• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekologııa 28 Mamyr, 2019

Kóldi qorǵaý da kisilik

1431 ret
kórsetildi

San aqynnyń otty jyryna arqaý bolǵan kógildir Kókshede úzilip túsken monshaqtaı móldiregen kól kóp-aq. Búginde Kókshetaý men Qaraótkeldiń keń dalasyn jaılaǵan ólkede uzyn-yrǵasy 524 kól bar eken.
Tabıǵattyń tamyljyǵan dıdaryna kireýke túskeli, at tuıaǵy je­tetin jerdegi qoǵaly kólder qo­rysqa aınalǵaly qashan?.. Osyn­shama kóldiń 328-inde ǵana ba­­lyq óristeıdi. Qalǵany taıyzdanyp, laılanǵan. Kópshiligi tabı­­ǵatty aıaýdy bilmeıtin bez­búı­rektikten. Máselen, oblys ortalyǵynan taıaqtastam jerdegi Shaǵalaly sý qoımasy jaz boıy qala turǵyndarynyń sýǵa túsip masaırap, qara qarǵanyń mıy qaınaıtyn ystyqta jandary saıa taýyp shomylyp, balyq aýlaıtyn jeri. Negizinen bul jerden oblys ortalyǵynyń turǵyndary sý iship otyr. Áıtse de, ereje ataýlyny esinen shyǵaryp, kólik jýatyndar da, ıtterin shomyldyratyndar da kezdesedi.  Tazalyqtyń jóni osy bolsa, sý qoımasyndaǵy balyqqa keletin qaýip-qater de adam qolymen jasalyp otyr. Máselen, áýesqoı balyqshylar baqylaýshylardyń kózderin ala berip, qulash-qu­lash qytaı aýlarymen súzedi. Qoryqshynyń kózine túsip qalyp, qashyp júrgende aýlaryn da tas­tap ketedi eken. Oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasy ókilderi osylaı dep otyr. 

Taıaýda «Taza sý qoımalary» aksııasy bastaldy. Bul shar­ýa bir aı boıy júrgizilmekshi. Tabı­ǵat janashyrlary eń aldymen izgi­lik­ti isin Shaǵalaly sý qoı­ma­sy­nan bastady. 

– Mundaı aksııany jyl saıyn júrgizemiz. Qala turǵyndaryna da óz­deri ıgiligin kórip otyrǵan tabı­­ǵatty kúte bilýi keregin aıtyp ja­tyrmyz,–deıdi orman sharýa­shylyǵy jáne janýarlar dú­nıesi bóliminiń jetekshisi Murat Shalabaı, – kúzge deıin jaǵa­laý kúl-qoqysqa, ydys-aıaqqa tolyp ketedi. 

Jaǵalaýǵa ár 500 metr saıyn qoqys jáshigin ornatqan. Aıyna eki ret tazartyp turady. Sýda qalǵan aýdy jınastyrýdyń da ama­lyn tapqan. Motorly qaıyqqa sý ishin­degi aýlardy ilip alatyn arnaıy qurylǵy ornatylypty. Uzaq ýaqyt sý ishinde turyp irip-shiri­gen aýlardy jaǵalaýǵa shyǵa­ryp, órtep jiberedi eken. Shaǵalaly sý qoımasyn tazartyp bolǵan soń Sileti men Astana sý qoımalarynda da dál osyndaı aksııa qolǵa alynbaq.  Aqmola oblysy
Sońǵy jańalyqtar