Negizsiz talap – jemqorlyqqa bastar jol

Negizsiz talap – jemqorlyqqa bastar jol

Senbi, 11 aqpan 2012 8:23

«Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńes ústimizdegi jylǵy alǵashqy otyrysyn ótkizdi. Sóıtip, Keńes óziniń osy jıyrma úshinshi otyrysynda Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginde jemqorlyqqa qarsy áreket etý jumysynyń jaǵdaıy jónindegi máseleni qarady.

Senbi, 11 aqpan 2012 8:23

«Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńes ústimizdegi jylǵy alǵashqy otyrysyn ótkizdi. Sóıtip, Keńes óziniń osy jıyrma úshinshi otyrysynda Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginde jemqorlyqqa qarsy áreket etý jumysynyń jaǵdaıy jónindegi máseleni qarady.

Keńes tóraǵasy, senator Oral­baı Ábdikárimov kún tár­tibindegi máseleni talqylaýǵa kóshpes buryn jańadan saı­lan­ǵandardy kópshilikke tanys­tyr­dy. Atap aıtqanda, múshe­lik­ke qabyldanǵan Májilis de­pýtaty Qaıyrbek Súleımenov pen «Habar» agenttigi» AQ bas­qarma tóraǵasy Aıdos Úki­baev­qa kýálikter tabystaldy.Budan soń kún tártibine shy­ǵarylǵan másele qyzý talqyǵa sa­lyndy. Keshegi otyrysqa ja­qyn­da ǵana taǵaıyndalǵan Qor­sha­ǵan ortany qorǵaý mınıstri Nurlan Qapparovtyń ózi de qatysyp otyrǵandyǵyn aıta ketken jón.Atalǵan mınıstrliktegi jem­­qorlyqqa qarsy áreketter ju­my­­synyń uıymdastyrylýy tý­ra­ly baıandamany osy vedom­stvo­nyń jaýapty hatshysy Anatolıı Der­novoı jasady. Onyń sózine qaraǵanda, jaqynda Parlamentte qabyldanǵan Ekologııa máse­le­le­ri boıynsha keıbir zań­na­malyq aktilerge ózgerister men tolyq­ty­rýlar engizý zańdyq qu­ja­ty ekologııalyq talaptardy aı­tar­lyq­taı qatań­datqan. Sol sııaq­ty ruqsat berý júıesine qa­tysty zańdyq qujatqa da óz­gerister engizý arqyly memlekettik ekolo­gııa­lyq saraptama jasaý men ruq­sat berý merzimi 2-4 ese qys­qar­ǵan. Endi barlyq ekologııa talap­tarynyń buzylýyna baı­la­nysty toqtata turý sııaqty sheshimderdi mınıstrlik qyzmetkeri emes, sot shyǵarady.Jaýapty hatshynyń sózinen taǵy bir belgili bolǵany, ótken jyly 12 myń tekseris oryn alsa, onyń barysynda 9 myńdaı eko­logııa zańdylyǵyn buzýshylyq anyqtalypty. Memleket paı­da­­sy­na 1515 talap-aryzdyń arqa­syn­da 16,2 mıllıard teńge óndi­ril­gen. Jalpy, zań buzýshy­lyq­tar jyldan jylǵa azaıyp keledi, dep sanaıdy Anatolıı Grıgorevıch. Mysaly, 2008 jyly árbir 100 tekseriske 80 zań buzýshylyq anyqtalsa, 2011 jyly ol 76-ǵa tómendepti.Jemqorlyqpen kúres jó­nin­­de­gi respýblıkalyq qoǵam­dyq keńes janynan qurylǵan sarap­shylar komıssııasynyń Alma­ty, Shyǵys Qazaqstan jáne Atyraý oblystary men Al­maty qalasyna jasaǵan sa­parlary ba­rysy atal­ǵan mınıstrlikke qa­ras­ty mekemelerde jemqor­lyq­tyń áli de tyıylmaı otyrǵan­dyǵyn kór­set­ken. «Nur Otan» HDP Parlamentarızm ınstı­týty ja­nyn­daǵy Jem­qorlyqqa qarsy kúres ǵyly­mı-zertteý or­taly­ǵy­nyń jetekshisi Batyr­jan Ashıtovtyń aıtýynsha, elimizde 20 osyndaı jemqorlyq faktileri oryn alsa, mınıstrlik sonyń birde-bireýine qatysty qyl­mystyq is qozǵaý týraly usy­­nys engizbegen. Zertteýler ná­tıjesi kór­set­kendeı, ekologııalyq   zań­dy­lyqtarda turaqtylyq joq. My­saly, 2009 jyly qabyl­dan­ǵan Ekologııa kodeksine 19 ret ózgerister engizilse, tek byl­tyr­dyń ózinde 8 ret ózgertý oryn alypty. Bul óz kezeginde sharýashylyq sýbektileri men quqyq qorǵaý uıymdarynyń jumysyn qıyndatyp jibergen.Jemqorlyqtyq zań buzýshy­ly­ǵy boıynsha ótken jyly 10 adam sottalsa, olar negizinen para alǵany úshin qylmysty bolypty. Máselen, Pavlodar oblysynda memlekettik ekolo­gııa­lyq ınspektor belgili bir aksıonerlik qoǵam tóraǵasynan maı quıý stansasyna oń qory­tyndy bergeni úshin 100 myń teńge para alǵan. Sarapshynyń sózine qaraǵanda, talaptardyń negizsiz bolýy jemqorlyqqa jaǵdaı jasaıdy. Ekologııa departamenti sotqa 10 talap-aryz túsirse, sonyń 5-eýi ǵana qana­ǵat­tandyrylǵan. Teksere kelgende, mınıstrlik qura­myn­daǵy Eko­lo­gııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń jumysy ashyq júrgizilmegen jáne de kóptegen kemshilikter anyq­talǵan.Jalpy taldaý jasaý ná­tı­jesi kórsetkendeı, jemqorlyq quqyq buzýshylyq faktileri «Jemqorlyqqa qarsy kúres» týraly Zańnyń 12-babyn bu­zý­ǵa baılanysty jáne jemqor­lyqqa jaǵdaı jasaýshy tártip buzýshylyqtar bolyp taby­la­dy. Naqtyraq aıtqanda, sheshim shyǵarýda jeke tulǵalarǵa zań­syz artyqshylyqtar jasaý, ká­sip­kerlik qyzmetine negizsiz aralasý jáne taǵysyn taǵylar. Quqyqtyq statıstıka málimet­te­ri kórsetkendeı, 2010 jáne 2011 jyldary jemqorlyq sıpatta QOQM aýmaqtyq organ­dary­nyń 22 laýazymdy tul­ǵa­sy tártiptik jaýapqa tarty­lyp­ty. Sonymen qatar, búgingi kúnge deıin atalǵan mınıstrlik kórsetip kelgen memlekettik qyz­­metter Memlekettik qyz­met­ter reestrine enbegeni jáne de olardyń standarttary joq­ty­ǵy da nazardan tys qalmady. Respýblıkalyq bıýdjettiń paı­dalanylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń málimetteri kórsetkendeı, QOQM qyzme­tin­de 2009-2010 jyldary jal­py somasy 7,5 mıllıard teń­ge­niń tártip buzýshylyqtary, sonyń ishinde memlekettik sa­typ alý zańnamasyna qatysty 27,4 mıllıon teńgeniń zań bu­zý­shylyǵy oryn alǵany anyq­talyp otyr.Otyrys barysynda, sony­men qatar, Almaty qalasynda janar-jaǵarmaı stansa­lary­nyń turǵyn úılerge jaqyn or­na­lasýy jáne Atyraý obly­synda ekologııalyq zańnamany buzý faktileri boıynsha tekserýler materıaldary boıynsha ázirlengen beınefılmder kór­setildi. Talqylaý nátıjesinde Keńes birqatar usynystar tizimin jasap, tıisti qaýly qabyl­dady.Asqar TURAPBAIULY.