Qaıǵyly jaǵdaılardyń aldyn alý maqsatynda qudyqtar aýzyna tor qoıylýda. Astanada jylý jelilerine arnalǵan drenajdy qudyqtarǵa osyndaı torlar 2012 jyldan qoıylady, dep habarlaıdy elorda ákimdiginiń resmı saıty.
«Astana-Teplotranzıt» kompanııasynyń qudyqtary qaýipsiz: olarda metall torlar ornatylǵan. Atalmysh torlar eki eresek er adamdy kóterýge qaýqarly. «Jylý júıesiniń qudyqtary «qurǵaq» (basqarý qudyqtary) jáne «dymqyl» (qurǵatý qudyqtary) bolyp ekige bólinedi.
«Basqarýǵa arnalǵan qudyqtardyń tereńdigi 40 santımetr. Ol eshqandaı qaýip tóndirmeıdi. Qurǵatý qudyqtary tas joldy jabýǵa arnalǵan. Eger jóndeý jumysyn júrgizý kerek bolsa, biz sol jol ýchaskesin jabamyz. Budan keıin qubyrdaǵy sý qudyqqa quıylady, ol jerden sý sorǵylar nemese vakýmdy kólikpen sorylyp alynady. Ondaı qudyqtardyń tereńdigi jylý trassasynyń tereńdigine baılanysty ártúrli bolady. Tereńdigi 1,5 nemese 2-3 metrli qudyqtar bar.Solardyń betine biz temir tor qoıamyz», – deıdi «Astana-Teplotranzıt» AQ №1 paıdalaný aýdany ýchaskesiniń bastyǵy Ǵadiljan Baımuratov.
Torlar «Astana-Teplotranzıt» ózi úshin ázirlegen birkelki standartpen jasalady. 12 mıllımetrli dóńgelek temir, al uıashyqtary 10-ǵa 10 santımetr tesik 15 –te 15 sm. «Bul – uqyptylyqty talap etetin jumys. О́lsheý kerek, keltirip kesý kerek, sodan keıin ol qudyq qabyrǵasyna ornatylady.
«Bizdiń qalada 13594 qudyq bar, onyń 5591-i – qurǵatý qudyqtar. Solardyń barlyǵyna tor ornatylǵan. Tor qoıýdy biz 2012 jyly bastadyq. Eger qudyq ashyq qalyp, adam abaısyzda oǵan qulasa, ol qudyqtyń ishine túspeıtinine kepildik beriledi. Jylyna bir-eki ret tor alynyp qudyq tazartylady», – deıdi «Astana-Teplotranzıt» AQ №1 paıdalaný aýdany paıdalaný qyzmetiniń bastyǵy Jánibek Amanbaev.
«Qudyqtardyń 90-95 paıyzyna tordy ózimiz qoıdyq. Biraq, qala ósýde ortalyq jylýǵa jańa úıler qosylýda. Sol sebepti qudyqtar sany da artyp keledi. Qazir jylý trassasy jobasynda qudyqtarda tordyń bolýy kerektigi – mindetti tetik. Qurylys kompanııasy úı salǵannan keıin jylý trassasyn bizdiń balansqa ótkizedi. Qudyq qaqpaqtaryn úı salýshy kompanııa ornatady. Al biz qabyldar kezde qudyqtyń sapasyn, ornatylýyn, onda tordyń bolýyn qarap alamyz», – dedi ol.
Astana qalasynyń Otyn-energetıkalyq kesheni jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynda (OEKKShB) ashyq qudyqtar máselesiniń udaıy vedomstvonyń baqylaýynda ekendigin aıtady. Paıdalanýshy uıymdar kún saıyn qudyqtyń jabyq ekendigin tekseredi. Ashyq jatqan qudyqtardyń barlyǵy jabylady.
109 monıtorıng ortalyǵyna túsken ótinimder boıynsha da jumys júrgiziledi. Basqarma aqparaty boıynsha, qazirgi tańda qalada 62 142 qudyq bar. Sonyń 34 538-i – «Astana Sý Arnasy» qudyqtary; 13 594-i – «Astana-Teplotranzıt» AQ, 10 340-y – «Astana Tazalyq» JShS, 3 661-i – «Astana-AEK» AQ; 9-y – «Astana kalalyk jaryq» JShS tıesili.
Jalpy ashyq qudyqtar boıynsha «109» qyzmetine 2018 jyly – 2 804 aryz tússe, 2019 jyldyń basynan olardyń sany 626 qurady. Qazirgi tańda barlyq aryz boıynsha jumystar júrgizildi. Osy jyldyń basynan bastap «102» qyzmetine qudyq qaqpaǵy urlyǵyna baılanysty 35 habarlama kelgen. Onyń 23 boıynsha sotqa deıingi tergeý bastaldy. 11 urlyqtyń beti ashylsa, 12 oqıǵa boıynsha aqparattyń shyndyqqa janaspaıtyndyǵy anyqtalǵan.
Astana qalasy polısııa departamenti qudyq qaqpaqtary urlyǵynyń aldyn alý maqsatynda júıeli túrde tekseris, eskertý, túsindirý jumystaryn júrgizedi. Polısııanyń aqparatyna qaraǵanda, urlyqqa negizinen jaryǵy joq, kúzeti joq qurylys nysandary men uıymdary, qara metalldyń joǵary baǵamen qabyldanýy sebep bolady.
Qazirgi tańda elordada túrli tústi metall men qara metall qabyldaıtyn alpystan astam oryn bar. Qudyqtar qaqpaǵy urlyǵynyń aldyn alý maqsatynda qalalyq ákimdik kóptegen jumystardy atqaryp jatyr. Qaladaǵy barlyq qudyqtardyń tizimi qaıta jasalýda. Jeliler jobalarynda qaqpaqtardy polımerlik materıaldan, sondaı-aq arnaıy torlardy polıetılennen jasaý kózdelgen.
«Tor qudyq qaqpaǵy urlanǵan kúnniń ózinde qudyqqa adamnyń, jan-janýardyń taǵy da basqa zattardyń túsip ketýinen saqtaıdy. Qazir 6 myń qudyqqa tor ornatylǵan», – dep habarlady OEKKShB-da.
Odan bólek, qudyqtar qaqpaǵyn urlaýdy boldyrmaý jáne oǵan adamdardyń túsip ketýiniń aldyn alý maqsatynda jańa jobalarda qaqpaqtardy kompozıttik materıaldardan jasap ornatý kózdelgen. Qazirgi zamanǵy ónerkásip talaptary eskerile otyryp jasalatyn polımerli-qumdy buıymdar qaýipsizdik tehnıkasy men ekologııalyq normalardyń barlyq talaptaryna jaýap beredi. Jasyryn baılanys jelilerin tóseý kezinde ońaı qol jetkizýdi qamtamasyz etedi.
Eń bastysy, ol metall emes, ony temir qabyldaýshylarǵa tapsyra almaısyz. Sol sebepti urlyqshylarǵa ony qoldy qylýdyń paıdasy bolmaıdy.