Oblys ortalyǵyndaǵy Dostyq úıinde «Elimizdiń joǵary oqý oryndarynda memlekettik bilim berý tapsyrysy boıynsha ashylǵan daıyndyq bólimderi jáne shetelderdegi qazaq jastary» taqyrybynda kezdesý ótti. Oǵan Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy oblystyq fılıalynyń, oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń basshylary, «Otandastar» kommersııalyq emes AQ mádenı-ǵylymı departamentiniń mamandary men óńirdegi stýdent jastar qatysty.
Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Bolat Zaýyttyń sózinshe, jalpy basty maqsat – qazaq jastaryn elge qaıtarý. Jergilikti halqymyzdyń demografııalyq ahýalyn eskere otyryp, Mońǵolııa, Qytaı, О́zbekstan, Reseıde turyp jatqan qazaq otbasylarynyń ul-qyzdaryn atamekenge ákelý, oqytý, qoldaý, osy jerde ornyqtyrý. Byltyr pedagogıkalyq ınstıtýtta daıyndyq toby ashylyp, oǵan 38 talapker qabyldanǵan. Jastardyń barlyǵy tegin jataqhanamen qamtamasyz etilgen. Olardy tegin emdeý jóninde qaladaǵy emhanalardyń birimen kelisimshart jasalǵan.
–Biz jyl saıyn alys-jaqyn shetelderde turyp jatqan qazaq otbasylarymen kezdesip, olardyń ul-qyzdaryn atamekenge tartý jóninde úgit-nasıhat júrgizemiz. Elge kelip, bilim alyp, turaqtap qalǵysy keletinder az emes, – deıdi B.Zaýyt.
Bıyl Bilim jáne ǵylym mınıstrligi granttar sanyn eki esege deıin kóbeıtýde. Elimiz boıynsha olar 2,5 myń bolsa, onyń 200-i bizdiń oblystaǵy joǵary oqý oryndaryna beriledi. Al S.Toraıǵyrov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtetindegi «Foundation» fakýltetiniń oqytýshysy Alýa Jaqanovanyń sózinshe, oqý baǵdarlamasyna sáıkes shetten kelgen balalar oqý saýattylyǵy, Qazaqstan tarıhy, qazaq tili, orys tili, qazaq ádebıeti, matematıka, fızıka, bıologııa, hımııa, aǵylshyn tili, geografııa pánderi boıynsha daıyndalýda.
Qazaq tili sabaǵy qosymsha oqytylady. Sonymen qatar ózge elde týyp-ósken balalar qazaq qoǵamyna tez beıimdelip ketýi úshin patrıottyq, quqyqtyq, adamgershilik baǵytynda tárbıe jumystary júrgizilýde.
Jalpy, elimizdegi «Foundation» fakýltetteri Elbasynyń qoldaýymen «Shetelde turatyn otandastardy qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamasy» aıasynda ashyldy. Baǵdarlama arqyly 2012 jyldyń qyrkúıeginen Bolon úderisine baǵyttalǵan jańa formatta bilim berile bastady. Budan keıin qazaq dıasporasy ókilderi men shetel azamattaryna arnalǵan daıyndyq bólimi 2014 jyldyń qazan aıynda ashyldy. Fakýltet dekany Sáýle Kisembaevanyń aıtýynsha, basty erekshelik – elimiz úshin básekege qabiletti mamandar daıarlaý, bilim alýshylardyń daıyndyq kýrstary arqyly UBT men keshendi testileýge daıarlyqtaryn tereńdetý, bazalyq synyptardy beıindi oqytý, qazaq dıasporasynyń ókilderin qazaqstandyq bilimge beıimdeý.
Bilim alǵan tyńdaýshylardyń kóbi elimizdiń joǵary oqý oryndaryna túsken. Qazirgi kezde fakýltette sheteldik qazaq stýdentteri, kúndizgi daıyndyq kýrsyndaǵy tyńdaýshylar, qashyqtyqtan bilim alýshylar, bazalyq synyp oqýshylary, keshki daıyndyq kýrstarynyń tyńdaýshylary bilim alýda. Baǵdarlama qazaq dıasporasy ókilderi men oralmandarǵa jalpy daıyndyq deńgeıin arttyrý, olarǵa joǵary jáne orta kásiptik oqý oryndaryna túsýge qajetti jaǵdaı jasaý maqsatynda ashyldy.
– Daıarlyq kýrsynyń tyńdaýshylary ýnıversıtet ómirine belsene aralasady. Sporttyq seksııalarǵa, jarystarǵa baryp, stýdenttik fılarmonııada án salady. Árbir memlekettik merekede Qytaıdan, Monǵolııadan, О́zbekstannan kelgen jastar óz ónerlerin kórsetedi. Olardyń bolashaq mamandyǵyn durys tańdap, óz bolashaǵyn ózi anyqtaý isinde durys baǵyt beretin bilikti de bilimdi mamandar jumys isteıdi, – deıdi S.Kisembaeva.
Jastarǵa bilim berýmen qatar, olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý de mindet. «Halyqtyń kóshi-qon týraly» Zańynyń talaptaryn saqtaý maqsatynda oblystyq ishki ister basqarmasy, Kóshi-qon polısııasy qyzmetkerlerimen kezdesýler ótkizilip, jastarǵa Kóshi-qon polısııasy arqyly kerek merzimge vıza berilip, tirkeýge qoıylady. Keshendi testileýge qatysý úshin vıza uzartylady. Al «Otandastar» kommersııalyq emes AQ mádenı-ǵylymı departamentiniń qyzmetkeri Nurymjan Jumaǵazınniń málimetinshe, kvota – 1500 oryn. Kvota UBT-dan ball jınaı almaǵan jaǵdaıda JOO-ǵa túsýge múmkindik beredi. Shetelderdegi qandastarymyz emtıhanǵa qujattaryn onlaın rejimde tapsyryp, oqýǵa túse alady. Olar úshin jatyn oryn, stıpendııa qarastyrylǵan.
– О́tken jyl qorytyndysy boıynsha «Foundation» toptary tyńdaýshylarynyń 82 paıyzy bilim granttaryna ıe bolsa, 80 tyńdaýshy memlekettik tapsyrys boıynsha oqydy. Bıyl da tyńdaýshylarymyzdyń qalaǵan mamandyqtary boıynsha elimizdiń joǵary oqý oryndaryna memlekettik grant arqyly túsetinderine senemiz – deıdi S.Kisembaeva.
Iá, elge oralatyn ár qazaq balasy – biz úshin baılyq. B.Zaýyttyń aıtýynsha, alda shetelderdegi qazaq jastaryn elimizde bilim alýǵa, soltústik óńirlerde qalýlaryna jaǵdaı jasaý úshin jergilikti ákimdiktermen birlese atqaratyn jumys az emes.
Pavlodar oblysy