Juma, 24 tamyz 2012 7:39
Almatyda Týberkýlez máseleleri Ulttyq ortalyǵynda týberkýlezdi jedel anyqtaıtyn GeneXpert qurylǵysyn Qazaqstanǵa resmı tapsyrylý rásimi ótti. Saltanatty sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy AQSh-tyń elshisi Kennet Feırfaks qatysyp, mundaı apparat sondaı-aq Almaty qalasy men Aqmola jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryndaǵy emdeý oryndaryna tabys etiletinin jetkizdi.
Juma, 24 tamyz 2012 7:39
Almatyda Týberkýlez máseleleri Ulttyq ortalyǵynda týberkýlezdi jedel anyqtaıtyn GeneXpert qurylǵysyn Qazaqstanǵa resmı tapsyrylý rásimi ótti. Saltanatty sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy AQSh-tyń elshisi Kennet Feırfaks qatysyp, mundaı apparat sondaı-aq Almaty qalasy men Aqmola jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryndaǵy emdeý oryndaryna tabys etiletinin jetkizdi.
Qazaqstan týberkýlez boıynsha jalpy epıdemıologııalyq jaǵdaıdy turaqtandyrǵan, sondaı-aq týberkýlez jáne kóp dárige tózimdi týberkýlezdi anyqtaý jáne emdeý boıynsha jańa tehnologııalardy belsendi engizgen elderdiń qataryna jatqanmen, árqaısysy 15 myń AQSh dollary turatyn GeneXpert dıagnostıkalyq zamanaýı apparaty qurt aýrýyn der kezinde anyqtap, derttiń aldyn alýǵa negiz bolmaq. Iаǵnı, kishkene ǵana apparat eki saǵattyń aınalasynda qurt aýrýynyń bar-joǵyn ári dárige qarsylyǵyn da naqty anyqtap bermek.Búginde Qazaqstanda týberkýlez aýrýyna shaldyqqan 25 myń 500 adam tirkelgen. Týberkýlezge qarsy is-sharalardy keshendi oryndaýdyń nátıjesinde syrqattaný kórsetkishi tómendep, 100 myń adamǵa shaqqanda qaıtys bolý kórsetkishi 10,6-dan 8,4, ıaǵnı 20,8 paıyzdy qurap otyr. Mamandardyń málimeti boıynsha, qazir elimizde naýqastardy emdeý kórsetkishi 83 paıyzdy qamtýda.– Búgingi tańda Qazaqstanda týberkýlezdi anyqtaýdyń jedeldetilgen ádisin engizgeli otyrmyz, – dedi Týberkýlez máseleleri Ulttyq ortalyǵynyń dırektory Tileýhan Ábildaev. – Bul halyqaralyq USAID uıymynyń arqasynda múmkin bolyp otyr. Apparattyń ereksheligi – týberkýlezben aýyrǵan adamnyń eki saǵattyń aınalasynda nátıjeli em alynýyna yqpal etetin múmkindiktiń týýynda. Jalpy, Qazaqstanda osydan eki-úsh jyl buryn týberkýlezdi anyqtaýdyń basqa da jedeldetilgen ádisteri engizilgen bolatyn. Olar bir aptadan 28 kúnge deıin jáne eki kúnde anyqtaıtyn. Al bul apparat búgingi tańda eki saǵattyń ishinde dıagnozdy anyqtap, tıimdi, nátıjeli sheshimder qabyldaýǵa múmkindik bermek. Sondyqan AQSh úkimetine, USAID halyqaralyq uıymyna, KNCV ókilderine úlken rızashylyǵymyzdy bildiremiz.О́z kezeginde sóz alǵan AQSh-tyń elshisi Kennet Feırfaks myrza aldymen AQSh úkimeti AQSh-tyń Halyqaralyq damý jónindegi agenttigi arqyly jáne Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men KNCV sııaqty seriktesteriniń qatysýymen 1997 jyldan beri QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi jáne týberkýlez aýrýyn baqylaýdy jaqsartý jónindegi Týberkýlez máseleleriniń ulttyq ortalyǵymen qoıan-qoltyq jumys istep kele jatqanyn alǵa tartty.– Sońǵy on jylda AQSh úkimeti Qazaqstandaǵy týberkýlezge qarsy ulttyq baǵdarlamany qoldaý maqsatynda 20 mıllıon dollardan asa qarajat berip, kómek qolyn sozdy. Búginde týberkýlez aýrýyna baqylaý jasaýda Qazaqstan úlken jetistikterge qol jetkizýde. Bizben seriktestik bastalǵaly beri týberkýlezden qaıtys bolý anaǵurlym tómendedi. Soǵan qaramaı, týberkýlezdiń kóp dárige tózimdiligi Qazaqstanda áli de kúrdeli problema bolyp qalýda. AQSh úkimeti aldaǵy ýaqytta Qazaqstanmen densaýlyq saqtaý salasynda áriptestikti tabysty jalǵastyratyn bolady. Sonyń aıǵaǵy – týberkýlez aýrýyn jedel anyqtaıtyn 4 GeneXpert qurylǵyny syıǵa tartýy, – dedi elshi myrza.Sondaı-aq jıynda sóz alǵan Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamentiniń dırektory Ajar Tóleǵalıeva týberkýlezge qarsy kúres 2011-2015 jj. Densaýlyq saqtaý salasyn damytýǵa arnalǵan «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasynyń basym baǵyttarynyń biri ekenin, jyl saıyn osy sharaǵa 200 mln. dollardan astam qarajat bólinetinin, dári-dármekpen tolyq qamtylǵanyn jetkizdi.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,«Egemen Qazaqstan».