Juma, 5 sáýir 2013 2:08
Koreı túbegindegi jaǵdaı ýshyǵyp tur. Ádette eki el et qyzýymen bir-birine qatty sóz aıtyp qalsa, ashý basylǵan soń, raılarynan qaıtpaǵanmen, sabasyna túser edi. Al Soltústik jáne Ońtústik Koreıa elderi arandatýshylyq aıqaılaryn báseńdeter emes.
Juma, 5 sáýir 2013 2:08
Koreı túbegindegi jaǵdaı ýshyǵyp tur. Ádette eki el et qyzýymen bir-birine qatty sóz aıtyp qalsa, ashý basylǵan soń, raılarynan qaıtpaǵanmen, sabasyna túser edi. Al Soltústik jáne Ońtústik Koreıa elderi arandatýshylyq aıqaılaryn báseńdeter emes.
Koreıa Halyq-Demokratııalyq Respýblıkasy basshylarynyń bopsalyq málimdemelerine jurttyń eti úırengenmen, kózdegen myltyqtyń atylatyn kezi bir keledi degendeı, Koreı túbegindegi eki Koreıa arasyndaǵy soǵys órtiniń tutanyp ketetindeı túri bar. Áńgime mynada: buryn qyryp-joıamyn degen sóz kóbine bir jaǵynan aıtylsa, endi ekinshi jaqtan da estile bastady.Osy aptanyń basynda Ońtústik Koreıa qorǵanys mınıstri Kım Gvan Chjın el basshysy Pak Kyn Hege tótenshe jaǵdaıdaǵy árekettiń josparyn baıandady. Bul tótenshe jaǵdaı ekinshi jaqtyń zymyrandyq-ıadrolyq soqqy jasaýynan keıin emes, onyń aldyn alýǵa baılanysty bolyp otyr. Soltústik jaqtyń bopsalaý áreketterin shynǵa balap, aldyn alý áreketine kirisip ketse, soıqan sonda bastalady. О́rt tutanǵan soń, óshirý qıyn.Qazir eki jaqtyń qaısysy kóbirek kináli degendi aıqyndaǵannan góri qalaıda sol soǵys degen soıqandy boldyrmaý jaǵyn oılastyrǵan jón ǵoı. Sóıtse de shyndyqqa júginip, osynaý jaǵdaıdyń qıyndaýyna kim kóbirek «eńbek» sińirip jatqanyn aıtpasqa jáne bolmaıdy. Qansha ýaqyttan beri Soltústik Koreıa basshylyǵynyń mılıtarıstik áreketterin búkil halyqaralyq qoǵamdastyq aıyptap otyrǵany belgili. Tipti sol halyqaralyq qoǵamdastyqtyń kepildigine súıenip-aq bul eldiń óz qaýipsizdigin qamtamasyz etýine tolyq múmkindigi bar edi. Ony paıdalaný ornyna Phenıan jańa arandatýshylyq áreketterge júginedi.Alysqa barmaı, sońǵy kezdegi áreketteriniń ózin alyp qaraǵanda da, oǵan aıqyn kóz jetedi. Osydan bir apta buryn Kım Chen Yn zymyrandyq áskerlerdi soqqy berýge daıyndyqqa qoıý jóninde buıryqqa qol qoıyp, shabýyl nysandaryn atap kórsetti. Odan keıin buryn toqtatylǵan ıadrolyq reaktorlardy iske qosýǵa nusqaý berdi. Eki eldiń Kesondaǵy ortaq kásipornyna Ońtústik Koreıa qyzmetkerlerin kirgizýdi toqtatty. Osynyń bári jaýap áreketterge barýǵa ıtermeleıdi.Phenıannyń arandatýshylyq áreketteri jaýapsyz qalmaıtyny zańdy. Seýl de qandaı áreketterge baratynyn málimdep úlgerdi. AQSh-tyń málimdemesi qatqyl. Memlekettik hatshy Djon Kerrı AQSh-tyń KHDR tarapynan jasalyp otyrǵan qaýipten ózin jáne óziniń odaqtastary – Ońtústik Koreıa men Japonııany qorǵaý úshin múmkin bolǵan nárseniń bárin jasaıtynyn málimdep: «Biz buǵan daıynbyz, oǵan tolyq múmkindigimiz bar. Muny KHDR da túsinedi dep oılaımyn», degendi aıtyp tastady. Bul sózge dálel retinde sol aımaqqa amerıkalyq eki áskerı keme jiberilgeni týraly habar da ile-shala tarady.Soǵys bola qalsa, kim jeńedi dep bas qatyrmaǵan da jón-aý. Bul soǵys úshinshi dúnıejúzilik soǵysqa aınalady deýdiń de jóni joq. KHDR-daı eldiń josyqsyz saıasatyn qýattap, onyń jaǵyna shyǵyp soǵysatyndar tabyla qoımas. Sondaı-aq qazirgi ekonomıkalyq báseke qalaı da úshinshi dúnıejúzilik soǵysqa aparady dep sáýegeılik jasaý da negizsiz. Ekonomıkalyq máseleni soǵyspen sheshýdiń ýaqyty ótken.Soǵys bolmasyn deıik. Ony boldyrmaýǵa múmkindik bar. Búkil álem bolyp soǵan atsalysýy kerek.
Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».