• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 12 Maýsym, 2019

Segiz qyrly ǵımarat arshyp alyndy

352 ret
kórsetildi

Qyzylorda oblysynyń Qoǵalykól aýylynyń mańyndaǵy arshylyp jatqan Qyshqala qalashyǵynyń ornynan segiz qyrly kóne ǵımarat tabyldy. XIII-XV ǵasyrlarda ataǵy shyqqan Qyshqala qalasynyń ornynan tabylǵan qurylystyń pishini medresege keledi.

– Ǵımarattyń sáýleti óte erekshe. Bunyń tipti Qazaqstanda balamasy joq deýge bolady. Sebebi dál osy 8 qyrly, ishine qaraı qaıtadan 8 qyrly bólmeler salý, onyń ortasyna 8 qyrly edendelgen ásem ǵımarat salyp, onyń ortasyna baǵandar turǵyzyp, 4 jerinen salýdy ázirge biz kezdestire qoıǵan joqpyz, – deıdi Qazaqstan Ulttyq mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri Syrym Esenov.

Kóne ǵımarattyń bezendirilýi Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesinen kem túspeıdi eken. Ǵalymdar ondaǵy jazýlarda arab qarpinen bólek qazaqy órnekterdiń moldyǵyn aıtady. Qala aýmaǵynan qysh kúıdiriletin, daıyndalatyn pesh te tabylǵan.

Qysh astyndaǵy qala ótken ǵa­syr­­dyń toqsanynshy jyldary ar­shyla bastaǵan eken. Biraq úlken zertteýge daıyndyq joq, qarjylyq qıyndyqtar saldarynan áýesqoılyq jaǵdaıda ǵana qolǵa alynǵan.

Oblystyq tarıhı jáne mádenı eskertkishterdi qorǵaý mekemesiniń bólim basshysy Ǵalymjan Sadyqov bul qalashyqtaǵy zertteýler Syrda­rııanyń tómengi aǵysyndaǵy orta­ǵa­syr­lyq qalalardyń tarıhyn tanýǵa múmkindik beredi deıdi. Olaı deýge taǵy bir sebep, Qyshqala qalashyǵy «Alpamys batyr» eposyndaǵy Gúl­bar­shyn arýdyń ósken ólkesiniń sıpa­tyna kelińkireıdi. Naqty tarı­hı dálelder bolmaǵanymen, Qysh­qa­la­nyń burynǵy Barshynkent qalasy bolý múmkindigi de joq emes.

Týǵan jerdiń tylsym syrlary, kóne jádigerleri Syr boıynyń oqýshylaryn da qatty qyzyqtyrady. «О́lketaný» úıirmesiniń músheleri kelip, úlken ǵalymdarmen birlese óz zertteýlerin júrgizedi.

Qazaqstannyń Tuńǵysh Pre­zı­denti – Elbasy N.Á.Nazarbaev «Bola­shaq­qa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda Qazaqstannyń kıeli jer­leri geografııasyna erekshe toq­ta­lady. Qyshqaladan arshylyp alyn­ǵan kóne ǵımaratty osy jobaǵa qo­sylǵan zor úles dep baǵalaýǵa áb­den bolady.

Búginde álem saıahatshylaryn kún­diz-túni jarq-jurq etken sáý­­lettik ǵımarat, ásem tabıǵat ál­dı­­legen kórikti jerlermen tańǵal­­dyra almaısyń. Olar búgingi za­man­nyń jetistikterine meldektep, kekirelep toıǵan. Olardy ózderi baǵyt alǵan elderdiń ótken tarıhy, qaldyrǵan jádigerleri ábden qy­zyq­tyrady. Máselen, kórshi О́zbek­stannyń baıyrǵy qalalarynan saıahatshylardyń úzilmeıtindiginiń bir syry osy. Saıahatshylardy magnıtteı tartatyn kóne jádigerler, qundy tarıhı nysandar Qazaqstanda da az emes.

Qum qaladaǵy sáýletti segiz qyr­ly ǵımarat, ǵalymdar elimizde bala­masy joq dep otyrǵan nysan – sol keremetterdiń biri. Halqymyzdyń beımálim syrlaryn ishine búgip jat­qan qalashyqtyń áli talaı qyzyqtary anyq­talatyndyǵy aldaǵy kúnderdiń enshisinde bolyp tur.

 

Qyzylorda oblysy

Sońǵy jańalyqtar