Tuńǵysh Prezıdent – Elbasynyń «Áleýmettik qamqorlyq» bastamasy aıasynda elorda boıynsha jańartylǵan AÁK alýshylar shamamen 7 myń adamdy quraıdy.
«E-Halyq» aqparattyq júıesiniń kómegimen AÁK-ge qujattardy tapsyrý tártibi aıtarlyqtaı jeńildetildi. Járdemaqyny alý úshin jeke basyn kýálandyratyn qujat jáne ótinish berse jetkilikti. Eger júıede qajetti aqparat bolmaǵan jaǵdaıda jumyspen qamtý ortalyqtarynyń qyzmetkerleri nemese ákimdikter tıisti memlekettik organdarǵa jazbasha ótinish jasaıdy. 30 kún ishinde daıyndalatyn bul qujatty kútkisi kelmegen ótinish berýshiler qajetti qujattardy ózi usynýǵa quqyly. «Jańa ataýly áleýmettik kómekte tabysty esepteýge ózgerister engizdik. Iаǵnı 1 sáýirden bastap kópbalaly analarǵa, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» ıelerine tólenetin, múgedek balalarǵa tólenetin járdemaqylardy jáne shákirtaqy men jergilikti jerden tólenetin aqshalaı járdemdi alyp tastadyq. Sondaı-aq jeke qosalqy sharýashylyqtan túsetin tabysty jáne zeınetaqyny alyp tastańyzdar dep te aıtylýda. Ony biz qarap jatyrmyz. Qarjylaı múmkindigimizge qaraı sheshim qabyldaıtyn bolamyz», degen B.Saparbaev elimiz boıynsha ár otbasynyń jeke áleýmettik kartasy daıyndalyp jatqanyn da atap ótti.
«Elbasy áleýmettik kómek eń muqtaj otbasylarǵa kórsetilýi kerek degen bolatyn. Biz osyndaı otbasylardy anyqtaý úshin jergilikti bılik ókilderimen birge ár otbasynyń jeke áleýmettik kartasyn jasap jatyrmyz. Bul jumysty 1 shildege deıin aıaqtaımyz. Bul AÁK taǵaıyndaý úshin ǵana emes, otbasynyń jalpy jaǵdaıyn bilý úshin de kerek», dedi B.Saparbaev.
Elorda ákimi Baqyt Sultanov Nur-Sultan qalasynda áleýmettik kómektiń kólemi men sany artqanyn jetkizdi. Ol «Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes Nur-Sultan qalasy óz tarapynan bıýdjettik baǵdarlamalardaǵy kúte turatyn sharalardy keıinge qaldyryp, únemdeý jumysy arqyly áleýmettik salaǵa qosymsha qarjy bólip otyr. Naqty 13 shara qabyldandy. Oǵan 8 mlrd teńgege jýyq qarjy bólinbek», deı kelip, osyǵan deıin kórsetilip kele jatqan bes túrli áleýmettik kómekke qosymsha qarjy bólingenin aıtty.
Atap aıtqanda, buǵan deıin elordada 2 myń otbasy turǵyn úı kómegine ıe bolǵan bolsa, bıyl onyń kólemi 18 paıyzǵa artpaq. Ekinshiden, 18 jastan asqan múmkindigi shekteýli tulǵalardyń kútýshilerin tegin jolaqymen qamtamasyz etý úshin qalalyq bıýdjetten 1,3 mlrd teńge qarastyrylyp otyr. Úshinshi, úıde bilim alatyn múmkindigi shekteýli balalarǵa kórsetiletin kómek 25 myń teńgege deıin (1,5 esege) joǵarylaǵan. Tórtinshi, memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda tegin tehnıkalyq jáne kásibı bilim alýǵa qoldaý kórsetiledi. Bul úshin 3 myń adamǵa 1,5 mlrd teńge bólingen. Besinshi, bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne áskerı salada jumys isteıtin bıýdjettik qyzmetkerlerge beriletin turǵyn úı sertıfıkatynyń sanyn 2 myńǵa jetkizý úshin bıýdjetten 2 mlrd teńge qarastyrylǵan.
«Qosymsha 8 áleýmettik sharany aıtatyn bolsaq: 1) Kóp balaly otbasylardyń balalary mektepke, kolledjge, joǵary oqý ornyna tegin barý úshin 200 mln teńge bólinip otyr. Iаǵnı 36 myń bala tegin jolaqymen qamtylady. 2) Buǵan deıin elordamyzdaǵy barlyq mektepte oqýshylar 4-synypqa deıin tegin ystyq tamaqpen qamtylǵan bolsa, 1 qyrkúıekten bastap kóp balaly otbasylardyń balalary 1-11 synypqa deıin tegin tamaqtana alady. Qazir 32 myń balaǵa tegin tamaq berilý úshin 1 mlrd-qa jýyq teńge qarastyryldy. 3) Kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna, jetim balalarǵa arnaıy saýyqtyrý demalysy uıymdastyrylady. Bıyl 10 myń balaǵa 500 mln teńge bólindi. 4) Mektep formasymen jáne oqý quraldarymen tegin qamtamasyz etý úshin 38 mln teńge bólinip, 32 myń balaǵa beriledi. 5) Kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń balalary, sondaı-aq múgedek balalar balabaqshaǵa tegin barýyna qoldaý kórsetiledi. Búginde «Balapan» baǵdarlamasy boıynsha ár balaǵa oryn úshin biz 27 myń teńge tólep otyrmyz, al turǵyndar, tamaq úshin 17 myń teńge tóleısizder. 1 qyrkúıekten bastap kóp balaly otbasylardyń balalaryna bul qarjy bıýdjetten tólenetin bolady. Bul úshin de bıylǵa jarty mlrd teńge bólýdi kózdep otyrmyz. 6) 180 myń balaǵa elordanyń JOO-laryna tanymal mamandyqtar boıynsha bilim alýǵa arnaıy granttar bólinbek. Bul úshin taǵy 25 mln teńge bólinip, jylyna ár balaǵa 500 myń teńge beriledi. 7) Kóp balaly analarǵa tis dárigeri qyzmetin tegin usyný úshin bıýdjetten 400 mln teńge qarastyramyz. 8) Kóp balaly otbasylarǵa qysqy otynmen kómektesý úshin qosymsha 1000 otbasyna qarajat bólindi», dedi Nur-Sultan ákimi.
Sondaı-aq qala basshysy áleýmettik máseleler boıynsha úsh aıdyń ishinde 350 jeke tulǵany qabyldaǵanyn, 850 adamnyń qabyldaýda kezekte turǵanyn aıta kelip, jeke máselelerdiń aýdan, basqarma deńgeıinde de sheshimin tabýy úshin aýdan ákimderi men basqarma basshylary da belsendi bolýy kerek ekenin eskertti.
Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıtetiniń tóraǵasy Marhabat Jaıymbetov kóp balaly otbasylardy pátermen qamtý birinshi kezekte turǵanyn atap ótti. Nur-Sultan qalasy boıynsha 616 páterge qarjy bólinbek. Iаǵnı jyl saıyn qosymsha 5,1 mlrd teńge bólinedi. 7 jyldyń ishinde 35,9 mlrd teńge bólinip, 4107 qosymsha páter salynady», dedi ol.
Komıtet tóraǵasynyń aıtýynsha, Nur-Sultan qalasynda páter kezeginde turǵan kóp balaly otbasynyń sany 1 qańtarda 2888 bolsa, sońǵy úsh aıda olardyń sany 3000 adamǵa kóbeıgen. «Kóp balaly otbasylarǵa birinshi kezekte páter beriletininen habardar bolǵan memlekettik, bıýdjettik qyzmetkerler kategorııasyn kóp balaly otbasylarǵa aýystyrǵan. Soǵan qaramastan memleket esebinen bıyl 23 721 jaldamaly páter beriledi dep otyrmyz. Nur-Sultan qalasynda 1938 páter beriledi», dedi M.Jaıymbetov.
Maıgúl SULTAN,
«Egemen Qazaqstan»