Sala basshysy eksporttyq áleýetti arttyrý basty nazarda ekendigin atap, osy baǵyttaǵy kórsetkishterdi jipke tizdi. Atap aıtqanda, arpa eksporty 2 esege, raps maıy men qyzanaq 1,4 esege jáne soıa 2 esege ósken. 11,7 mln tonna astyq eksporttaldy. Bul 2017 jylǵy deńgeıden 33%-ǵa kóp.
Mıneraldy tyńaıtqyshty qoldaný qajettiligi 18%-ǵa jetipti. Byltyr bul kórsetkish 10-14%-dan aspaıtyn. О́tken jyly tyńaıtqyshtardy sýbsıdııalaý prosesi tolyqtaı avtomattandyryldy, sondaı-aq bólinetin qarajat kólemi 24%-ǵa kóbeıgen.
Buǵan qosa mınıstr sútti mal sharýashylyǵyn damytý úshin 2018 jyly 25 taýarly-sút fermasy paıdalanýǵa berilgenin baıandady. 6 myń bastan astam mal baǵylatyn bul fermalardyń 7-eýi ónerkásiptik, 18-i otbasylyq fermalar. Tek uıymdastyrylǵan sharýashylyqtardyń ózinde 1, 5 mln tonna sút óndirilgen. Bul 2017 jylmen salystyrǵanda 7,6%-ǵa artyq deıdi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri. Salystyrmaly túrde alsaq, 2015 jyly ol 900 myń tonnanyń mólsherinde bolǵan.
– Qus sharýashylyǵynda 5,6 mlrd dana taýyq jumyrtqasy óndirilip, 2017 jyldaǵy deńgeıden 10%-ǵa joǵarylady. Alǵash ret 671 mln dana jumyrtqa eksporttaldy. Aqmola oblysynda eń úlken broılerlik qus fabrıkasy iske qosyldy. Byltyr mal sharýashylyǵy ónimderiniń ındeksi 2,0 trln teńgege ósip, 2017 jyldyń kórsetkishinen 3,9%-ǵa artty. Memlekettik baǵdarlamanyń negizgi mindetiniń biri – ótkizý naryqtaryna jol ashý ári eksportty damytý. Búgingi kúnniń ózinde 13 taýar toby (balyq ónimderi, asyl tuqymdy jylqy, muzdatylǵan qoı eti, bal, bıdaı, bıdaı kebegi, soıa burshaqtary, soıys jylqylary, raps kúnjarasy, sıyr eti, un, ósimdik maıy, arpa, júgeri) boıynsha Qytaı naryǵy ashyq. Iranmen tirideı usaq mal, muzdatylǵan jáne salqyndatylǵan qoı jáne sıyr etimen qatar taǵamdyq jumyrtqa jetkizýge arnalǵan kelisim bar. Sol sekildi Saýd Arabııasy Koroldigimen mal soıý jáne ósirý úshin otandyq iri qara men usaq maldy eksporttaýǵa arnalǵan veterınarlyq sertıfıkatqa qol jetkizdik. Nátıjesinde agroónerkásiptik keshen ónimderin Qytaıǵa shyǵarý 30,4%-ǵa (barlyq eksport – 258,2 mln AQSh dollary), Parsy shyǵanaǵy elderine eksporttaý (Qatar, Kýveıt, BAÁ, SAK, Oman, Bahreın) 4,1 esege, Iranǵa – 2,1% (328,9 mln AQSh dollary), Eýroodaqqa saýdalaý 14,6%-ǵa (303,6 mln AQSh dollary) artty. Jalpy, agroónerkásiptik keshen ónimderin syrtqa shyǵarý dınamıkasy 24,5%-ǵa ulǵaıyp, óńdelgen ónim eksporty 3,5%-ǵa kóbeıdi, – dedi spıker.
Sheteldik naryqqa shyǵý maqsatynda Izraıl, Túrkııa, Kýveıt, Oman, Japonııa jáne Ońtústik Koreıa syndy memleketterden basqa Eýroodaq elderimen de kelissóz júrgizý josparlanýda. Osy oraıda Qytaı tarapymen 2018 jyly eksportqa baǵdarlanǵan qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderine qoıylatyn ımporttyq talaptardy kelisý jónindegi jol kartasyna qol qoıyldy. Byltyrǵy jyldyń jalpy kestesine sáıkes aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń kólemi 3,5%-ǵa jáne tamaq ónimderiniń mólsheri 1,6%-ǵa joǵarylaǵanynan habar etti sala mınıstri.
Jaqsylyq MURATQALI,
«Egemen Qazaqstan»