Senbi, 26 qańtar 2013 7:40
«dep, redaksııaǵa joldaǵan 12 ata-ananyń aryzyn tekserý barysynda bul máselede eki taraptyń da kinásiz emes ekendigin ańǵartý maqsatynda oqyrmandardy atalǵan aryzdyń mátinimen tanystyrýdy jón kórdik. Onda: «…Bizdiń balalar 2008 jyldan bastap Almaty qalasy, Abaı atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan daryndy balalarǵa arnalǵan qazaq tili men ádebıetin tereńdetip oqytatyn orta mektepte bilim aldy.
Senbi, 26 qańtar 2013 7:40
«dep, redaksııaǵa joldaǵan 12 ata-ananyń aryzyn tekserý barysynda bul máselede eki taraptyń da kinásiz emes ekendigin ańǵartý maqsatynda oqyrmandardy atalǵan aryzdyń mátinimen tanystyrýdy jón kórdik. Onda: «…Bizdiń balalar 2008 jyldan bastap Almaty qalasy, Abaı atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan daryndy balalarǵa arnalǵan qazaq tili men ádebıetin tereńdetip oqytatyn orta mektepte bilim aldy. 2001 jyly jeltoqsan aıynda balalarymyzǵa Grekııadaǵy Rodos aralynda ótetin olımpıadaǵa qatysasyńdar degendi synyp jetekshileri aıtqan. Sodan bastap balalarymyz árqaısysy ózderi tańdaǵan pán boıynsha ǵylymı jobalarǵa daıyndaldy. Al bizge – ata-analarǵa balalarymyzdyń tólqujattaryn daıyndaý tapsyryldy. 2012 jyly naýryz aıynda bankten jeke esep-shot ashyp, 500 eýro saldyq, sáýir aıynda shetelge vıza ashýǵa, avıabılet alýǵa 1160 evro, 70 myń teńge, 2000 dollardy atalǵan mektep dırektorynyń orynbasary Roza Seksenova suratty. Berdik. Roza Seksenovanyń tikeleı aralasýymen óz merziminde mektep oqýshylarynyń sheteldegi olımpıadaǵa baryp baqtaryn synap kelý maqsatynda vıza da, avıabılet te daıyn boldy. Biraq bul olımpıadaǵa balalardy mektep dırektorynyń orynbasary Roza Seksenova emes, synyp jetekshisi Lázzat Nazhanova aparyp, alyp keletin boldy. Biz ata-analar aldynda Roza Seksenovanyń atyna el zańnamasyna sáıkes notarıýspen bekitip, daıyndaǵan senim hatymyzdy endi Lázzat Nazhanovanyń atyna ózgertip, qaıta daıyndap berdik. Sóıtip, qajetti qujattardy tolyq daıyndap, avıabıletti alyp qoıǵanan keıin, ıaǵnı balalarymyz olımpıadaǵa barmaı turǵanda synyp jetekshisi «Grekııadaǵy olımpıadaǵa balalardy aparýǵa mektep dırektory ruqsat bermeı otyr» degen sózdi shyǵardy. Biraq, biz ata-analar, ózara aqyldasa otyryp, óz erkimizben táýekelge bel býyp, balalarymyzdy synyp jetekshisi Lázzat Nazhanovamen birge olımpıadaǵa jiberdik. Sonymen, balalarymyz 2012 jyly 6-14 mamyr aralyǵynda Grekııadaǵy Rodos aralynda bolǵan «Mádenıet.Balalar.Intellekt» taqyrybyndaǵy halyqaralyq olımpıadaǵa qatysyp, I, II, III dárejeli dıplomdarmen marapattaldy. Bizdiń qýanyshymyz eselene túskendeı boldy. О́ıtkeni, bul ǵylymı jobada oryn alǵandar ulttyq biryńǵaı testileýden bosatylady dep muǵalimder aıtqan bolatyn. 2012 jylǵy 2 maýsym kúni keshki saǵat 18:00 de synyp jetekshileri ata-analardy mektepke shaqyryp, bizge Mektepke deıingi jáne orta bilim departamentinen kelgen hatty kórsetti. Onda 6-14 mamyr aralyǵynda ótken halyqaralyq jarysqa qatysqan balalarǵa memlekettik grant berilmeıtini jáne olar ulttyq biryńǵaı testileýden bosatylmaıtyny jazylǵan eken. Biz, ata-analar, 2011 jyldyń 7 jeltoqsanynda shyqqan Bilim jáne ǵylym mınıstriniń №514 buıryǵyn resmı túrde sol kezde estip, kórdik. Buryn bizdi bul buıryqpen eshkim, tipti mektep dırektory da tanystyrǵan joq. Roza Seksenova osy buıryqty bildi me, bilse, der kezinde bizge nege aıtpady? 2 maýsym kúni keshki saǵat 18:00-de UBT-ǵa qatysady degendi estigen balalarymyz psıhologııalyq kúızelispen, daıyndyqsyz testke qatysyp, nátıjesinde 12 bala tómen ball alyp shyqty.
Osy másele boıynsha Bilim jáne ǵylym mınıstrligi baqylaý komıtetinen, Almaty qalasy Medeý aýdanynyń prokýratýrasynan kelgen komıssııalarǵa mektep dırektorynyń orynbasary «men aralasqan joqpyn» dep, ózin aqtap otyr. Alaıda, jolǵa aqsha jınaýdy, avıakassadan bılet alýdy, vıza ashtyrýdy Roza Seksenova uıymdastyrdy. Ony dáleldeıtin tiri kýáger – ata-analar jáne notarıýstan alǵan senimhat qolymyzda bar. Jibergen kemshilikteri úshin Roza Seksenovaǵa eshqandaı shara qoldanbady. Qazaqstan Respýblıkasynyń atynan halyqaralyq olımpıadaǵa qatysyp, júldeli oryn alyp kelýine baılanysty 12 balamyzdyń eńbegin, bilimdiligin baǵalap, keler jylǵa memlekettik oqý grantyn bólýin suraımyz», depti hat ıeleri.Al on eki balanyń ata-analarynyń atynan jan-jaqqa hat jazyp, ashpaǵan esigi qalmaǵan Almaty oblysy, Panfılov aýdanynynyń turǵyny Muhtar Aqynov redaksııaǵa shaǵym hat jazý maqsatyn bylaı túsindiredi: «Men ata-analardyń janaıqaıyn Bilim jáne ǵylym mınıstrligine, «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasyna, Almaty qalasy, Medeý aýdanynyń prokýratýrasyna, odan ári Bas prokýratýraǵa da jetkizdim. Aıtylǵan jerdiń bárinen de komıssııa kelip, teksergen. Olardyń báriniń jaýaby mende bar. Biraq, biz, ata-analar, bul jaýaptarǵa qanaǵattanǵanymyz joq. Endi el gazeti «Egemenge» aryz jazyp otyrmyz. Taǵy bir aıtarym – Roza Seksenova suratqan qarajatty der kezinde tolyǵymen balam arqyly berip otyrdym» degen soń, onyń búginde Jetisý memlekettik ýnıversıteti zań fakýltetinde oqıtyn ulyna jolyqqanymyzda: «Men, Zańǵar Aqynov, ózim bilim alǵan Almaty qalasy, Abaı atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan daryndy balalarǵa arnalǵan qazaq tili men ádebıetin tereńdetip oqytatyn orta mektep dırektorynyń orynbasary Roza Seksenovaǵa Grekııada ótken halyqaralyq olımpıadaǵa bizdi aparyp, qaıta alyp kelý qajettiligi úshin suraǵan aqshany óz qolymmen berdim. Tek sońǵy ret bergen 1000 (bir myń) AQSh dollaryn qaıtyp alyp, ákem Muhtar Aqynovqa bergenim ras. UBT -dan 81 ball aldym», dedi.Biz telefon arqyly habarlasqan taǵy bir ata-ana Almaty oblysy, Jambyl aýdanynyń turǵyny, ıaǵnı aryzda qol qoıǵan Baqytjan Dordenovtiń zaıyby Gúlnár Baımoldaeva dıktofonǵa jazylǵan sózinde: «Olımpıadaǵa balalarymyz barardyń aldynda synyp jetekshisi «mektep dırektory ruqsat bermeı otyr» dep aıtqany ras. Biraq dál sol kezde Bilim jáne ǵylym mınıstriniń myna buıryǵyna sáıkes, bul olımpıadaǵa qatysqandar biryńǵaı ulttyq testileýden bosatylmaıdy, aqshalaryń, vızalaryń mine dep bizden alǵanyn eshkim qaıtaryp bergen joq. Negizi, vızany mektep dırektorynyń orynbasary Roza Seksenova Astana qalasyna ózi baryp, jasatyp ákelgeni aqıqat», dedi. Al Almaty oblysy, Eńbekshiqazaq aýdanynyń turǵyny Aıgúl Esqaraeva: «Aryzda kórsetilgen aqshany tolyǵymen qyzym arqyly mektep basshylyǵyna berdim. Oqýshylar olımpıadaǵa júrerdiń aldynda synyp jetekshisiniń «mektep dırektory ruqsat bermeı otyr» degen sóz shyǵarǵany ras. Biraq mektep dırektory da, orynbasary da, mınıstrliktiń buıryǵyn aıtyp, kórsetken joq. Qajetti qujattyń barlyǵyn Roza Seksenova jasatty. Biz tek suraǵan aqshasyn jınap berdik. Sondyqtan aýyzeki aıtylǵan sózdi mektep basshylyǵy arasyndaǵy ózara kelispeýshilikten aıtylǵan shyǵar dep qabyldap, pálendeı nazar aýdarǵanymyz joq. Grekııadan qyzym júldeli oryn alyp kelgenimen, memlekettik grantqa ilinbeıtinin sońǵy kúni estip, túnimen abyrjyp, jylap, ertesinde UBT-ǵa qatysyp, 67 ball alyp shyqty. Qazir medısına kolledjinde oqyp júr ǵoı, áıteýir», dedi.Osy aryzdaǵy aıtylǵandardyń anyq-qanyǵyn tekserý maqsatynda aty atalǵan mektepke atbasyn buryp, mektep dırektorynyń orynbasary Roza Seksenovaǵa jolyqqanymyzda:– Ata-analardyń atynan jazylyp otyrǵan bul aryzda maǵan qatysty aıtylǵandardyń bári jabylǵan jala, – dedi. – Men úsh bala asyrap otyrǵan anamyn, solardyń atynan ant eteıin, eshqandaı ata-anadan aqsha jınaǵan joqpyn. Meniń basty maqsatym – oqýshylarǵa jaqsy tárbıe, sapaly bilim berý ǵana. Al olardyń jazǵanyndaı, Grekııaǵa olımpıadaǵa barǵany, bul olımpıadanyń quqyqtyq negizi joqtyǵy týraly áńgimelerge meniń qatysym joq, – dedi ol.Álbette, bizdiń Roza Seksenova hanymnyń aıtqandaryna senbeýge quqymyz joq. Degenmen, osy bir máselede keıbir qıturqylyqtyń bar ekeni baıqalady. Onyń syry mynada.Bas prokýratýranyń ata-analar aryzdaryna qaıtarǵan jaýap hatynda Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń quzyreti jaıynda aıtyla kelip, «joǵaryda kórsetilgenderdiń negizinde prokýrorlyq shara qoldanýǵa negizder joq» dep jazylsa, Almaty qalasy, Medeý aýdanynyń prokýrory M. Basshybaevtyń Abaı atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan qazaq tili men ádebıetin tereńdetip oqytatyn daryndy balalarǵa arnalǵan orta mektep-ınternat dırektory M. Ibraımovqa joldaǵan zań buzýshylyqty joıý týraly usynysynda «… zań talaptaryn buza otyryp, mektep-ınternat basshylyǵy atalǵan túlekterge jáne olardyń ata-analaryna 2012 jyly Grekııa memleketindegi Rodos aralynda bolǵan respýblıkalyq, halyqaralyq konkýrstardyń jáne sporttyq jarystardyń tizimine engizilmegeni týraly óz ýaqytynda habarlamaǵan.Osynyń saldarynan atalǵan mektep-ınternattyń túlekteriniń jáne ata-analarynyń «Bilim týraly» Zańnyń 49-babynda kórsetilgen quqyqtary buzylǵan. Sóıtip, joǵaryda kórsetilgen zań buzýshylyqtar mektep-ınternat jumysshylarynyń ózine tıisti mindetterin naqty deńgeıde atqarmaǵanynan jáne basshylyq tarapynan tıisti baqylaý bolmaǵanynan týyndaǵan» dep naqtylaǵan. Dál osy usynysqa oraı mektep dırektory M.Ibraımov buıryq shyǵaryp, «2012 jyly mamyr aıynyń 6-14 aralyǵynda Grekııanyń Rodos aralynda ótken halyqaralyq «Mádenıet. Balalar. Intellekt» atty festıvalǵa balalardy, dırektordyń buıryǵynsyz, jasyryn túrde aparǵany úshin bir emes, birneshe muǵalimge qatań sógis jáne eskertý bergen.Al Bilim jáne ǵylym mınıstriniń orynbasary M.Orynhanovtyń on eki ata-ananyń hatyna bergen jaýabynda: «2012 jylǵy 6-14 mamyrda Grekııada (Rodos) ótken halyqaralyq olımpıada mınıstrliktiń 2011 jylǵy 7 jeltoqsandaǵy №514 buıryǵymen bekitilgen jalpy bilim beretin pánder boıynsha halyqaralyq olımpıadalar men ǵylymı jobalar, oryndaýshylardyń respýblıkalyq, halyqaralyq konkýrstarynyń jáne sporttyq jarystardyń tizbesine engizilmegen» delingen.Demek, bul máselede negizgi kiná mektep basshylyǵy tarapynan bolǵan sııaqty. Olaı deıtinimiz, Grekııada ótetin halyqaralyq olımpıada mınıstrliktiń tizbesinen 2011 jylǵy 7 jeltoqsandaǵy №514 buıryǵymen alynyp tastalyp jáne ol UBT tapsyrýdan jarty jyl buryn kúshine engen bolsa, nege sol buıryq mekteptegi arnaýly taqtaǵa, ıaǵnı kórneki orynǵa ilinbegen? Basqasyn aıtpaǵanda, osy mektep dırektory túrli halyqaralyq olımpıadalardyń ózge júldegerlerimen, jeńimpazdarymen birge túsken fotosýretine oryn tapqanda, balalar taǵdyryna qatysty mınıstr buıryǵyn der kezinde ilýge múmkindik bolmady ma? Grekııa áýre-sarsańsyz baryp keletin jaqyn jer emes, sonaý ıt arqasy qııandaǵy Grekııaǵa barý úshin qansha qujat toltyryp, qansha adam álekke túsedi, qansha qarjy jumsaldy, sonda mektep basshylyǵy qaıda qarap otyrǵan? Mamyr aıynda orta mektepterde oqý úderisi jalǵasatyn kez, sonda sabaqqa kelmegen on eki balany eshkim izdep, joqtamaǵany ma? Eger oqýshylar qalaǵan jaǵyna kete berse, munyń qandaı mektep bolǵany? Osy suraqtardyń bárine birinshi ret bizben kezdeskende mektep basshylyǵy «bul balalar Grekııaǵa bizdiń ruqsatymyzsyz ketken» degen shyǵarypsalma jaýabyn ekinshi ret kezdeskende de qaıtalaı aıtty. Sonda qalaı? Bir mektepte eki dırektor bola ma?! Oqýshylardy shetelge aparyp, alyp kelýge qajetti vızaǵa qoldy kim qoıyp, mórdi kim basty? Muny mektep basshylyǵynyń nemquraılyǵy deımiz be nemese bilmegendiginen deımiz be, on eki balaǵa qatysty osy bir máselede olardyń kinási belgili.Al ata-analardyń jer-jerge hat jazyp, talaı jurttyń qulaǵyn shýlatýy ózderinshe durys degenmen, balalarynyń ulttyq biryńǵaı testileýge qatysyp, bilimderin kórsete almaýy ózderinen deýge de bolady. Ata-analardyń aryzynda jazylǵandaı, «Balalarymyz biryńǵaı ulttyq testileýge aıaq-astynan qatysatynyn bilgennen keıin, psıhologııalyq kúızelisten daıyndyqsyz bolyp qaldy da, memlekettik grantqa iline almady» degen ýáj oryndy ma? Osy on eki balanyń mektepishilik aldyn ala testileý baıqaýlarynda alǵan balldaryn zerdelesek, qazaq tili, matematıka, orys tili, Qazaqstan tarıhy, bıologııa, aǵylshyn tili, dúnıe júzi tarıhy pánderi boıynsha 60, 76, 89, 93, 102, 114 (bir oqýshy bir ret qana 114 ball alǵan) ball alyp kelgen. Bul degenimiz oqýshylardyń bilim deńgeıi negizgi pánderdi bólmeı ortasha alǵanda 100 ballǵa jeter- jetpes ekendigi emes pe?!Sonymen, «On eki balanyń obaly kimge?» degen suraqtyń áli de bolsa basy ashyq tur. Al oǵan tıisti oryndar endi ne der eken?Sharafaddın ÁMIROV,Nurbol ÁLDIBAEV,«Egemen Qazaqstan».Taldyqorǵan – Almaty – Taldyqorǵan.