• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 21 Maýsym, 2019

Elbasy kitaphanasy Almaty qalasynda «Nursultan Nazarbaev: kemeńgerliktiń 30 jyly» atty kórmeni ashty

542 ret
kórsetildi

Búgin Almaty qalasy ákimdiginiń ǵımaratynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń elimizdiń eń joǵary laýazymyndaǵy qyzmette bolýynyń 30 jyldyǵyna arnalǵan «Nursultan Nazarbaev: Kemeńgerliktiń 30 jyly» atty keshendi taqyryptyq kórme ashyldy. Kórme hronologııalyq turǵyda HH ǵasyrdyń 80-shi jyldarynyń ortasynan bastap Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń saıasatynyń arqasynda Qazaqstan álemge keń tanylǵan qazirgi ýaqytqa deıingi kezeńdi qamtıdy.

Kórmeniń negizgi datasy 1989 jylǵy 22 maýsym – N.Á.Nazarbaevtyń QKP OK birinshi hatshysy bolyp taǵaıyndalǵan kúni. 1989 jylǵy oqıǵalardy kórsetetin aınalymǵa tuńǵysh ret engizilgen Elbasynyń jeke arhıvi qujattarynyń kesheni 30 jyl buryn bolǵan jaǵdaıdy naqty túsinýge múmkindik beredi. Qujattar men sýretterden turatyn qatarlar, beınehronıka materıaldary, mýzeı men kitaphana jınaqtarynyń jádigerleri Qazaqstan Respýblıkasy men postkeńestik keńistiktiń damý jolynyń sıpatyn kóp jyldarǵa aldyn ala anyqtaǵan sol kezeńniń taǵdyrsheshti oqıǵalarynan syr shertedi.

HH ǵasyrdyń 80 jyldaryndaǵy kúrdeli ári qaıshylyqqa toly jaǵdaıda respýblıkanyń birinshi basshysy N.Á.Nazarbaev sol ýaqytta kún tártibinde turǵan qordalanǵan máselelerdi sheshýge bel býdy: túbegeıli ekonomıkalyq reformalar baǵdarlamasyn júzege asyrý, odaq pen respýblıka arasyndaǵy ókilettikterdi naqty ajyratý, áleýmettik turaqtylyq pen ultaralyq kelisimdi nyǵaıtý.

N.Á.Nazarbaev barlyq jaqtardyń quqyqtaryn teńestirgen jáne eshqandaı tilge artyqshylyq bermeıtin tarazylanǵan, ortalyqshyl kózqarasty jaqtaýshy retinde «Til týraly» zań jobasyn ázirleý men ilgeriletýge belsendi at salysty. Salmaqty sheshimniń arqasynda 1989 jylǵy qyrkúıekte qabyldanǵan Qazaq KSR-synyń «Til týraly» Zańy belgili bir deńgeıde ultaralyq qarym-qatynastaǵy ótkirlikti azaıtyp, respýblıkada turaqtylyqty nyǵaıtýǵa úles qosty.

1989 jyldan bastap 1995 jyly qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń túpbeınesi ulttyq-mádenı ortalyqtar ashyla bastady. Qazaqstan álemge tarydaı shashylǵan qazaq dıasporasyn bir ortaǵa jınaı bastady, onyń ortalyq uıymy 1992 jyly qurylǵan Qazaqtardyń Dúnıejúzilik quryltaıy boldy. Táýelsiz Qazaqstannyń alǵashqy qadamdarynyń tarıhı kórinisi Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabylǵan sátten bastalady. Bul - ıadrolyq qarýdan bas tartýdan ıadrolyq qarýsyz álem tujyrymdamasyna ótýdi kózdegen memlekettik damý strategııasyn anyqtaǵan oqıǵa bolyp sanalady. 1991 jylǵy 29 tamyzda N.Á.Nazarbaev Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.

1989-1991 jyldardaǵy Nursultan Nazarbaevtyń egemendikti, aýmaqtyq tutastyqty qamtamasyz etýdegi, Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedelin nyǵaıtýdaǵy turaqty qyzmeti ınstıtýsıonaldyq negizderdi qalyptastyra otyryp, bolashaq egemendiktiń irgetasyn qalady.

Kórmeniń basym bóligi Qazaqstannyń memlekettik egemendiginiń dúnıege kelgen jeri – Almaty qalasyna arnalǵan. Memlekettik egemendik týraly Deklarasııanyń qabyldanýy (1990 j. 25 qazan), prezıdenttik ınstıtýttyń qurylýy (1990 jylǵy 24 sáýir) jáne Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylýy (1991 j. 29 tamyz) – bul oqıǵalar Qazaqstannyń syrtqy saıasatynyń qalyptasýy men damýynyń kókjıegin aıqyndady. Osy oqıǵalar kórme materıaldarynda kórinis tabady.

Elbasy kitaphanasy mýzeılik jınaǵynyń arhıvtik materıaldary men biregeı jádigerler kesheni negizinde 1991 jyldyń mańyzdy oqıǵalarynyń kórinisi jasaqtalǵan: Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentin saılaý (1991 jylǵy 1 jeltoqsan) jáne memlekettik egemendikke qol jetkizý (1991 jylǵy 16 jeltoqsandaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigi týraly» Zańy). Jádigerler arasynda saılanǵan Elbasy N.Á.Nazarbaevty jalpyhalyqtyq qoldaýdyń nyshany bolyp tabylatyn aq kıizdiń orny erekshe. HH ǵasyrdyń 90-shy jyldarynyń birinshi jartysyndaǵy basty oqıǵalardyń tizbegin Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshteriniń qalyptasý tarıhy, elimizdiń memlekettik shekaralaryn zańdyq rásimdeý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń qazirgi Konstıtýsııasynyń qabyldanýy jónindegi materıaldar jalǵastyrady.

Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń 50-ge jýyq ataýy bar álemniń túrli elderiniń joǵary memlekettik marapattarynyń biregeı toptamasynyń orny erekshe. Iаdrolyq qarýsyz álem qurý, bitimgerlik bastamalary, jahandyq qaýipsizdik, ıntegrasııalyq úderister ıdeıalaryn ilgeriletý boıynsha Elbasynyń kórneki eńbekteriniń keń aýqymyn kórsetetindikten bul toptama júıe qalyptastyrýshy bolyp sanalady. Qysqa ýaqyt ishinde tıimdi halyqaralyq únqatysý alańyna aınalǵan elordamyz Nur-Sultan qalasyna arnalǵan taqyryp ta úlken qyzyǵýshylyq tanytady.

Sońǵy jańalyqtar