Halyqaralyq energetıkalyq agenttiktiń «2018 jyldaǵy jahandyq energetıka jáne kómirqyshqyl gazyn shyǵarý ahýaly týraly» baıandamasyna júginsek, 2017 jylmen salystyrǵanda byltyr kómirsýtegi shıkizatyna degen suranys 1,3 paıyzǵa kóterilipti. Ásirese jyldyń úshinshi toqsanynda bul kórsetkish 99,92 mıllıon barrelge deıin ósip, jyl sońyna qaraı sál saıabyrlaǵan.
Sarapshylardyń derekterine súısensek, dúnıe júzindegi shıkizatqa degen suranys bıyl da tómendemeıdi. Kerisinshe ortasha eseppen táýligine 100,8 mıllıon barrelge kóterilýi ábden múmkin.
Energııa tasymaldaýshylardyń ishinde eń joǵarǵy úles «qara altynǵa» tıesili, bul 31 paıyzdy quraıdy. Ekinshi oryn kómirge tıesili – 26 paıyz. Kún, jel, sý syndy basqa energııa kózderiniń úlesi jyl saıyn birtindep kóterilip kele jatqany ras. Alaıda, energııaǵa degen suranystyń da qarqyndy ósýine baılanysty ázirge munaıdyń qajettiligi tómendeıtin túri kórinbeıdi.
– Dúnıe júzi boıynsha tutynylatyn energııanyń 20 paıyzy AQSh-qa tıesili. 15 paıyzy – Eýropa elderiniń, 13 paıyzy – Qytaıdyń úlesinde. Bir atap óterligi, munaıǵa degen suranystyń ósý qarqyny boıynsha Úndistan basqalardan kósh ilgeri tur (+4,5 paıyz). Qytaıda bul kórsetkish 3,5 paıyzǵa, AQSh-ta 2,7 paıyzǵa kóterilse, Eýropada bar bolǵany 0,1 paıyzǵa ósti, – delingen agenttiktiń baıandamasynda.
Halyqaralyq energetıkalyq agenttik dúnıe júzi elderindegi munaı qorynyń kólemine qatysty da jańa derekterdi jarııalady. Munaı qory eń mol elderdiń kóshin 300,9 mıllıard barrel qory bar Venesýela bastap tur eken. Alaıda, bul kórsetkish Venesýelanyń ekonomıkalyq daǵdarystan qutylýyna eshqandaı oń áser etpegen.
Munaı qorynyń kólemi boıynsha Saýd Arabııasy ekinshi oryndy ıelense (266,5 mıllıard barrel), úshtikti 169,7 mıllıard shıkizaty bar Kanada túıindedi. Bul kórsetkish boıynsha Qazaqstan 12-orynda turǵanyn aıta keteıik. Halyqaralyq energetıkalyq agenttik sarapshylary elimizdegi kómirsýteginiń qoryn 30 mıllıard barrel dep boljam jasapty.