Sársenbi, 5 maýsym 2013 1:34
Túrkııanyń túndigi jelpildep tur
Búginde álem jurtshylyǵynyń nazaryn ózine erekshe aýdarǵan elderdiń qatarynda Túrkııa da bar. Buǵan áýelde Ystambulda bastalyp, sosyn Ankarada jalǵasqan, keıin eldiń úlkendi-kishili elý shaqty qalasyn sharpyǵan ereýilder ekpini áser etti.
Sársenbi, 5 maýsym 2013 1:34
Túrkııanyń túndigi jelpildep tur
Búginde álem jurtshylyǵynyń nazaryn ózine erekshe aýdarǵan elderdiń qatarynda Túrkııa da bar. Buǵan áýelde Ystambulda bastalyp, sosyn Ankarada jalǵasqan, keıin eldiń úlkendi-kishili elý shaqty qalasyn sharpyǵan ereýilder ekpini áser etti.
Kópshiliktiń bulaısha dúrligip, kóshege shyǵýlaryna 1 maýsym kúni Ystambuldaǵy ejelgi Gezı saıabaǵyn otaý týraly sheshim qabyldanýy sebep bolǵan edi. Qazirgi kezde tártipsizdikter saldarynan kem degende 3200 adamnyń zardap shekkeni, tipti 2 adamnyń qaza tapqany da belgili bolyp otyr. 26 adam ál ústinde jatsa kerek. Sóıtip, Túrkııada saıabaqtyń ornyna saýda-oıyn-saýyq keshenin salý týraly sheshimge narazylyqtyń saldary aýyr boldy.
Qyrǵyzdar shyǵyndaryn sanaýda
Qyrǵyzstan úkimeti «Qumtor» altyn kenishi ornalasqan Ystyqkól oblysyndaǵy tártipsizdikter saldarynan kelgen zııandy eseptep shyǵardy. Ol 1,4 mıllıon dollarǵa teń delinip otyr. Eske sala ketsek, «Qumtor» mańynda ornalasqan Tamga aıylyndaǵy ahýal 28 mamyr kúni ýshyǵa túsken bolatyn.
Eldiń ońtústigin qamtyǵan narazylyq aksııasynda 55 adam zardap shekken. Sherýge shyqqan azamattar Qyrǵyzstan úkimeti men Kanadanyń Centerra Gold Inc. kompanııasynyń arasyndaǵy kelisimniń kúshin joıýdy, sóıtip, «Qumtor» kenishin tolyqtaı memlekettiń qaraýyna kóshirýdi talap etkeni belgili. Tártipsizdik saldarynan Ystyqkóldegi týrıstik maýsymǵa da kedergi kelýi yqtımal-tyn. Alaıda, búginde óńirdegi ahýal qalpyna kelgen syńaıly. Bul tynyshtyqtyń qaı kezge deıin sozylatyny da beımálim.
Ekonomıkalyq sanksııa qataıtylady
AQSh Prezıdenti Barak Obama Iranǵa qatysty ekonomıkalyq sanksııany qatańdatý týraly buıryq berdi. Onyń alǵashqysy Irannyń ulttyq valıýtasy – rıalǵa tikeleı áser etetin bolady. Sóıtip, sanksııanyń qarmaǵyna birinshi kezekte sheteldik qarjy uıymdary ilinbekshi.
Iаǵnı, sondaı sheteldik qarjy uıymdarynyń qataryna Iran valıýtasyn aıtarlyqtaı kólemde satyp alatyn nemese satatyn, sondaı-aq bankterinde rıal aqshasyn kóptep ustaıtyn mekemeler jatqyzylatyn bolady. Bul shara shetel bankteri men kompanııalaryn rıal aqshasynan bas tartýǵa májbúrleıdi, aqyr aıaǵynda, Iran valıýtasyn aıtarlyqtaı álsiretýge alyp keledi dep kútilýde. О́tken jyldyń basynan beri rıal óz qunynyń jartysyn joǵaltqany da osy jerde kóldeneń tartylyp otyr.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
AQSh Iordanııaǵa «Patrıot» zymyran keshenderi men Ǵ-16 joıǵysh ushaqtaryn jiberip otyr. Pentagondaǵylar «Patrıot» pen Ǵ-16-nyń birlesken AQSh-Iordanııa áskerı jattyǵýlarynda paıdalanylatynyn málimdedi. Oqý-jattyǵýlar aıaqtalǵannan keıin olardyń keıbiri Iordanııa aýmaǵynda qaldyrylýy múmkin.
Tájikstanda belgisiz bireýler altyn satýmen aınalysatyn erli-zaıypty Boboevtar men olardyń úsh balasyn óltirip, quny shamamen 30 myń dollar turatyn altyn buıymdardy urlap ketken.
Úndistanda eki aıdan beri aptap ystyq basylmaı tur. Osy aralyqta tamshy jańbyr jaýmaǵan. Synap baǵanasy 44 gradýstan tómendemese, ystyqqa shydaı almaı kóz jumǵan turǵyndar sany kún ótken saıyn kóbeıe túsip otyr.
Izraıl AQSh-ty Amerıka bıligi tenderdiń kómegimen qurylysyna jeke kompanııalardy tartý maqsatynda Izraıldiń Tel-Shahar jańa qupııa zymyran bazasyn ashyq saıtta jarııa etip jiberdi dep aıyptady.
Eýropany topan sý basyp jatyr
Birneshe kún boıy tolassyz jaýǵan jańbyrdan Ortalyq Eýropadaǵy birqatar ózender, onyń ishinde Dýnaı, Vltava, Elba ózenderi de bar, arnalarynan shyǵyp ketti. Sóıtip, Chehııanyń, Germanııa men Avstrııanyń kóptegen aýmaqtaryn topan sý basyp qaldy.
Máselen, bavarlyq Passaý qalasy is júzinde tolyqtaı sý astynda qalsa, Chehııanyń astanasy – Praga qalasyna da úlken qaýip tónip tur. Kóptegen aýdandarda tótenshe jaǵdaılar jarııalanǵan. Qazirdiń ózinde tabıǵat apaty saldarynan 7 adam opat bolsa, taǵy 8-i iz-túzsiz joǵalyp ketken. Bılik basyndaǵylar sý alǵan aýdandardan myńdaǵan adamdy qaýipsiz jerlerge kóshirip úlgerdi. Ekonomıkalyq zardap ázirshe eseptelgen joq, biraq, onyń aıtarlyqtaı bolatyny anyq. Jańbyrdyń qashan tolastary da belgisiz.
Aqshany hanzadadaı kim shashady?
Saýd Arabııasynyń hanzadasy Fahd ál-Saýd Parıjdegi Dısneılend saıabaǵynda shamamen 15 mıllıon eýro shyǵyndaǵan. Muny fransýzdyq BAQ-tarǵa silteme jasaı otyryp, Reseıdiń «Jańalyqtar» aqparat agenttigi jarııa etti.
Dısneılendte ál-Saýd dıplom alǵanyn «jýsa» kerek. 22-24 mamyr aralyǵynda hanzada ózi men janyndaǵy 60 shaqty qonaǵyna kúndiz saıabaqtyń tutas bir aımaqtaryn: arnaıy alańdardy, tańerteń jáne keshkisin, ıaǵnı saıabaq qarapaıym adamdar úshin resmı ashylǵansha jáne ashylǵannan keıin basqa da kóńil kóteretin oryndardy jaldap alǵan. Jergilikti BAQ-tardyń derekterine qaraǵanda, mártebeli meıman úshin túrli dýmandar, spektaklder men fotosessııalar uıymdastyrylypty.
Mıllıarder 18 jyl túrmege kesildi
Italııa soty shveısarııalyq mıllıarder Stefan Shmıdhaınıdi 18 jyl bas bostandyǵynan aıyrdy. Sot 65 jastaǵy bıznesmendi onyń fabrıkalarynda jumys istegen 2 myńnan astam adamnyń ólimine kináli dep tapty.
Mıllıarderdiń zaýyttarynda densaýlyqqa zııandy, biraq dál sol tusta tyıym salynbaǵan asbest paıdalanylyp kelipti. Sot sondaı-aq Shmıdhaını zardap shekkender men olardyń týǵan-týysqandaryna ótemaqy retinde mıllıondaǵan eýro tóleýi tıis degen úkim shyǵardy. Mıllıarder bolsa, ózine qarsy taǵylǵan aıyp negizsiz dep esepteıdi jáne óziniń kinásin moıyndamaýdy jalǵastyrýda. «Forbs» jýrnalynyń baǵamdaýynsha, Shmıdhaınıdiń baılyǵy 3 mıllıard dollar dep esepteledi.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.