SÝ QAÝPINIŃ ALDY ALYNÝDA

Jyldyń kóktem mezgili jaqyndaǵanda Syr aımaǵynyń turǵyndary abyrjyp, Syrda­rııa ózenindegi muz qaýpi­niń aldyn alýǵa, darııa boı­yn­daǵy bógetterdi qatań baqy­laýda ustaýǵa jyl saıyn um­ty­lys jasaıdy. Bıylǵy qys asa sýyq boldy. Osyǵan oraı týyndaǵan jaǵdaı syrboıy­lyq­tardy taǵy da qobal­jytyp otyr. “Egemen Qazaqstannyń” Qyzylorda oblysyndaǵy tilshisi  Erkin Ábil sý resýrstaryn paıdalanýdy retteý jáne qorǵaý jónindegi Aral-Syrdarııa basseındik ınspeksııasynyń bastyǵy Ádilhan Qarlyhanovqa: – Siz buǵan ne deısiz? – Aldymen Toqtaǵul, Qaı­raq­qum, Sharbaq, Ándijan sý qoımalarynda jınalǵan sý kó­lemi jaıynda aıtaıyn. Búginde Arnasaı oıpatyna sekýndyna 150 tekshe metr sý jiberilse, Qy­zylqum kanaly arqyly 5 tekshe metr sý alynýda. Shar­da­ra sý qoımasynan 8 aqpanda shyqqan sekýndyna 400 tekshe metr sýdyń 75 tekshe metri Kók­saraı sý rettegishine jiberilse, 325 tekshe metr sý Syrdarııa­nyń tómengi aǵysyna jónel­til­gen. Arys ózeni arqyly da da­rııaǵa sekýndyna 25 tekshe metr sý quıylyp jatyr. Al, Qyzyl­orda sý torabyndaǵy sý deńgeıi 127,95 tekshe metrdi kórsetse, tó­mengi aǵysqa sekýndyna 382 tekshe metr sý jiberilýde. Bú­ginde darııadaǵy muz Tartoǵaı el­di mekeni tusyna deıin ustasyp, Qyzylorda sý torabynyń joǵa­ry 130 shaqyrymyna jetken. Boljam boıynsha, taıaý kúnderi  seń júrýi yqtımal. Jalpy, oblystyq jumyl­dyrý daıyndyǵy, azamattyq qorǵanys,  apattardyń aldyn alý­dy jáne joıýdy uıymdasty­rý basqarmasy ókilderiniń aı­týynsha, aımaǵymyzda turǵyn­dar­dy kóshirýge arnalǵan 75 jı­naqtaý, 103 qabyldaý pýnktteri jasaqtalyp, 751 avtokólik naq­tylanǵan. Oblys boıynsha jer­gilikti atqarýshy organdar re­zer­vinen 112,878 mıllıon teńge bólinse, onymen qosa 146,5 tonna janar-jaǵar maı, muz jarý jumystary úshin 247 myń dana qap qory daıyndalǵan. Naqtylaı aıtar bolsam, bú­ginde darııa muzynyń qalyń­dy­ǵy Qazaly aýdanynda 65 san­tımetrge, Qarmaqshy aýdanynda – 35-40, Jalaǵash aýdanynda  – 30-37, Syrdarııa aýdanynda – 30-35, Qyzylorda qalasynda 25-30 santımetrge jetip otyr. Tótenshe jaǵdaıdy bol­dyr­maý maqsatynda kúndelikti jos­parly jumys júrgizilýde. Kúni keshe osy máselege baılanysty oblys ákimi selektorlyq má­jilis ótkizip, muz qaýpi­niń aldyn alý jáne siresken seńdi, bógetterdi baqylaýda us­taý úshin sala basshylaryna naqty tapsyrma  berdi. Qyzylorda. Janaıqaı BUL QAI BASYNǴANDARY? Shyǵys Qazaqstan oblysynda elektr qýaty tapshy ma, álde “taz ashýyn tyrnaýdan aladynyń” keri me? О́skemen qalasy turǵyndary­nyń janaıqaıyn jetkizýge týra kelip tur. Qala ǵana emes, oblys turǵyndaryn da, mine, bir aptaǵa jaqyndady, “VK REK” kompanııasy elektr qýaty tapshy degendi syltaý etip, úılerdegi jaryqty alty-jeti saǵatqa deıin toqtatyp tastaýdy ádet­ke aınal­dyr­dy. Soraqylyq emeı nemene, má­selen, dúısenbi kú­ni Jambyl atyn­daǵy drama teat­ryn­da spektakldiń premerasy bol­maı qaldy. Balabaq­shany el­ektr qýatynan ajyratyp tastaý tipti óreskel. Shalǵaıdaǵy aýyldar onsyz da bıylǵy qatal qystan qysylyp otyrǵanda, elektr qýaty óshirilip, turǵyndardyń zańdy narazylyǵyn týdyrýda. Oblys ákimi B.Saparbaevtyń ótinishi boıynsha keshe “VK REK”, jaryq tasymaldaýshy “KEGOK” kom­panııasy, monopolııaǵa qarsy bas­­­qarma jáne oblystyq ener­ge­tı­ka basqarmasy basshylarynyń qa­tysýymen baspasóz máslıhaty bo­lyp ótti. Jaryq nege sónedi, tur­ǵyn­dar tólemderin ýaqtyly tólese de, nege jaryqsyz otyr degenge el­ektr taratýshylar tujyrymdy jaý­ap qaıtara almady. “Taz ashýyn tyr­­naý­dan alady” degendeı, munyń al­dyn­da olar baǵany kóterý jónin­de ta­laı ret másele kótergen, biraq oǵan tıisti oryndar jol bermegen edi. – Qazir Ekibastuz GRES-indegi eki jeli isten shyqty. Al biz syrt­­­tan qýat kózderin satyp alamyz. Buqtyrma GES-i jeke menshikke ótip ketken, О́skemen jáne Shúlbi GES-iniń qýaty jetpeıdi, – dep aqtalýǵa tyrysty “VK REK” prezıdenti Galına Feofanova. Basqarma bastyǵy Aıtqazy She­rýbaev qazirgi jaǵdaıǵa alańdaýshy­­lyq bildirip, qýat kózderine qa­ryzdar mekemelermen oblys ákimi B.Saparbaevtyń áńgime júrgizip jatqanyn, biraq tıisti oryndardyń bul ispen ózderi shuǵyldanýlary qajet ekenin tilge tıek etti. Taǵy bir kemshilik, jaryqtyń sónetini jaıly aldyn ala habar berilmeıdi. Keste nege jasalynbaıdy? Aýdan­dar­ǵa der kezinde habar berý jaıy da aıtyldy. “Vodokanal” 300 mıllıon teńge qaryz degen sóz de jalǵan bolyp shyqty. Qalaı degende de, bul jaıǵa núkte qoı­ylatyn ýaqyt jetti. Úılerindegi tońazytqyshy, teledı­dar­lary isten shyǵyp jatsa, lıfti­lerde adamdar­dyń qalyp qoıýy sııaqty oqıǵalar qaıtalana berse, olarmen sottasa­tyny jaıly da sóz boldy. Son­dyqtan qýat kózderin orynsyz óshirgendi qoıý kerek. Ońdasyn ELÝBAI,О́skemen. Tosyn tabıǵat JAǴDAI QALYPTY ARNAǴA TÚSTI Sońǵy kúnderi Ile aýdanyna qarasty Kúrti qoımasyndaǵy sý deńgeıi arnasyna tolyp, sel júrý qaýpi týyndaǵandyqtan jurt ábi­ger­ge túsken edi. Osyǵan oraı bó­gettiń tómengi aǵysynda turatyn Aqshı aýylynyń turǵyndary kóshi­rilip, qaýipsiz aımaqqa ornalas­ty­ryl­ǵanyn habarlaǵan edik. Tabı­ǵattyń tosyn mineziniń aldyn alýǵa Almaty oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Amandyq Batalov basqarǵan Tótenshe jaǵdaılar mı­nıstrliginiń Uzynaǵashtaǵy áskerı polki, Qarasaı aýdanyndaǵy res­pýb­lıkalyq qutqarý otrıady, Alma­ty qalasyndaǵy jáne  oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń arnaıy toby, sondaı-aq ishki ister basqarmalarynyń jaýapty qyzmet­ker­leri men jol-sý sharýashylyǵy mekemeleriniń ujymdary qatys­ty­rylyp, halyqty azyq-túlik, jatyn orynmen qamtamasyz etý sharalary sheshimin taýyp, halyqqa qıyn sát­te jaǵdaı týǵyzylyp, turǵyndar­dyń qoldaǵy malyna 70 tonna shóp Balqash aýdanynan ákelindi. Oblys ákimi Serik Úmbetov sel qaýpiniń al­dyn alý sharalaryn qatań baqy­laýǵa alyp, aımaqtaǵy halyqpen kezdesip, keıbir máselelerdiń she­shimin tabýyna basshylyq jasady. Qolǵa alynǵan sharalardyń ná­tıjesinde qoımadaǵy sý deńgeıi tómendep, Aqshı aýylynyń tur­ǵyn­dary úılerine oraldy. Jı­nal­ǵan sýdyń deńgeıin tómendetý maqsatynda arnaıy qubyrlar ar­qyly sýdyń baǵytyn ózgertý men taý ózenderinen qosylatyn sý deńgeıin burý jumysy qatań baqylaýǵa alynǵan. Panfılov aýdanyndaǵy Úlken­shy­ǵan aýylynda 2,5 shaqyrymdyq sýdy bógeıtin bóget jasalyp, jaǵ­daı qalypqa tússe, Uıǵyr aýdanyn­daǵy Shonjy aýylynda da aryqtar tazartylyp, kósheler men oı­pań­daǵy úılerdi sý basyp qalmaýy nazarǵa alynǵan. Jaǵdaı Jambyl aýdanynyń Tarǵap aýylynda da qalypty deýge bolady. Tasqynnan japa shekken otbasylaryna jan-jaqty kómek kórsetilýde. Atqarylǵan  sharalar men bú­gin­gi jaǵdaı  Kúrti sý qoımasynda jáne ózge de eldi mekenderde sel tas­qynynan qaýpi joq dep baǵa­la­ný­da. Degenmen jer-jerde arnaıy komıs­sııalar jumystaryn jalǵas­tyrýda. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.