Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev búkil álemdi tańǵaldyrǵan sheshim qabyldaǵanyn málimdedi. О́z ornyn Senat Tóraǵasy qyzmetin atqarǵan Qasym-Jomart Toqaevqa qaldyrdy.
Qazaqstandy 28 jyl basqarǵan Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev 19 naýryzda sheshimin jarııalady. Sonyń artynsha 20 naýryzda Parlamenttiń birlesken otyrysynda jańa Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ant berdi. Mundaı sheshim Qazaqstandy ǵana emes, Orta Azııany jáne Túrkııa tarapyn da tańǵaldyrǵany ras.
Qazaqstan jer kólemi boıynsha álemniń 9-oryndaǵy memleketi. 18 mıllıonnan astam turǵyn bar. 1991 jyly qazaqtar eldegi halyqtyń 45 paıyzyn qurasa, búginde 70 paıyzǵa jetti. Janarmaı, tabıǵı gaz, ýran sekildi qazba baılyqtarǵa ıe.
2005 jáne 2018 jyldar aralyǵynda elge quıylǵan 282 mıllıard AQSh dollar sheteldik ınvestısııanyń 47 paıyzy eýropalyq elderge, al 13 paıyzy AQSh-qa tıesili. Basqasha aıtqanda, Qazaqstan Shyǵys pen Batystyń ózara árekettesýiniń mańyzdy ortalyǵy bolyp tabylady. 2010 jyly EQYU jáne 2011 jyly Islam Yntymaqtastyǵy Uıymyna tóraǵalyq etýi bul teńgerimniń ońtaıly kórinisine aınaldy.
1990-shy jyldardyń aýqymdy tehnologııalary men múmkindikterin eskere otyryp, búgingi tańda Qazaqstan álemde bıznes júrgizýdiń qarapaıymdylyǵy boıynsha 190 el arasynda 28-shi orynǵa kóterildi. Memlekettik til – qazaq tili, al orys tili qajet jaǵdaıda birge qoldanylady. Alaıda Nazarbaevtyń 1940 jyldan beri qoldanysta bolǵan kırıllısa alfavıtinen bas tartyp, latyn grafıkasyn qabyldaý týraly sheshim shyǵardy. 2025 jylǵa qaraı 32-áriptik jańa alfavıt eldiń barlyq ishki júıelerinde iske qosylady.
Eldegi transformasııa men kórneki maqsattardy belgileıtin eń mańyzdy jumys – ıen dalaǵa salynǵan Astana qalasy. Nazarbaevtyń otstavkaǵa ketý týraly sheshiminen keıin Qazaqstan Parlamenti dáldik tanytyp, Astana ataýyn Nur-Sultan dep ózgertti.
Túrik áleminiń Aqsaqaly
N.Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń Tóraǵasy, Nur Otan partııasynyń Tóraǵasy, Qazaqstan Halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy qyzmetin jalǵastyra bermek. Ol Keńes úkimeti qulaǵannan keıin el tizginin ustap qalǵan jalǵyz basshy bolatyn.
Qazaqstannyń geografııalyq ereksheligin utymdy paıdalanyp, kóregen sheshimderiniń arqasynda túrki áleminiń Aqsaqaly atandy. Máselen Túrkııa-Reseı qarym-qatynastaryn retteýde úlken ról atqaryp, 15 shildedegi oqıǵadan keıin Túrkııaǵa kelgen alǵashqy memleket basshysy edi. Onda Túrik áleminiń shatyryn ispetti Túrki Keńesin qurý týraly usynys jasady. О́tken jyly Túrki álemine qatysty jasalǵan saýalnamada N.Nazarbaevtyń esimi túrkitildes memleketter arasynda tanymal ekeni anyqtalǵany esimizde.
Nazarbaevtyń mundaı sheshim jasaıtynyn birneshe jyl buryn sezgen edim. Qatysqan bir jıynda «Nazarbaev óz erkimen densaýlyǵyn el úshin sarp etken kóshbasshy retinde tarıhqa enedi» dep aıtqanym bar-tuǵyn.
Nazarbaev 2017 jyldan bastap josparlaǵan bolatyn. 2017 jyly qabyldanǵan konstıtýsııalyq túzetýlermen ol parlamentke jáne úkimetke 30-dan astam ókildik berdi. Eldiń basqarý júıesin ózgertken bul qadam qoǵamdyq pikirde jetkilikti túrde talqylanǵan joq. Qazaqstan prezıdenttik júıeden prezıdenttik parlamenttik júıege dańǵyl jol saldy. Sondyqtan parlament men úkimettiń quzyreti keńeıip, tepe-teńdikti jáne tejegish mehanızmin jumys isteıtin saıası qurylymy júzege aspaq. Budan bólek Nazarbaev sońǵy úsh jylda eldegi bıliktegi ortasha jas kólemin azaıtty. Bul jańa urpaq týraly aıtatyn jáne jastarǵa habar beretin erekshe tásil.
Kýrshad Zorlý,
Professor