Prezıdenttikten úmitker tuńǵysh áıeldiń saılaýaldy shtab músheleri zaýyt jumysshylaryna D.Espaevanyń otandyq kásiporyndardy qoldaýǵa baǵyttalǵan usynystaryn jetkizdi. О́nerkásip mamandary baspanamen qamtamasyz etý jáne zeınet jasyna qatysty suraqtaryn qoıdy. Sondaı-aq jınalǵandardy Qazaqstandaǵy jemqorlyqqa qarsy kúres sharalary da qyzyqtyrdy.
Kezdesý barysynda úmitkerdiń qazaqstandyq kásiporyndarǵa arnalǵan salyq tólemi júıesi jáne qarjylandyrýǵa baılanysty bastamalary sóz boldy. «Mańyzdy qoldaý sharalarynyń biri – otandyq ónerkásip oryndaryna jeńildikter qarastyrý. Eýrazııalyq ekonomıkalyq aımaq sheńberinde kóptegen memlekettik tapsyrys pen tenderlerdi sheteldikter alyp jatyr. Sheteldik munaı paıdalanýshylaryn otandyq óndirýshilerdiń taýary men qyzmetin paıdalanýǵa mindetteý kerek. Bizdiń úmitker D.Espaeva «Memlekettik tapsyrystar týraly» Zańǵa, «Samuryq-Qazyna» AQ jáne taǵy basqa ulttyq kompanııalardaǵy tapsyrys týraly erejege «otandyq óndirýshi», «qazaqstandyq taýar» sekildi uǵymdardy qaıta engizý qajet dep sanaıdy», dedi A.Perýashev.
Aqmola vagon jóndeý zaýyty 1941 jyly qurylǵan. Munda jylyna úsh myńdaı vagon jóndeledi. Búginde zaýytta 400-deı adam eńbek etedi. Jalpy, Qazaqstanda jıyrma shaqty osyndaı zaýyt bar. «Aq jol» partııasynyń saılaýaldy úgit-nasıhat naýqany jalǵasyn taýyp, elimizdegi iri ónerkásipterde kezdesýler ótkizedi. * * *«Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq patrıottyq partııasynan prezıdenttikke kandıdat Tóleýtaı Raqymbekov Shyǵys Qazaqstan oblysyn aralap júr. Ol bul saparynyń maqsaty aýyl sharýashylyǵy máselelerimen jaqynnan tanysyp, turǵyndardyń suraqtaryna tikeleı jaýap berý ekenin aıtty.
Kandıdat aldymen taýarly sút fermasyna bardy. Fermada 3 myń bas mal bar. Onyń ishinde shamamen jartysy – saýyn sıyr. «Jylyna ortasha eseppen alǵanda 1 sıyrdan saýylǵan sút 8 myń metrden asady. Bul – Qazaqstandaǵy ortasha kórsetkishten 3 ese kóp. Eger elimiz kóleminde muny 3 esege arttyrsa, búgingi tańda 6 mln tonnaǵa qosymsha 12 mln tonna ónim shyǵaryp, daıyn ónimdi eksportqa jiberer edik», dedi T.Raqymbekov.
Shyǵystaǵy sharýa qojalyǵynyń tabysqa jetýiniń bir syry – ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń qyzmeti. Otandyq jas ǵalymdar Ýkraınadan shaqyrylǵan ǵylym doktorlary men ǵylym kandıdattarynyń basshylyǵymen dándi jáne maıly daqyldardyń, onyń ishinde soıa sortynyń seleksııasymen aınalysady. Kandıdatty jergilikti ShQMÝ túlekteriniń sharýashylyqta jumys istep jatqandary qýantty. Onyń aıtýynsha, stýdentterdiń ýnıversıtetti bitirgennen keıin jumys izdep aýylǵa kelýge nıet bildirgeni – óte quptarlyq bastama.
«Sharýa qojalyǵy tek 2018 jyldyń ózinde ǵylymǵa 385 mln teńge salypty, al bıýdjettiń úlesi – 15 mln teńge. Mine, ǵylymnyń, bilimniń jáne agroóndiristiń tyǵyz ıntegrasııasynyń jarqyn mysaly. Jáne ǵylymı zertteýlerge jeke ınvestısııa salýdyń paıdaly ekendiginiń naqty kórinisi. Árbir aýylda osylaı bolýy kerek. Sol kezde aýyl turǵyndarynyń bolashaqqa degen qulshynysy artady. Men, prezıdenttikten úmitker tulǵa retinde oǵan qalaı qol jetkizýge bolatynyn anyq bilemin», dedi T.Raqymbekov.
* * *Kásipodaqtar federasııasynan prezıdenttikke kandıdat Amankeldi Taspıhovtyń senim bildirilgen adamdary úgit-nasıhat jumystarynyń aıasynda Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Syrym aýdandyq bilim berý bólimi ǵımaratynda «Kásipodaq uıymy jáne onyń qoǵamdyq baqylaýdy júzege asyrýdyń róli» taqyrybynda dóńgelek ústel jıynyn ótkizdi. Otyrysqa oblystyq bilim berý qyzmetkerleri kásipodaq uıymynyń tóraǵasy M.Daýpaev jáne óńirlik shtab ókilderi G.Qurmanǵazıeva men G.Haırlıeva qatysty. Aldymen sóz bastaǵan M.Daýpaev kandıdat A.Taspıhovtyń saılaýaldy tuǵyrnamasynda kórsetilgen eńbek adamyna jan-jaqty qoldaý kórsetý, olardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý týraly aıtyp berdi. Syrym aýdany bilim salasynyń kásipodaq músheleri uıymnyń jumys barysy, «Eńbek shartyn jasa!» aksııasynyń júrgizilýi jónindegi qazirgi máselelerdi málimdep, sońynda saılaýǵa belsendi qatysatyndaryn, úmitkerdi qoldaıtyndaryn jetkizdi.
Sonymen qatar bul óńirde oblystyq shtab belsendileri Báıterek jáne Terekti aýdandaryna avtokerýen uıymdastyrdy. Jastar aýyldardy aralap, aqparattyq taqtalarǵa prezıdenttikten úmitker A.Taspıhovtyń úgit-nasıhat materıaldaryn ornalastyrdy.
Al kandıdattyń Aqtóbe oblysyndaǵy qoǵamdyq shtaby jumystaryn tarıhı-ólketaný mýzeıinde jalǵastyrdy. Qazaqstandyq mádenıet, sport, týrızm jáne aqparat qyzmetkerleriniń kásiptik odaǵynyń tóraǵasy S.Imanqulova bastaǵan top jádigerler ǵımaratyna ekskýrsııa jasap, mýzeı ujymyna saılaýaldy tuǵyrnamanyń basym baǵyttaryn tanystyrdy. Kezdesý sońynda mýzeı dırektorynyń orynbasary A.Erjanov pen sol mekemedegi kásipodaq tóraıymy A.Sarybaı Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Qurmet gramotasymen marapattaldy. * * * Qazaqstan Kommýnıstik halyq partııasy usynǵan prezıdenttikke kandıdat Jambyl Ahmetbekovtiń Shymkent qalasyndaǵy saılaýaldy qoǵamdyq shtabynyń ókilderi belsendi jastarmen kezdesti. Indýstrııalyq-tehnıkalyq kolledjde ótken jıynda qalalyq shtab jetekshisi N.Qadyrqulov stýdentterge partııa kandıdatynyń baǵdarlamasyn egjeı-tegjeıli túsindirdi. Ol markstik-lenındik ustanymdardyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, kommýnıstik tárbıeniń negizgi tetikterin atap ótti. Sondaı-aq búgingi tańda jastardyń memlekettiń taǵdyryna alańdaýshylyǵy báseń ekenin, olardyń túrli oqıǵalarǵa beıjaı qaraýy beleń alyp bara jatqanyn kóldeneń tartty.Jıynda nasıhatshy top qazirgi jastardyń tárbıesine de toqtalyp, tek qomaqty tabysqa ǵana umtylys jastardy qulaqkesti qulǵa aınaldyryp jatqanyna nazar aýdardy. Internettiń belgili bir kontenti jastar arasynda osyndaı olqylyqtyń oryn alýyna sebep bolatynyn atap ótti.
«Joǵary oqý oryndarynyń túlekteriniń dıplomdary kóbine eńbek naryǵynda kádege jaramaı, jumyssyzdyq máselesi týyndap otyr. Bul máselelerdi sheshý úshin jańa tásil qajet, qoǵamnyń zamanaýı talaptaryna súıený kerek. Jastardyń ózin ózi tanytýyna múmkindik usyný – Kommýnıstik halyq partııasynyń basty basymdyqtarynyń biri. Sol úshin kandıdat J.Ahmetbekov óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynda jastar úshin alǵashqy kepildengen jumys ornyn engizýdi talap etetinin kórsetti. Biz, Qazaqstan kommýnısteri, ortaq is úshin jumys isteımiz! Bizdiń senimimiz birlik, meıirim jáne ósip-órkendeý sııaqty barshaǵa túsinikti uǵymdar aıasynda nyǵaıady», dedi qalalyq shtab jetekshisi.
Ortada kóterilgen taqyryptar jastardyń kóńilinen shyqty. Olar salamatty ómir saltyn qalyptastyrý, shákirtaqynyń kólemin ulǵaıtý, jastardyń bos ýaqytyn tıimdi uıymdastyrý týrasynda suraqtaryn qoıdy. * * * Nur Otan partııasynan prezıdenttikke kandıdat Qasym-Jomart Toqaevty qoldaýǵa arnalǵan is-sharalar Qyzyljar óńirinde de belsendi uıymdastyrylýda. Sonyń biri etnomádenı birlestikter ókilderiniń qatysýymen Dostyq úıinde ótken «Beıbitshilik, birlik, kelisim – rýhanı jańǵyrýdyń negizi» atty jıyn boldy.«Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev táýelsizdik jyldary berik ornyqtyrǵan, qamtamasyz etken tarıhı sabaqtastyqtardy odan ári jalǵastyrý memleketimizdiń irgetasyn, ustanǵan saıası baǵytyn baıandy ete túsedi. Nurotandyqtar tańdaýdan qatelespedi, Q.Toqaevqa zor senim bildirip otyr. Ol zańdy da. О́ıtkeni qazaqstandyqtar onyń basshylyq laýazymdarda mol tájirıbe jınaqtaǵanyn, qıyndyqtardy eńsere biletin zor talantty uıymdastyrýshylyq qarym-qabiletke ıe ekenin jaqsy biledi. Osy sebepti Elbasymyzdyń sara saıasatyn, jarqyn jolyn jalǵastyraryna, ultaralyq kelisim qaǵıdattaryn kózdiń qarashyǵyndaı saqtaryna kámil senedi», dedi alqaly basqosýda Urpaq qazaq mádenı-aǵartý ortalyǵynyń tóraıymy Gúlbaqsha Musabaeva.
Qazaqstan halqy Assambleıasy janyndaǵy oblystyq aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Fanıs Lıtfýllın óz sózinde búgingi tańda qoǵamdyq qaýipsizdik, tıimdi memlekettik basqarý, jemqorlyqty túp-tamyrymen joıý, áleýmettik qorǵaýdyń tıimdi júıesin qalyptastyrý asa ózekti jaıt ekenine nazar aýdardy. Ol barsha soltústikqazaqstandyqtardy Q.Toqaevtyń kandıdatýrasyn qoldaýǵa, saılaý ýchaskelerine bir kisideı kelýge shaqyrdy. Sonymen qatar Evreı mádenı uıymynyń jetekshisi Rashbıl Evdaev, «Radzima» belorýs ortalyǵynyń tóraıymy Marııa Tatarenko, oblystyq slavıan mádenı birlestiginiń basshysy Raısa Polıshýk, taǵy basqalary respýblıkalyq saıası uıym atynan usynylyp otyrǵan prezıdenttikke kandıdat elimizdiń ár azamatyna teń múmkindik týǵyzatyn ádiletti, damyǵan qoǵam quraryna úlken senim bildirdi.
* * * «Ult taǵdyry» ulttyq-patrıottyq qozǵalysynan prezıdenttikke kandıdat bolyp tirkelgen Ámirjan Qosanov keshe Qostanaı óńirine taban tirep, oblystyq saılaýaldy shtabynyń belsendilerimen kezdesti. Is-sharada kandıdat saılaýaldy tuǵyrnamasynyń basym baǵyttaryn naqtylap, túrli ózekti qoǵamdyq máselelerge qatysty óz ustanymyn keńinen túsindirip berdi. Shtab músheleri ózderin tolǵandyrǵan saýaldaryn qoıyp, óńirlik jumys jóninde baıandady. Buǵan qosa shtabtyń konferens-zalynda qala turǵyndarymen de kezdesý ótti. Jınalǵan halyq Á.Qosanovtyń aldaǵy josparlaryn óz aýzynan estip, bastamalaryna qoldaý kórsetti.Sonymen qatar kandıdat óziniń senim bildirilgen adamdarymen birge «Zarechnoe aýylsharýashylyq tájirıbe stansasy» JShS eńbek ujymymen kezdesti. Mekeme bıdaı, raps, suly, arpa jáne basqa da dándi daqyldardyń qundy tuqymdaryn ósirýmen aınalysady. Kásiporyn qyzmetkerlerine Á.Qosanov saılaýaldy tuǵyrnamasynyń negizgi baǵyttary týraly aıtyp berdi. Jınalǵan qaýym saılaýdaǵy baıqaýshylar taqyryby boıynsha suraq qoıyp, biraz málimetke qanyqty. Sondaı-aq túrli qoǵamdyq máseleler talqylanyp, saılaýshylar óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy.
Al kandıdattyń Qaraǵandy oblystyq shtabynyń úgit-nasıhat toby Kenshiler mádenıet saraıy aldynda fleshmob ótkizdi. Onda belsendi paraqshalardy, úgit materıaldaryn taratyp, sol mańnan ótken shahar halqynyń suraqtaryna jaýap qaıtaryp, saılaý týraly málimet berdi. Sonymen qatar oblystyq shtab ornalasqan ǵımaratta azamattardy qabyldaý kúni ótti. Turǵyndar kandıdattyń saılaýaldy tuǵyrnamasynda kórinis tapqan baǵyttarǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, suraqtaryna jaýap aldy. Jáne bul qujatty tolyqtyra túsý úshin ózderiniń usynystaryn da bildirdi.
* * * «Uly dala qyrandary» respýblıkalyq qozǵalysy usynǵan prezıdenttikke kandıdat Sádibek Túgeldiń senim bildirilgen adamdary óńirlerde úgit-nasıhat jumystaryn qarqyndy júrgize bastady. Saıası naýqandy tek qazaq tilinde ótkizip júrgen ultjandy azamattyń saılaýaldy baǵdarlamasy Jambyl oblysynda jalǵasyn tapty. Jambyl oblystyq qoǵamdyq shtabynyń ókilderi Taraz qalasynan bastap T.Rysqulov, Merki, Sarysý, Talas, Baızaq jáne Jýaly aýdandaryna baryp, turǵyndarmen kezdesti. Jergilikti halyqqa S.Túgeldiń saılaýaldy tuǵyrnamasy keńinen túsindirildi.Sondaı-aq nasıhatshylar Qordaı aýdanynda bolyp, turǵyndardyń únine qulaq túrip, saılaýaldy baǵdarlamasymen jiti tanystyrdy. «Árbir azamat ana tili men dilin, dinin, onyń túp-tamyry men tarıhyn, mádenıetin, ónerin, salt-dástúrin jáne rýhanı-mádenı muralaryn, sondaı-aq ultyn ulyqtaǵan uly tulǵalardy bilip ári qasterlep ósýi qajet. Sebebi biz jastarymyzdy qalaı tárbıelesek, bolashaǵymyz da sondaı bolady. Sondyqtan ulttyq salt-dástúrdi mektep tabaldyryǵynan bastap jastardyń boıyna sińirý kerek», dedi S.Túgeldiń senim bildirilgen adamdary.
Al kandıdattyń ózi úgit-nasıhat jumystarynyń aıasynda uıymdastyrylǵan Nur-Sultan qalasyndaǵy «Jeruıyq» saıabaǵynda ótken konsertke qatysty. S.Túgel konsert barysynda sóz alyp, kezinde atalǵan saıabaqtyń atyn qoıarda Elbasy Nursultan Nazarbaevqa «Jeruıyq» ataýyn usynǵanyn aıtty. Sondyqtan bul jerde ótken is-shara erekshe mánge ıe boldy. Konsertte mádenıet qaıratkeri Qaırat Ahmetov jáne tanymal ánshi, Polshanyń mádenıet qaıratkeri Bıbigúl Iskakova týǵan jer týraly patrıottyq ánder shyrqady. Sonymen qatar belgili ıllıýzıonıst Kárim Mutyrǵanov, elordadaǵy Karate federasııasynyń sportshylary óner kórsetti.
Daıyndaǵandar
О́mir ESQALI,
Orynbek О́TEMURAT,
«Egemen Qazaqstan»