Eń áýeli, borysh júktemesi kimderge qatysty jeńildetiledi degen saýal týady. Qaryz júktemesin jeńildetý kómegi áleýmettik turǵydan az qamtylǵan azamattarǵa qatysty ekenin aıtqan lázim. Bul sanatta kóp balaly otbasylar, múgedek balasy bar otbasylar, asyraýshysynan aıyrylǵan otbasylar, ataýly áleýmettik kómek alýshylar jáne jetim balalar bar. Sondaı-aq 29 jasqa tolmaǵan, ata-ananyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar da osy sanatta borysh júktemesin jeńildetýge múmkindik alyp otyr.
Sondaı-aq bul is-shara nelikten qolǵa alynyp otyr degen de másele kóterilýi kádik. Aldymen aıta ketetin jaıt, Prezıdenttiń atyna tutynýshylyq kepilsiz nesıelerdi óteýge baılanysty halyqtan kóptegen ótinish kelip tústi. Sonyń ishinde qaryzdyń ósip bara jatqany, al azamattardyń shynaıy tabysy tómendep ketkeni týraly jıi aıtyldy. Iаǵnı turǵyndar qaryzdaryn qalaı qaıtarýdy bilmeı, áýre-sarsańǵa túse bastady. Bul túıtkil elimizde 500 myńǵa jýyq azamattyń basynda bar kórinedi. Nesıelerdiń 86 paıyzynyń kólemi 1 mln teńgege jeter-jetpes qarjyny quraıdy. Nesıe naryǵyn taldaýshylardyń aıtýynsha, onyń ortasha kólemi shamamen 300 myń teńgeni quraıdy. Sondyqtan Prezıdent biregeı áleýmettik qoldaý kórsetý jóninde sheshim qabyldady. Maqsat – turmystyq aýyrtpalyqqa dýshar bolǵan qazaqstandyqtarǵa qolushyn sozý, olardyń otbasylaryndaǵy qarjylyq ahýaldy túbegeıli ózgertýge múmkindik berý.
Memleket basshysy Úkimet pen Ulttyq bankke qandaı tapsyrmalar júktep otyr? Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, Úkimet pen Ulttyq bank bir rettik aksııa aıasynda birqatar sharalardy júzege asyratyn bolady. Iаǵnı tikeleı jáne ataýly áleýmettik kómek turǵysynan joǵaryda atalǵan sanatqa enetin boryshkerlerdiń ekinshi deńgeıli bankter men shaǵyn qarjy uıymdary aldyndaǵy jalpy kólemi 300 myń teńgege deıingi qordalanǵan negizgi qaryzy men soǵan eseptelgen syıaqysyn memleket tólep bermek. Bul oraıda olardyń jalpy qaryzynyń kólemi 2019 jyldyń 1 maýsymyndaǵy jaǵdaı boıynsha 3 mln teńgeden aspaýy tıis. Bul boryshkerlerdiń 55 paıyzdan astamy nemese 250 myń adamnyń qaryzyn tolyǵymen ótep berýdi memleket óz moınyna alady degen sóz. Qaryz alýshylardyń nesıesiniń 300 myń teńgege deıingi qarjysy el bıýdjeti esebinen óteletindikten, bul olardyń qaryz júktemesin azaıtýyna jáne tólem qabiletin qalpyna keltirýine kádýilgideı sep bolmaq.
Sonymen qatar bankter men shaǵyn qarjy uıymdarynda kepilsiz tutynýshylyq nesıeleri bar barlyq azamattarǵa 2019 jyldyń 1 maýsymyndaǵy jaǵdaı boıynsha eseptelgen aıyppul men ósimderiniń bári alynyp tastalady. Bul qaryzdy óshirý eń aldymen ekinshi deńgeıli bankter men shaǵyn qarjy uıymdarynyń óz esebinen júrgiziledi. Budan ózge 90 kúnnen asatyn ótelmegen qaryzy jınaqtalǵan kepilsiz tutyný nesıesi bar barsha jeke tulǵalarǵa nesıe berý jáne qyzmet kórsetýmen baılanysty turaqsyzdyq, komıssııa jáne basqa da alymdardy boryshkerden ustap qalýǵa tyıym salynady.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes Ulttyq bank qandaı is-sharalar qabyldaıdy? Memleket basshysy Ulttyq bankke retteýshilik sıpatta qatań sharalar qabyldaýdy jáne qarjylyq uıymdardyń shekten tys táýekelge barý aldyndaǵy jaýapkershiligin nyǵaıtýdy tapsyrdy. Birinshiden, kúnkóris mınımýmynan tómen tabysqa ıe azamattarǵa qaryz usynýdy toqtatý. Bul olardyń qarjylyq jaǵdaıynyń odan ári nasharlaýyna soqtyrmaýdyń aldyn alý úshin qajet. Ekinshiden, kepilsiz tutyný zaımdaryn berý barysynda qosymsha retteý sharalaryn qabyldaý kerek. Onyń ishinde boryshkerdiń qaryz júktemesiniń jalpy koeffısıenti, bankterdiń menshikti kapıtalyna qosymsha talaptar jáne basqa da sharalar bar.