Osy jaıttardy saralaǵan Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysynyń qatysýymen jetege jetetindeı-aq júıeli sóz aıtyldy. Tek júlgesin tapsyn deımiz.
Álbette, Qazaq eli osynaý shırek ǵasyrdan asa kezeńde kóp ıgilikke qoly jetse de, ýysy tolmaı kele jatqanynyń sebebin izdeımiz ǵoı ázelden. Ásirese sherlenip shyn sózdiń sadaǵyn shirene tartqan Sheraǵanyń, kemel sandardy sóıletken saıyn saǵyń synatyn Kamal Smaıylovtyń sonaý myńjyldyqtar toǵysyndaǵy tolǵaý hattaryn qaıtalap oqysańyz áli de ózektiligin joımaǵanyn baıqaısyz. Nalısyz ba, nalısyz. Iá, biz áli de altyn sandyqtyń ústinde jalańbut otyrǵan kúlsheli bala tárizdimiz.
Barshaǵa bolmasa da, osy bir namysty sóz bázbireýimizdi qamshylamaıtyny, namysymyzdy oıatpaıtyny, shabymyzǵa túrtpeıtini tańǵaldyrady. Bizdi qamshylaıtyn áli de oryntaq oıyndary, namysymyzdy tý etip, shabymyzǵa túrtetini áli de rýlyq, jershildik derti bolyp qalýda, ókinishke qaraı. Sodan da bolar, qazir úlkendi-kishili qaısybir mansapqa taǵaıyndalǵan azamattyń ómirbaıanyndaǵy qasıetti «týǵan jer» grafasy kórsetilmeıtin boldy. Jumys barysyndaǵy júıesizdikter jarııa bolsa, saldary kásibıliktiń emes, jeń ushynan jalǵasýdyń jemisi bolyp shyǵa beredi, shyǵa beredi...
Qazaqstan ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń úshinshi besjyldyǵynyń aldynda tur. Biraq aldyńǵy eki besjyldyqtyń jemisi qandaı, kemshiligi qandaı? Baǵamdaı, tarazylaı aldyq pa? Qoǵamnyń jadynda ashyla salyp, jabylatyn, tipti ashylmasa da ashylǵandaı qylyp kórsetilgen iri jobalardyń «grand» tusaýkeserlerimen qalǵan qatelikterden qanshalyqty sabaq aldyq? Jalpy «megajobalardan» buryn qarapaıym ǵana qajettilikterimizdi qamtamasyz etip alýdy nege oılastyrmaımyz? Bul máselede Úkimettiń ózi qoldaý berýge bekinip otyrǵan «qarapaıym zattar ekonomıkasy» áleýetin tıimdi paıdalana alamyz ba? Mine, osyndaı saýaldardy tóńirektegende kimge kiná qoıarymyzdy, kimge úmit artarymyzdy bilmeı daǵdaratynymyz bar. Halyq jumys ber deıdi. Úkimet jumys bar, iste deıdi. Osy ortada dánekerlik tanytatyn menedjerler býyny ósip-jetilmegen be degen oıǵa qalsańyz, shetelge aǵylyp jatqan oı-sana kóshi esińizge túsedi. Al memleket naqty áleýmettik qoldaýlarǵa bet bura bastasa, ony da siz ben bizdiń salyǵymyzǵa áldekimderdiń qol jaıǵany dep kóz alartatynymyz bar. Sonda qalaı?..
Qazaq «Kisiden suraǵannyń eki kózi shyǵady» degen eken. Ásili, «han syrtynan judyryq» kórseterden buryn taqııasyna qaraı tar ýysyn toltyrǵysy keletin áleýmettiń qaı tobyna da «sýdyń da suraýy baryn» bilmek lázim. Sonda ár dúnıeniń baǵasy bolmaq. Áıtpese áleýmettik qoldaýǵa arqa súıegen halyqtyń jumyssyz otyrǵany otyrǵan, bıýdjet qarjysyna bıznes júrgizgisi keletin bázbireýlerdiń alaqan jaıǵany jaıǵan bolyp qala beredi.
Sanamalaýdyń qajeti joq, bıýdjet qarjysy jelge ushqan jobalar jeterlik. Sonyń aldyn alý úshin Prezıdent josparlaýdyń durys júrgizilýi jóninde aıtty. Bul soǵan sáıkes qarjylandyrýdy qamtamasyz etpek.
...Eńbekqor qumyrsqa jónindegi mysal esińizde me? Iá, danyshpanǵa kez bolyp, basynyń úlkendigi – az sóılep, kóp oılanatyny, beliniń qyldyryqtaı jińishkeligi – beli talǵansha eńbek etetini jóninde aıtatyn qumyrsqa týraly. Sonda qumyrsqany synamaq bolǵan ǵalym oǵan bir jylǵa jeterlik bıdaı dánin qaldyryp, bir jyldan keıin oralǵanynda bıdaıdyń jartysyn ǵana jegen qumyrsqanyń aıtatyny bar emes pe: «Eger danyshpan meni umytyp ketse, taǵy bir jyl ómir súretin edim». Mine, memleket múddesi de osy qumyrsqa pálsapasyna qurylýy qajet – ıaǵnı, talmaı eńbek etý, keleshekti oılaý, saýatty josparlaý hám qanaǵat.