Qor basshysynyń aıtýynsha, ǵalymdar mundaı tujyrym jasaýǵa fototuzaqtar men genetıkalyq zertteýlerdiń nátıjesinde múmkindik alǵan. «Bir ǵana Almaty oblysynyń ózinde ondaǵan fototuzaq qurylǵan. Onyń bárine kún saıyn neshe túrli taý taǵylary túsip jatady. Sońǵy ret ilbistiń analyǵy túsip, oǵan tólqujat rásimdedik. Atyn Dana dep qoıyp otyrmyz. Elimizde 140-150 barys bar dep otyrmyz. Bylaı qarasańyz, 150 degen asa bir kóp san emes. Sondyqtan el aýmaǵyndaǵy qar barysynyń árqaısyna tólqujat jasap, at qoısaq degen oıymyz bar. Al fototuzaqtar men genetıkalyq zertteýler arqyly júrgiziletin monıtorıng nátıjelerin halyqaralyq aqparat ortalyǵyna jınaqtaýdy josparlap otyrmyz. Ázirge ondaı ortalyq qurý ıdeıa ǵana. Búgingi konferensııa barysynda halyqaralyq uıymdarmen birge onyń naqty tetikterin qarastyramyz», - deıdi Erjan Erkinbaev.
Onyń aıtýynsha ilbister Almaty, Jambyl jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryn ǵana meken etedi. «Buǵan deıin qar barysyn qorǵaý úshin 12 memleket jeke-jeke áreket etip keldi. Onyń nátıjesi shamaly ekenin ýaqyt kórsetip otyr. Búgingi konferensııanyń maqsaty - kúsh biriktirip, ilbis popýlıasııasyn saqtaýda birlesip áreket etý. Bul jerde transshekaralyq sharalardyń mańyzy zor. Fototuzaqty kópshilik ań sanyn bilý úshin ǵana qurylady dep oılaýy múmkin. Qazir fototuzaqtar brakonerlerge de úlken tosqaýyl bolyp tur. О́zi túspegenniń ózinde kóligi, júrgen izderi túsip qalýy múmkin. Ilbisti zańsyz aýlaıtyndardyń aıaǵyn tarta qımyldaýyna bul da óz septigin tıgizip otyr», - deıdi halyqaralyq qor basshysy. Onyń aıtýynsha, Snow Leopard Foundation qory osy forým aıasynda BUU-nyń UNDP uıymymen mańyzdy kelisimder jasamaq.
«Neigzgi maqsattarymyzdyń biri - bul qordyń jumysyna BUU-nyń nazaryn aýdarý. Damý baǵdarlamasy arqyly Qazaqstan aýmaǵyndaǵy ilbis popýlıasııasyn zertteý jumystaryna qarjy bólgizýge kúsh salyp kelemiz», - deıdi Erjan Erkinbaev. Al BUU damý baǵdarlamasynyń Qazaqstan boıynsha jobalar menedjeri Talǵat Kerteshev el aýmaǵyndaǵy barystar sany 180-200 bas arasynda degen pikir aıtty.
«Ilbistiń naqty sanyn dóp basyp aıtý ázirge múmkin emes. Barysty jáne onyń ekojúıesin saqtaý jónindegi jahandyq baǵdarlama hatshylyǵynyń málimeti boıynsha, Qazaqstanda 180-200 shamasynda barys bar. Bul uıym ilbis mekendeıtin 12 eldiń derekterin jınaqtap, saraptap otyrady. BUU-nyń qoldaýymen el aýmaǵynda 300-ge jýyq fototuzaq qurmaqshymyz. Sonyń kómegimen bul sandy naqtylaı túsemiz», - deıdi Talǵat Kerteshev.
Mamannyń aıtýynsha, barysty saqtaý boıynsha jan-jaqty sharalar qabyldanyp jatqanymen, ony zańsyz aýlaý áli de tyıylǵan joq. «Bishkekte byltyr ótken kóshpeli halyqtar festıvalinde 6 kıiz úıdiń tórinde ilbis terisi ilinip turdy. Onyń ishinde jańasy da, eskisi de bar. Osyǵan qarap-aq, brakonerlik áli tyıylmaǵanyn kórýge bolady», deıdi BUU ókili.