– Jazý-syzýǵa kishkentaı kezimnen qumarttym. Ol kezde aýyl adamdary gazet-jýrnalǵa kóp jazylatyn. Aýdandyq, oblystyq, Almatydan shyǵatyn ádebı jýrnaldar. Joǵary synyptarda oqyp júrgenimde bir jolyn qaldyrmaı oqydym desem, ótirigi joq, – deıdi Musa qajy, – ózim de jýrnalıst bolǵym keldi. Sol arman alǵa jetelep Almatyǵa ákeldi. Ol tusta jýrnalıstıka fakýlteti bireý-aq. Konkýrs kúshti. Áıteýir buryn aýdandyq gazette jarııalanǵan shaǵyn habar, birdi-ekili maqalalarym sep boldy ǵoı deımin, jolym ońynan ońǵaryldy.
О́ziniń aıtýyna qaraǵanda, keıingi ómiri aýdandyq gazette ótse kerek. Taqyryp tańdamaǵan. Quryǵyn súıretken jylqyshy, aqtyly qoı baqqan shopan, aqyq dán aıalaǵan dıqan. Áıteýir zamannyń talabyna saı jalpaq jurtty jaqsy isterge baýlý qajet bolǵan. El ishin súzip júrip kópke ónege, jaqsylyǵy juǵysty bolatyn mándi mysal izdegen.
– Ol kezde aýdandyq gazet eki tilde shyǵatyn. Qazaq redaksııasynda tórt jýrnalıst, orys redaksııasynda alty jýrnalıst jumys istedi. Joǵary oqý ornyn bitirgen maman tapshy. Eń qıyny, baspahana. Baspahanadaǵy qorǵasynnyń shańyn kókiregimiz tolǵansha juttyq qoı, – deıdi qart jýrnalıst, – oblystyq gazetpen baılanysymyzdy úzgen joqpyz. Onda jýrnalıst-jazýshy Janaıdar Mýsın, Oktıabr Buqarbaev, ózimniń jerlesim Rústem Bermaǵambetov tárizdi qalamynyń jeli bar jigitter jumys istedi. Jazǵandary kóptiń kóńilinen shyǵatyn. Biz de oblystyq gazetke aýdandaǵy jaqsylyqty, el qulaǵyn eleń etkizetin súbeli dúnıelerdi jedel jazyp jiberýge tyrystyq. Al «Sosıalıstik Qazaqstan» gazeti shalǵaıdaǵy jýrnalısterdiń saýatyn arttyratyn, baǵyt beretin basylym edi. Keńes zamanynda ol gazette saıası máseleler kóp jazyldy. Talapqa oraı sharýashylyq, ekonomıka taqyryptaryna da keńinen oryn beriletin. Zaman alǵa ozǵan saıyn, onyń ústine táýelsizdik alǵasyn bas basylym mazmundyq turǵydan kúrt ózgerip, sózi saralana salmaqtanyp, túrlenip shyǵa keldi. Qazirgi kúni «Egemendi» qolyńa alsań, Altaıdan Atyraýǵa deıingi keń kósilgen dalany kezip júrgendeı ádemi áserge bólenesiń. Tamasha tabıǵatyn kózińmen kórip, dalanyń tynysyn ańdaısyń. Jasampaz zamannyń jarqyn beınesin óz qolymen kórkeıtip jatqandardyń jankeshti eńbegin kóz aldyńa keltiresiń. Alash balasyn ǵana emes, túp-tamyrymyz bolyp sanalatyn túrki dúnıesin tutas birlikke shaqyryp otyr. Maǵan ásirese, «Túrki tildes, túgel bol!» degen aıdardyń arǵy astary qatty unaıdy. Buryn shynyn aıtý kerek bas basylymda syn materıaldar az bolatyn. Qazir kóbeıdi. Bul jaqsy nıetten týyndap otyrǵan dúnıe. О́ıtkeni atam qazaq «syn túzelmeı, min túzelmeıdi» degen emes pe. Aıtalyq, «Kókeıkesti», «Saraptama», «Tolǵandyrar taqyryp» aıdarymen jazylatyn qalamy júırik jýrnalısterdiń qadap aıtqan máseleleri qandaı. Barlyǵy el bolý jaıy. Erterekte bizge kemshilikti az aıttyratyn, keıbir taqyryptarda jumǵan aýzymyzdy asha almas edik. Máselen, toz-tozy shyqqan tilimizdi tolǵap jazar zaman boldy ma? Aýdandyq gazettiń aý-jaıy belgili ǵoı. Júz qoıdan júz qozy alǵan shopan myqty, kúni-túni jumys isteıtin, demalmaıtyn, el jaıyn oılamaıtyn robot sııaqty mehanızator. Bizdiń keıipkerlerimiz osy edi. Al búgin qarańyz, kókirek kózi ashyq, el degende et júregi lúpildep turatyn qaıratkerler. Bas basylymdy oqyǵan saıyn qumarta túsemin. Jas toqsanǵa jaqyndaǵanda kózdiń nury, qoldyń qaıraty kemip, jazýdan qaldyq.
Qaıraty bar kezde qaýzaǵan eken. Gazet materıaldary óz aldyna, eki jınaq daıyndapty. Tek shyǵarýǵa qarajat tabylmaǵan. О́kinishke qaraı ol jınaqtaryn áldebir oqys oqıǵanyń kezinde órt shalǵan. Qaıta tiriltýge ynta bolǵanymen, densaýlyǵy jibermeıdi.
Jýrnalıstik jumysy jaıly beıtarap áńgime órbitip otyryp, Musa qajy men Naǵıma ájeıdiń 64 jyl otasqanyn, jaryq dúnıege on perzent ákelgendigin estip, bir qýandyq. Balalarynyń bári erjetip otaý qurǵan, órisi men týysyn kóbeıtken.
– Jeńgeı, altyn alqańyzdy taǵyńyzshy, sýretke túsirip alaıyq, – dep ótinish aıttyq.
Uzaq izdedi. Áldebir túıinshekterdi aqtardy. Kómekke kelinin shaqyrdy. Álden ýaqytta tabyldy-aý.
– Osyny alǵaly bir taqpap edim, – dep shynyn aıtty.
Maqtanýdy bilmeıtin, mindetsýden ada qaıran qazaqtyń keńdigi-aı!
Bizdiń áreketimizge qarap, mıyǵynan kúlip otyrǵan qajy ata tirligimizdi teris deı qoıǵan joq. О́zi de uzaq jyl jýrnalıst bolǵan adam ǵoı. Tek qaıyr hosh aıtysqan sátte el gazeti – «Egemenge» jalǵyz aýyz sózben baǵa berdi.
– «Egemen» – qazyna, rýhanı baılyq! El «Egemenmen» eseıip kele jatyr! – dedi qajy atam.
Aıta júrer ataly sóz.