Juma, 29 maýsym 2012 6:40
Burnaǵy kúni Portýgalııa men Ispanııanyń arasynda ótken birinshi jartylaı fınaldyq oıynnyń negizgi jáne qosymsha ýaqyttarynda esep ashylmady. Sodan soń osy týrnırde qatarynan ekinshi márte matchtan keıingi penaltıge júginýge týra keldi. Onda «qyzyl fýrııanyń» baǵy jandy.
Juma, 29 maýsym 2012 6:40
Burnaǵy kúni Portýgalııa men Ispanııanyń arasynda ótken birinshi jartylaı fınaldyq oıynnyń negizgi jáne qosymsha ýaqyttarynda esep ashylmady. Sodan soń osy týrnırde qatarynan ekinshi márte matchtan keıingi penaltıge júginýge týra keldi. Onda «qyzyl fýrııanyń» baǵy jandy.
Matchqa deıin. Ispanııa quramasy osymen qatarynan ekinshi ret qurlyq chempıonatynyń fınalyna shyǵyp otyr. Eger osynda taǵy da jeńiske jeter bolsa, ol basy sonaý ótken ǵasyrdyń 1960 jylynan bastalatyn Eýropa birinshiliginde qatarynan eki ret chempıondyqqa qol jetkizgen birinshi qurama bolar edi. Al myna kezdesýdiń aldynda eki jaq ta jeńisten úmitti ekendikterin jasyrǵan joq. Ásirese, Paolý Bentý bastaǵan portýgaldar ólispeı berispeıtinderin áldeneshe ret aıtty. Oǵan qaraǵanda Vısente del Boske sabyr saqtady.
Derek. Ispanııa quramasy buǵan deıin eki ret – 1964 jáne 2008 jyldary qurlyqta birinshi komanda atanǵan. Al Portýgalııa 2004 jyly óz elinde ótken dodanyń fınalynda grekterge jol berip qoıdy. Onyń budan ózge iri tabysy joq. Bul quramalar, arǵy jaǵyn aıtpaǵanda, XXI ǵasyrdyń ózinde ózara birneshe ret kezdesip qoıdy. Aıtalyq, 2002 jáne 2003 jyldary bolǵan joldastyq kezdesýlerdiń birinshisinde ıspandar 3:0 esebimen jeńip, ekinshisinde 1:1 degen teń nátıje tirkeldi. Al 2004 jylǵy qurlyq chempıonatynda portýgaldar 1:0 esebimen basym tústi. Sodan soń 2010 jylǵy álem birinshiliginde tap osyndaı eseppen utyldy. Munyń esesine, bulardyń arasyndaǵy sońǵy ótken joldastyq kezdesýde Portýgalııa 4:0 esebimen jeńiske jetti.
Oıyn. Aıtsa aıtqandaı, portýgaldar bul matchta ıspandarǵa biraz problema jasap berdi. Alańda is júzinde tepe-teń oıyn júrdi. Munda komandalar óte saq oınady dep te aıta almaımyz. Soǵan qaramastan, qaýipti sátter múldem derlik bolǵan joq. Birinshi taımda eki jaq jabylyp júrip, eki soqqy ǵana jasady. Onyń ekeýin de portýgaldar urdy. Jalpy, olar matchty belsendi bastady. О́zderiniń ońtaıly sol qanatymen alǵa qaraı qıqýlaı umtylǵan olar tez buryshtama dobyn soǵýǵa da qol jetkizdi. Ony Raýl Meırelesh qaqpanyń endigine týralap jetkizip edi, Iker Kasılıas qaýipti dopty qaqpadan asyryp qana tynshý tapty. Budan keıin ıspandar údere kóterildi. Olardyń oń qanattan órbitken shabýyldary alańnyń ortasynan úzildi. Portýgaldardyń ortalyq qorǵaýshysy Pepe qaqpa alańyna kelip qalǵan forvard Alfredo Nergedonyń ózinen sytylyp ketýine jol bermedi. Kelesi kezekte qarsy shabýylǵa shyǵý múmkindigin «selesaý» jaǵy da qur jibermedi. Eki jaqtyń joryqtary osylaı kezek-kezek tolqyndana órbigen birinshi bólik eshbir nátıjesiz aıaqtaldy.
Ekinshi taımda ıspandar dopqa kóbirek ıelik ete bastady. Olar ózderine úırenshikti fýtbolǵa kóshýge umtylyp baqty. Portýgaldar osy tusta pressıngti edáýir kúsheıtti. Jalpy, oıynshylardyń sharshaǵany baıqalǵan bul kezeńde shıelenisti sátter kóbeıe tústi. Solardyń birinde portýgaldardyń ekeýge tórteý bolyp shyqqan sátiniń ózi nege turady. Alaıda, bul da bosqa ketti. Biraq oıyn aıaǵy jaqyndaǵan saıyn eki jaqtyń da óz qaqpalarynyń aman qalý jaǵyn kóbirek kúıtteıtinderi bilinip qaldy. Sol úrgedek kóńil kúı negizgi ýaqyttan keıingi úshinshi jáne tórtinshi qosymsha taımdarda da ańǵaryldy. Birte-birte fýtbolshylardyń kezdesýde jeńilgenshe, penaltıde baqtaryn synap kórýge yntaly ekendikteri aıqyndala berdi. Bul ýaqyttary ıspan taktıkasyna qarsy oıynda barlyq kúsh-qýattaryn sarqyp alǵan portýgaldardyń sharshap qalǵany da baıqaldy. Muny tıimdi paıdalanǵan Ispanııa quramasy tizgindi óz qolyna aldy. Buǵan qosa onyń oıynshylary ekeýlep-úsheýlep júrip, Ronaldýdyń erkin qımyldaýyna múlde múmkindik bermeı qoıdy. Osynyń retinde ashyq qalǵan Nanı báribir Krıshtıanýdeı oınaı almady. Munyń bári, aınalyp kelgende, «qyzyl fýrııanyń» desin arttyra tústi. Bálkim, «fýtbol qudaıy» sol shaqtarda erekshe ekpin alǵan basymdyǵyn yntalandyrǵan da bolar, ol matchtan keıingi penaltıde ústem kórindi. «Selesaý» sapynan dobyn qaqpa baǵanyna tıgizgen úshinshi oıynshy – Alvesh «qyzyl fýrııany» fınalǵa da shyǵaryp berdi.
Bir qyzyǵy, osy joly birinshi ret jeńilgen jaqtyń oıynshysy matchtyń úzdigi bolyp tanyldy. Ol ataqqa jartylaı qorǵaýshy Raýl Meırelesh qol jetkizdi. Portýgalııa quramasynyń uzaq ýaqyt boıy ortalyq shepke egelik etýlerinde osy oıynshynyń eńbegi zor boldy.
Matchtan keıin. «Portýgaldar keremet qorǵana bildi, – dedi kezdesýden keıin Vısente del Boske. – Bizde de múmkindikter az bolǵan joq. Sondyqtan shaıqas barynsha teń ótti. Bizge tek oıynnan keıingi sáttilik kómektesti. Osyǵan oraı týrnırdi tamasha etip ótkizgeni úshin Portýgalııa quramasyn quttyqtaǵym keledi». Paolý Bentý de osyǵan uqsas sózder aıtty. Ol búkil Portýgalııa eli bizdiń oıynymyzdy maqtan tutatynyna senimdimin, degen mazmundaǵy oıyn jetkizdi.
Al keshe túnde Germanııa men Italııa arasyndaǵy matchtyń qorytyndysymen ekinshi fınalıstiń esimi belgili boldy. Aqtyq aıqas 1 shilde kúni Kıevte ótedi.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».