• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 05 Maýsym, 2019

Hanna qazaq tilin zerttep júr

1012 ret
kórsetildi

Hanna Foster Amerıkanyń Tehas shtatynan qazaq tiliniń lıngvıstıkasyn zertteýge kelgen. Búginde ol Tehas ýnıver­sıtetinde antropologııa fakýltetiniń aspıranty. Qazaq tiline degen qyzyǵýshylyǵy osydan 3 jyl buryn bastalǵan.

27 jastaǵy amerıkalyq boı­jetken alǵashynda qa­zaq tilin Amerıkanyń Vıs­konsın shtatynda 2 aı oqıdy. Qazaq tili­niń sózdik qory baı, kórkem til ekenin baıqaǵan ol tereńirek zert­teýge kirisedi. Sol sebeppen Qazaqstanǵa kelip, Al­maty qa­la­syndaǵy Ál-Farabı atyn­­daǵy QazUÝ-da ǵylymı jumy­syn jal­ǵas­tyrady. 

Hanna Almatyda eki aı boıy qazaq otbasymen turady. Bul onyń qazaq tilin jetik meń­gerýine úl­ken kómek bolady. Aq jaý­lyqty ájeniń qolynda tur­ǵandyqtan, qazaq hal­qy­nyń tilin ǵana emes, mádenıeti men dástúrin de janyna jaqyn tarta bas­taıdy. Qazir ol Qazaq eliniń tól merekeleri men ult­tyq taǵamdaryn erekshe jaqsy kóredi. Bizben áńgime barysynda et, ba­ýyrsaq, naýryzkóje syndy taǵamdardy aıryqsha una­tatynyn jetkizdi. Alaı­­da Hannaǵa ǵyly­mı ju­mysyn tereńirek zertteý úshin ózge de qalalarda saýal­damalar júrgizý kerek bolǵandyqtan zertteý ju­my­synyń qalǵan bóligin Nur-Sultan qalasyndaǵy Nazarbaev Ýnıversıtette jalǵastyrdy. Onyń aıtýynsha, qazaq tili men mádenıetiniń arasynda erekshe baılanys bar. Ol qazaq tilin úırený arqyly qazaqtyń mádenıetine de qyzyǵa bastaǵan. Qazaqtyń tili men mádenıetine qyzy­ǵý­shylyqpen qaraıtyn dostary da az emes. Vıs­konsındegi qazaq tili mek­tebinde oqyp júrgeninde qazaq tiline qyzyǵýshylyq bildiretin kóptegen amerı­kalyq ǵalymmen tanysqan. Hannanyń aıtýynsha, olar da zertteý jumystaryn júrgizý úshin Qazaqstanǵa kelýge nıetti. Olar qazaq tiliniń lıngvıstıkasy, tarıhy, máde­nıeti, halyq aýyz ádebıeti, ertegileri jáne ıdeologııasy syn­dy taqyryptarda zertteý júrgizgisi keledi.

Ol ár kún saıyn Abaı­dyń «Kózim­niń qarasy» atty týyndysyn tyń­daıdy eken. Ár sózdiń maǵy­nasyn túsiný úshin kóp izdenedi. Onyń aıtýynsha, qazaq tili – sózdik qory baı, kúrdeli til.

Sońǵy jańalyqtar