• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 11 Sáýir, 2019

Latyn álipbıine kóshý – qazaq tiliniń jańa belesi

8971 ret
kórsetildi

Latyn árpine kóshý – qazaq tilin damytý men jańǵyrtýdaǵy ishki qajettilik. QR Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda latyn álipbıine kóshýdiń mańyzdylyǵy jóninde: «Birinshiden, qazaq tilin birtindep latyn álipbıine kóshirý jumystaryn bastaýymyz kerek. Biz bul máselege neǵurlym dáıektilik qajettigin tereń túsinip, baıyppen qarap kelemiz jáne oǵan kirisýge Táýelsizdik alǵannan beri muqııat daıyndaldyq», - degen bolatyn. Bul máseleni jan-jaqty talqylaý maqsatynda Almaty tehnologııalyq ýnıversıtetinde «Latyn álipbıine kóshý – qazaq tiliniń jańa belesi» taqyryby boıynsha dóńgelek ústel jıyny ótti.

Jıynǵa joǵary oqý oryndarynyń ǵalymdary, professorlyq-oqytýshylar quramy, doktoranttar, magıstranttar men stýdentter qatysty. Sharanyń maqsaty – latyn álipbıine kóshýdiń mańyzdylyǵy týraly tereń maǵlumat berý, qoǵamdyq pikir qalyptastyrý.

Dóńgelek ústeldi ATÝ-dyń birinshi prorektory, professor Baýyrjan Nurahmetov ashyp berdi. Atalmysh basqosýda arnaıy shaqyrylǵan til mamandary men shet tilderi kafedrasynyń professor-oqytýshylary, stýdentter latyn álipbıine kóshýdiń mańyzdylyǵy jaıynda paıymdy pikirlerimen bólisti. 

Shara barysynda latyn álipbıine kóshý mańyzdylyǵy men jańa júıedegi emle-erejeler saralandy. ATÝ «Memlekettik jáne shetel tilderi» kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, «Qazaq tili» qoǵamynyń tóraıymy Qarlyǵa Ábdirahmanova «Qazaq jazýynda qoldanyp kelgen álipbıler» taqyrybynda baıandama jasady. Al S.J.Asfendııarov atyndaǵy UMÝ AQ, «Tildik pánder» kafedrasynyń dosenti, f.ǵ.k. Tóleýbek Zaısanbaev «Medısınalyq termınderdi latyn álipbıimen jazýda kezdesetin qıyndyqtardy sheshý joldary» taqyrybynda óziniń pikirimen bólisti. 

Budan basqa sharaǵa spıker retinde Abaı atyndaǵy QazUPÝ professory, f.ǵ.d. Qalamqas Qalybaeva, Abaı atyndaǵy QazUPÝ professory, f.ǵ.d. Gúlbaný Qosymova, A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k. Dana Pashan, A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k. Alfııa Soltanbekova, QRMÝ «Til pánderi» kafedrasynyń kásibı qazaq tili pániniń oqytýshysy Rımma Qulabaeva, A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k. Gúljıhan Kabdenova, Tilderdi damytý jáne úılestirý jumystary bóliminiń basshysy Baqyt Qalymbetov, Almaty qalalyq Ardagerler keńesiniń múshesi Hadısha Satybaldına qatysty. 

Sondaı-aq, dóńgelek ústelde qazaq tiliniń jańa álipbıine qatysty ózge de ózekti máseleler talqylandy, ǵalymdar qatysýshylardyń saýaldaryna da jan-jaqty jaýap berdi. О́z sózinde jıynǵa qatysýshy ǵalymdar latyn álipbıine kóshýdiń tıimdiligin, zaman talaby ekenin aıtty. 

Aıta keteıik, búginde Almaty tehnologııalyq ýnıversıtetinde álipbıdi latyn grafıkasyna kóshirýge oraı birqatar jumystar istelýde. 2018 jylǵy maýsym aıynda ýnıversıtet rektorynyń buıryǵymen «Rýhanı jańǵyrý» ortalyǵy quryldy. Osy rette «Memlekettik jáne shet tilderi» kafedrasynyń meńgerýshisi Záýresh Aýhadıeva bastaǵan oqytýshylar Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynynyń semınaryna, Almaty qalasy ákimdigi Tilderdi damytý basqarmasynyń uıymdastyrǵan «Qazaq tili emlesiniń negizgi erejeleriniń jobasyn» talqylaýǵa qatysty. Ýnıversıtettiń «Tehnolog» gazeti latyn álipbıi negizinde maqalalar toptamasyn jarııalap júr jáne ýnıversıtettiń barlyq qurylymdyq bólimder ataýlary birtindep latyn qarpinde jazylyp keledi.