Seısenbi, 24 sáýir 2012 7:16
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstrliginiń jeke quramyn kezekten tys attestattaýdan ótkizý máselesi búginde keń talqylanýda. Saqshylar qyzmetin ilgeri damytatyn mundaı bastamalar men túbegeıli ózgerister keleshekte zańnyń buzylýyn, qaǵıdatsyzdyqtyń oryn alýyn boldyrmaý nıetinde mindettelgeni aıan.
Seısenbi, 24 sáýir 2012 7:16
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstrliginiń jeke quramyn kezekten tys attestattaýdan ótkizý máselesi búginde keń talqylanýda. Saqshylar qyzmetin ilgeri damytatyn mundaı bastamalar men túbegeıli ózgerister keleshekte zańnyń buzylýyn, qaǵıdatsyzdyqtyń oryn alýyn boldyrmaý nıetinde mindettelgeni aıan.
Aǵymdaǵy jyldyń 8 sáýirinde Elbasy «Qazaqstan Respýblıkasy quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaýdan ótkizý týraly» Jarlyqqa qol qoıǵany belgili. Attestattaýdan keıin polıseılerdiń eńbekaqysy men áleýmettik kepilin kóbeıtý máselesi de qaralýǵa tıis. Qaıta attestattaý ár polıseı aldyna qoıylǵan talaby men laýazymyna jaýap berýi tıis degendi bildiredi. Oǵan polıseılerdiń kásibı daǵdysy, bilim deńgeıi men dene tárbıesi daıyndyǵy da saı bolýy shart. IIB-niń ár qyzmetkeri teorııalyq jáne dene tárbıesi daıyndyǵy boıynsha emtıhan tapsyrýmen qatar, atqaryp otyrǵan laýazymyna sáıkes psıhologııalyq jáne memlekettik tildi bilý deńgeıin anyqtaý úshin birqatar test tapsyratyndyǵy – óte quptarlyq is.
Keń kólemde júrgizilgeli otyrǵan bul sharany kadrlyq saıasatty nyǵaıtý, elimizdiń ishki turaqtylyǵyna, quqyq tártibine, zańnyń saqtalýyna jaýapty adamdardyń kásibı deńgeıin jetildirý maqsatynda qolǵa alynǵan mańyzdy qadam dep bilemin. Qazaqstan qoǵamy bul attestattaýdy jalpy polısııa qyzmetin shyn máninde tıimdi etýge, el ishinde quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń mártebesin kóterýge múmkindik beretin ýaqyt talaby dep qabyldaýda. Ishki ister salasy aqyl-oı óristiń joǵarylyǵyn ǵana emes, sondaı-aq azamattyq jáne quqyqtyq tolyǵýdy talap etetin qyzmettiń erekshe túri. Byltyrǵy jyly elimizdiń birqatar qalalarynda oryn alǵan keleńsiz oqıǵalar óz mindetin atqarýda daıyn emes bolyp shyqqan keıbir polısııa qyzmetkerleriniń kásibı jáne psıhologııalyq deńgeıin baıqatty. Iritki salýshy oıy buzyq qylmyskerlermen kúresýge, jalpy qarýly qaqtyǵysqa daıyndyq tájirıbesiniń joqtyǵy – táýelsiz eldiń tynyshtyǵyna jaýapty qyzmet ókilderi úshin úlken kemshilik.
Sóz etýge kóńilimiz soqpasa da, BAQ arqyly eldegi keı keleńsizdikterden habardar bolyp otyrmyz. Sonyń biri, polısııa qyzmetkerleri jazym bolǵan oqıǵalardyń deninde, saraptama kórsetkendeı, qorǵanýdyń qarapaıym erejelerin saqtamaǵandyq jatyr. Onyń syrtynda elmen tyǵyz baılanystaǵy, tártip pen tynyshtyq kúzetinde júrgen árbir qyzmetker úshin mańyzdy minez – tózimdilik pen baısaldylyq, ózin ózi ustaı bilý qasıetteri búgingi quqyq qorǵaý organy qyzmetkerlerinde azaıyp bara jatqandaı.
Kadr saıasaty árqashanda basshylyq quram men qol astyndaǵylardyń, memlekettik qurylymdar men atqarýshy bıliktiń, eń bastysy halyq pen olardyń quqyǵy men bostandyǵy senip tapsyrylyp, olardy qorǵaý qatarynda turǵandardyń arasyndaǵy ózara qarym-qatynastyń kúrdeli tizbeginde mańyzdy bóligi bolǵan jáne bolyp qala bermek. Árıne sońǵy kezderi ishki ister organdaryna kezdeısoq, paıdakúnem adamdardyń ený derekteri oryn alyp jatqandyǵy eshkimge qupııa emes. О́z ókilettigin asyra paıdalanyp, teris is-árekettermen, polısııa qyzmetkerlerine jat qylyqtarmen kózge túsip júrgen derekter sol biliktiliktiń tómendiginen týyndaýda. Jeke quramdy attestattaý irikteýdiń, kýrsanttardy, ofıserlerdi, serjanttar quramyn oqytýdyń jańa tıimdi talaptaryn anyqtaýǵa múmkindik berip qana qoımaı, ómirlik ustanymdary jeke qara bastarynyń qamyn oılaıtyn, aram nıetterin júzege asyrý úshin kelgen qyzmetkerlerden polısııanyń qataryn tazartýǵa da múmkindik beredi.
Bolashaq polıseılerge qoıylatyn talaptar negizdi ári asa qajetti bolǵany jón. Búgingi kýrsanttardan, erteńgi polıseılerden qylmystyń ashylýy, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý sapasy joǵary deńgeıde talap etiletin bolady. Munyń bári jalpy alǵanda elimizdegi turaqtylyqqa tikeleı baılanysty. Meniń oıymsha, kezekten tys attestattaý qyzmettik, dene shynyqtyrý jáne jaýyngerlik daıarlyqty jetildirý boıynsha kadr apparaty jumysyndaǵy álsiz tustardy anyqtaýy tıis, bul óz kezeginde mindetterine atústi qaraıtyn qyzmetkerlerden arylýǵa múmkindik beredi. Al quqyq qorǵaý salasyna kezdeısoq kelip qalǵan azamattar óz kezeginde basqa saladaǵy qyzmetterde óz bilimderin, kúsh-qýattaryn tolyqtaı kórsete alýy múmkin.
Qanseıit ÁBDEZULY, Ál-Farabı atyndaǵy QazMÝ-dyń professory.
ALMATY.