyndary arasyndaǵy ózara is-qımyldy retteıdi. Kelisimde belgilengen erejeler ónerkásiptiń qorǵanys salalary uıymdarynyń ekonomıkalyq, óndiristik jáne ǵylymı-tehnıkalyq kooperasııasy úshin beriletin ónimdi jáne áskerı-tehnıkalyq maqsattaǵy kórsetiletin qyzmetterdi kvotalaýdan jáne lısenzııalaýdan bosatý sııaqty qolaıly jaǵdaılardy qamtamasyz etetin bolady. Sondaı-aq Kelisimniń aıasynda berilgen nemese qurylǵan zııatkerlik menshikti qorǵaýdy qamtamasyz etý jónindegi sharalar belgilengen, taraptar beretin ónimniń sapasyn baqylaý jáne ony qabyldap alý máseleleri rettelgen.
Otyrys barysynda senatorlardyń depýtattyq saýaldary jarııa etildi. Narıman Tóreǵalıev elimizdegi teatrlardyń jas ártisterin jan-jaqty qoldaý týraly; Álimjan Qurtaev ál-Farabıdiń 1150 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan sharalar keshenin uıymdastyrý jáne ótkizý; Olga Perepechına kásipkerlik qyzmette paıdalanylatyn nysandarǵa salyq salý; Erbolat Muqaev Batys Qazaqstan oblysyndaǵy avtomobıl joldaryn kúrdeli jóndeýge qarjy bólý; Edil Mamytbekov elimizdiń sırk ónerin damytý týraly saýal joldady.