Seısenbi, 19 naýryz 2013 1:40
Oblys aýdandary arasyndaǵy reıtıng boıynsha árdaıym aldyńǵy saptan kórinip júretin uly aqyn atyndaǵy óńir qoǵamdyq ómirdiń de, sharýashylyqtyń qaı jaǵynan bolsyn da ónegeli isterimen tanymal. Damýǵa qarqyn qosqan birqatar jańashyl bastamalar, aldaǵy mindetterge negiz qalaǵan iri jobalar osy aımaqta paıda bolyp, ózgelerge úlgi tutylyp qostalyp jatady. Jalpy alǵanda egin, kókónis jáne mal sharýashylyǵy basty sala sanalatyn aýdanda oń ózgerister baǵyty soǵan túzelgen. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda iske asyrý alǵa qoıylǵan jańa jobalardyń maqsat-mindeti de sol.
Seısenbi, 19 naýryz 2013 1:40
Oblys aýdandary arasyndaǵy reıtıng boıynsha árdaıym aldyńǵy saptan kórinip júretin uly aqyn atyndaǵy óńir qoǵamdyq ómirdiń de, sharýashylyqtyń qaı jaǵynan bolsyn da ónegeli isterimen tanymal. Damýǵa qarqyn qosqan birqatar jańashyl bastamalar, aldaǵy mindetterge negiz qalaǵan iri jobalar osy aımaqta paıda bolyp, ózgelerge úlgi tutylyp qostalyp jatady. Jalpy alǵanda egin, kókónis jáne mal sharýashylyǵy basty sala sanalatyn aýdanda oń ózgerister baǵyty soǵan túzelgen. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda iske asyrý alǵa qoıylǵan jańa jobalardyń maqsat-mindeti de sol.
Aıta ketý kerek, óńir keleshegine baılanysty ómirsheń jobalardyń eń tańdaýlysyn iriktep, utymdysyn taýyp usyna bilýge talapshyldyq osy aýdanǵa tán úrdis. Bıyl oblystyq ındýstrııalandyrý kartasyna 6 birdeı jobanyń engizilýi sonyń naqty aıǵaǵy. Birdeı deýimizdiń sebebi, oblysta osynsha joba jolyn boldyrýǵa bel býǵan birden-bir óńir osy.Sonda bulardyń ereksheligi nede desek, qaı-qaısysy da aımaq ekonomıkasynyń erteńgi tynysyn tyńnan serpiltýge, qoldaǵy múmkindik qulashyn keńeıtýge, qalyptasqan úrdisti úılesimdi jańǵyrtýǵa negizdelgen. Máselen, kókónis, kartop ósirýmen ataqty Kóksýdaǵy «Shans» sharýa qojalyǵy endi onymen birge jylqy túligin órbitýdi myqtap qolǵa alýdy bastady. Onyń tuqymyn asyldandyrý arqyly, ásirese, ettik túri túletiledi. Qymyz óndirýge de den qoıylady. Kelesi jyly jalpy sany 1 myńǵa jetedi. Qaraǵandy, Abaı, Temirtaý, Shahtınsk qalalarynan alys emes sharýashylyqtyń kózdegeni olardyń turǵyndaryna semiz soǵym daıyndap turýmen qosa, sondaı-aq, odan ulttyq úrdiste jasalatyn qazy, shujyqty brendtik taǵamǵa aınaldyrý, eksportqa shyǵarý bolyp tabylady.Kóksý demekshi, osy aýyl kásipkerleriniń taǵy bir yntashyldary, atap aıtqanda, « Astro-Agro» JShS ettik-súttik baǵyttaǵy taýarly fermasyn qurýǵa kiristi. Munda «Áýlıekól», qazaqtyń aqbas sıyry sekildi asyl tuqymdy maldardyń 600 qarasy baǵylyp-kútiledi. Jazda óz aıaǵynan erkin jaıylatyn, qysta jaıly qoralarda ustalatyn, qunarly jemshóp qońdylyǵyn saqtaıtyn fermanyń jumysyn uıymdastyrý, eńbek jaǵdaıyn úılestirý damyǵan elderdiń osy tektes qurylymdarynan kem soqpaıtyn bolady. Al Topar kentinde qysy-jazy úzilmeı kókónistiń úlken suranymǵa túr-túri ósiriletin jylyjaı ónimderi osy kóktem basynan tutynýshylarǵa jetip jatyr. Alý da qıyn emes, arnaýly dúkenderde satylady. Syrt jerlerden jetkiziletinderden góri toparlyqtardyń kókónisteri sórelerde kóp turmaıdy.Oblysty kartop, qııar, sábiz, taǵy basqa kókónistermen qamtamasyz ete alatyn aýdan dándi daqyldardyń balamaly túrlerin ósirýdi kóbeıtýge de basymdyq berip otyr. Sonyń ishinde burshaq, maıly, ósimdikter, kóp jyldyq shópter kólemi bıyl eki esege ulǵaıtylady. Máselen, «Tatýın» JShS óńirde alǵashqylardyń biri bolyp zyǵyr ósirýge birjola bet burdy. Atalǵan jobalardy iske asyrýǵa 400-ge tarta jańa jumys kúshi tartylady.Aldymen kartop ósirý jaǵynan ataǵy alysqa aıan aýdanda bul ónimniń vırýs juqtyrmaıtyn tuqymyn qalyptastyrý boıynsha aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor Gennadıı Lıdiń jetekshiligimen júrgizilgen seleksııalyq jumystar óz nátıjesin berdi. Buǵan deıin Gollandııa tuqymyn otyrǵyzyp kelgen jergilikti kartopshylar budan bylaı qaraı oǵan qol jaımaı tól tuqymǵa qoldanýǵa kóshetin boldy.Bul kúnde Sherýbaı-Nura, Esen, Nura ózenderi boıyndaǵy topyraǵy qunarly, shóbi shúıgin bul aımaqtyń saı-salasy sýǵa tolyp, jer nárlene túsýde. Jergilikti eńbekkerler bereke kózin barynsha uqsatyp qalýǵa umtylýda.
Aıqyn NESIPBAI, «Egemen Qazaqstan».
Qaraǵandy oblysy,Abaı aýdany.