• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 17 Shilde, 2019

Qaımaǵy buzylmaǵan qazyna

690 ret
kórsetildi

Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Shahımardan Ábilov pen Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jupar Ǵabdýllınanyń «Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń kameralyq zalynda ótken «Uıyqtap jatqan júrekti án oıatar» óner keshinde halyq ánderi, sal-serilerdiń mýzykalyq murasy, otandyq kompozıtorlardyń vokaldyq ári aspaptyq shyǵarmalary, sondaı-aq ulttyq operalyq klassıkadan tańdaýly arııalar shyrqaldy.

«Iаpyraı», «Bir arpa bı­daı», «Shápıbaıaý», «Ti­leý­­qa­baq», «Eki jıren», «Aq qý­raı», «Baıan­aýyl», «Sur­­je­keı»  syndy ha­lyq án­derine qo­sa Aqan seri­niń «Sy­rymbet», Segiz se­ri­niń «Qar­ǵash», Mádı Bá­pı­ulynyń «Qara­kesek», Es­taıdyń «Qusnı-Qorlan», Jaıaý Musanyń «Aq sısa», Abaı Qunanbaıulynyń «Kó­zimniń qarasy», Muhıt Meraly­ulynyń «Aınamkóz», Zilqara Baıtoqaulynyń «Jıyrma bes» shyǵarmalary, aspaptyq týyndylardan M.Tólebaevtyń skrıpkaǵa, K.Kúmisbekovtiń vıolonchelge arnalǵan poemalary, Á.Mámbetovtiń Trıo-Ele­gııasy syrshyl da sazdy sı­patta oryndalyp, sezim tol­qynyndaǵy án jelkeni jan terbedi.

Álemniń 50-den astam elinde sheberlik synybyn ótkizip, qa­zaq ulttyq opera óneriniń damýyna ólsheýsiz eńbek sińirgen Shahımardan Ábilovtiń kim eke­nin taǵy bir márte áıgilep aıtyp jatý, artyq bolar, sirá. Deı turǵanmen Ahmet Jubanov pen Latıf Hamıdıdiń «Abaı» ope­rasyndaǵy ol somdaǵan Abaı beı­nesi búginde qa­zaq ulttyq opera óneri tarı­hyn­daǵy shoqtyǵy bıik aıtýly partııa retinde joǵary baǵalanatynyn, aqynnyń uly júreginiń mahabbatyn, ishki jan tebirenisin, tolǵanys-tolqýy men arman-ańsaryn asqaqtata shyrqap, áýpildekteı áýeletken ár sátin kópshilikke ónege ete júr­sek, munyń ózi keıingi óske­leń urpaq úshin máni zor ónege bolmaq. Shahımardan Ábi­lov beıneleýindegi Abaı murasy buǵan deıingi súr­leý-soqpaqqa uqsa­maıtyn ózgeshe sulý órnegimen, baısaldy da symbatty kúıimen erekshelenip, kóńildi árdaıym syrshyl sazben kómkerip turatyndyǵy eń aldymen, qaı shyǵarmany da onyń kóńil bezbenine salyp, júrekpen oryndaýynda. Al Verdıdiń «Rıgoletto», «Travıata» jáne «Aıda» spektaklderindegi Rıgoletto, Jermon, Amo­nasro, Chaıkovskııdiń «Qarǵa­nyń mát­kesindegi» – Tom­skıı, Rım­skıı-Korsakovtyń «Patsha qa­lyńdyǵyndaǵy» – Grıaznov, Er­keǵalı Rahma­dıevtiń «Abylaı hanyndaǵy» Buqar jyraý syndy shoqtyǵy bıik partııalary óz aldyna bólek ıirim, álemdik hám otandyq rýhanı qazynany qatar ıgerýdegi san taraý iri jetistik der edik.

Túrkııa Prezıdenti S.De­mı­­reldiń bastamasymen sah­nalanǵan «Ararat týraly ańyz» operasyndaǵy Ahmet rólin túbi túrki jurtynan túrik tilinde saıratqan tuń­ǵysh qazaǵyńyz da, túrik ba­ýyrlardyń «Kóroǵly» operasyna arnaıy shaqyrtylyp, bas partııany oryndaǵan tulǵańyz da mine, osy ánshi ekenin bireý bilse, búginde bireý bile bermeýi múmkin-aý! 

Italııan, orys, nemis, t.t. sol sııaqty nebir álem­dik án mek­tepterin sheber meń­gere júrip, ózińniń hal­qyńnyń jan dúnıesine etene jaqyn, HIH ǵasyrdyń ózinde-aq kásibı turǵyda ke­meldikke jetken qazaq ult­tyq án mektebin árdaıym qadir tutyp ótýdi, qaı sahnada bolsyn tól murany, dala mádenıetin basqa ór­kenıettiń mádenıetinen oq boıy ozdyrtyp, mereıin ústem etýdi ómirlik usta­nymǵa aınaldyrǵan ánshi Londonnyń áıgili Barbıkan ortalyǵynda, Parıjdiń eń myqty Pleıel zalynda, Máskeýdegi Kompozıtorlar odaǵy zalynda, Chaıkovskıı atyndaǵy konservatorııanyń Kishi zalynda, ásirese halyq ánderin úzildire shyrqaǵanda ondaǵy halyq oryndarynan óre túregelip, qazaqtyń halyq ánderiniń keremettigine tańdaı qaqqanyn ánshiniń óz aýzynan estip qalǵan jaıymyz bar. 

Bul týraly ózi: «Sheteldegi sondaı bir kezekti konsertten keıin tanymal bir tulǵa kelip: «Mynaý netken ǵajap dúnıe! Álginde oryndaǵan tamasha týyndyńyzdyń avtory kim, kompozıtory kim? Mundaı klassıkalyq úlgidegi halyqtyq shyǵarmany alǵash ret estýimiz» dep án tarıhyn qyzyǵa surastyryp, súısinis bildirdi» dep jazdy. 

Al «Astana Opera» teatry­nyń jetekshi solısi Ju­par Ǵabdýllınanyń vokal­dyq, sahnalyq sheberligi, daýys ereksheligi kópshilikke keńinen málim desek, jaqynda ǵana ol Túrkııada ótken Ha­lyq­aralyq Ystanbul opera jáne balet festıvaliniń mereıtoılyq onynshy ashylý saltanatyna qatysyp qaıtty. Dj.Pýchchınıdiń «Týrandot» operasyndaǵy basty partııany oryndaǵan qazaq án­shisine sarapshylar joǵary baǵa berdi. «2500 orynǵa shaq­tal­ǵan Zorlu PSM Studio konsert zalynda ıne shanshar oryn bol­ǵan joq», dep jazdy bul tý­raly jergilikti basylymdar. 

Jýrnalısterge bergen suhbatynda Jupar Ǵabdýl­lına konserttiń ereksheligi týraly aıta kelip: 

– Sebebi opera ánshisi úshin kameralyq mýzykanyń orny qashanda bólek, – dedi. – Qurmanǵazy atyndaǵy konser­vatorııanyń aspırantýrasynda Shahımardan aǵanyń synybynda oqydym. Sol sebepti kameralyq zalda ustazymmen birge óner kórsetý baqytyna ıe bolǵanyma qýanyshtymyn.

Ekinshiden, kórermenge qazaq halqynyń tól týyndylaryn oryndaý, syrnaı, dombyra aspaptarynda shyrqalǵan kóne dúnıelerdi, sal-seriler men dala kompozıtorlarynyń shyǵarmalaryn usyný baǵa jetpes baılyqty úlgi tutý dep esepteımin. Ulan-ǵaıyr, keń-baıtaq ólkemizde týǵan baıyrǵy sansyz saryndy udaıy dáriptep otyrý – árbirimizdiń basty paryzymyz. Ata-babalarymyzdan qalǵan osynaý asyl murany, urpaqtan-urpaqqa aýyzsha saqtalyp jetken jaýhar týyndylardy klassıkalyq úlgide jańǵyrtý jobasy munan keıin de ári qaraı jarasymdy jalǵasyn taba bererine senemin. 

Klassıkalyq mýzyka keshinde sondaı-aq Qazaq­stan­nyń eńbek sińirgen ártisi Maqpal Bekmaǵambetova (skrıp­ka), Asqar Muqanov (vıolonchel), Raýshan Bes­kembırova (fortepıano) óner kórsetti.

Sońǵy jańalyqtar