Beıbit kúnde bereke bar

Sol qıyn-qystaý kezeńniń ózinde de kóshege shyǵýǵa meniń namysym jibermegen edi. О́ıtkeni men soǵystan keıingi jetim urpaqpen birge óstim, maǵan jeke basymnyń emes, ultymnyń, týǵan dalamnyń bostandyǵy qymbatyraq.

Ár qazaqtyń uly men qyzy bul kezde óz qara basynyń qamyn emes, ultynyń taǵ­dyryn oılasa ǵoı, shirkin! Ata­me­kenniń abyroıyn tók­kende ne tappaqshy eken? Ári-beriden soń, toıynbaı júr­geniń óz jalqaýlyǵyń emes pe? Oılandyń ba, qalqam? Balasyn qolyna alyp, alań­da turǵan jigittiń anasy bolsam betinen shapalaqpen tartyp jiberetin edim... «Asyraı almasań nege bala tapqyzdyń?» dep ózine suraq qoıar edim. Úkimetten alatyn tıyn-tebenge bola ákelikten bas tartqan teksizge ne deýge bolady, bilmeımin!..

О́rik-meıiz qaqtap, qaýyn-qar­byz ósirip urpaq asyrap júr­gen ózbek aǵaıyn qurly bo­la almaǵan namyssyz qazaq ji­gi­tine júregim jylymas edi... Da­lań keń – jylqy baq, bul kún­de eki jylqyń 1 mıllıon teń­ge turady. Et qymbattap ba­ra­dy, elińe qosqan úlesiń qa­ne? Kóshede aıqaılaǵannan ne taptyń?

О́zge basqarǵandy da kór­dik, ózimiz basqarǵandy da kór­dik. Qatelikter joq emes, pen­de­shilikter de kezdesip jatady. Jemqorlyq ta bar, kúres bas­taldy. Bireýler baıyp, kedeı­ge kómek kórsetip jatyr. Bilim men parasat tárbıesi bo­sap ketkeli qashan? Oǵan bári­miz de kinálimiz. Tárbıe osal, bala tárbıeleıtin aldymen ata-ana, ıaǵnı siz ben biz. Oqý oqy­maımyz, para beretin de ózimiz. Sonda ne dep kóshege shoǵyrlanamyz?

Iá, ashyq qoǵam, ádil zań kerek. El baılyǵy ashyq ja­rııalanyp, ádil bólinsin. De­pýtatty halyq saılasyn, tender ádil jolmen berilsin. Jal­­aqy óssin, densaýlyq pen ta­bı­ǵatty qorǵaý qolǵa alyn­syn! Osyny talap etip sóı­leseıik, kóshege shyǵyp, bir-biri­miz­diń jaǵamyzdan alyp, tas laq­tyrý kórgensizdik emes pe? Álemge kúlki bolamyz...

Qaı zamanda da yntymaq pen birlik bar jerde ǵana bereke bolǵan. Týǵan eldi súıý de­gen uly uǵym bar, soǵan adal qyzmet etkender ǵana ba­­qyt tabady. Baqyt shetelde de emes, osy Uly dalada, ata-baba mekeninde, ende­she soǵan mańdaıterińdi tók, ol seni sonda tóbesine kóteredi. Kedeıligińdi ózgeden kór­me, bárine sebepshi ózińniń jal­qaý­lyǵyń der edim kóshege shyq­qan keıbireýlerge.

Ádildik degen uzaq kúres­pen keletin qıyn nárse, oǵan jetý óte aýyr jol ekeni ejelden aıtylyp ta, ja­zylyp ta keledi. Sol shýyl­daq top degenmen bir ádildik izdep júrgeni aqı­qat. Endeshe, bul rette bılik­shi­ler men basshylarǵa qatty oı­laný kerek bolyp tur. Atal­ǵan toptyń sany óse ber­se, bir pálege soqtyrmaı qoı­maıdy. Qaı jerde qate ketip jatqanyn bılik toby zerttep-zerdelep, tez sheshý jolyn qarastyrmasa bolmaıdy. Ejelden ata-babalarymyz armandaǵan erkindikten aıyrylyp, álem aldynda qarabet bolyp qalmaýdyń jolyn tezdetip sheshý jaǵyn oılas­tyrý qajet.

«Aý, azamat! Jaıly oryn, jaq­sy laýazymǵa laıyq júr­siń be, qanaǵat degen babalar sózin umytqan joqsyń ba?» dep olar da óz-ózine syn kóz­ben qarap, saýal qoıatyn kez jetti. Budan ári kesh bolady. Bul memlekettiń abyroıy bar­sha­myzǵa ortaq bolsa kerek.

Aqushtap BAQTYGEREEVA,

aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty

 ORAL