Argentına men Brazılııa arasyndaǵy jartylaı fınaldyq oıynnan keıin fýtbol súıer qaýym ekige jaryldy. Biri «albıselesteni» jeńiske jeteleı almaǵan Lıonel Messıdi aıyptasa, kelesisi tóreshi ádil bolmaǵanyn aıtady.
Eki tarapty da túsinýge bolady. Endi she, «jatjerlik», álemniń eń úzdik fýtbolshysy sanalatyn Messı ulttyq qurama sapynda áli birde-bir ret chempıon atanǵan joq. Onyń ústine, «ne bel, ne belbeý keter» sátte shabýylshynyń oıyny júrmeı-aq qoıdy. Senbeısiz be? Fýtbol jylnamasyna úńilip kórińiz.
Leo Messı ulttyq qurama sapynda alǵash ret dúbirli dodanyń dámin 2006 jyly tatypty. Germanııada ótken álem chempıonatynda «albıselesteniń» altyn alsam degen armanyna shırek fınalda nemister tusaý saldy. 2010 jyly Ońtústik Afrıkada ótken baıraqty básekede Argentınany taǵy da «býndestım» toqtatty. Quramynda «Altyn doptyń» ıegeri bar «albıseleste» shırek fınalda 0:4 esebimen ońbaı utylǵan-dy. 2014 jylǵy básekede Messı bastaǵan komanda fınalǵa deıin jetken-tuǵyn. Bul joly da Argentına Germanııadan aılasyn asyra alǵan joq. Al byltyr Reseıde ótken týrnır áli esimizde. 1/8 fınalda Fransııa quramasy «albıselesteden» bir bás joǵary ekenin dáleldedi.
Budan bólek, Latyn Amerıkasynyń kýbogynda da Argentınanyń joly bolar emes. Messı ulttyq quramaǵa kelgeli beri «albıseleste» 5 márte «Kopa Amerıkaǵa» qatysyp, 3 márte kúmis, bir qola medal jeńip aldy. 2011 jyly ǵana shırek fınalda Ýrýgvaıǵa penaltıden ese jibergen-tuǵyn.
Jalpy, Argentına sapynda júrip Messı kýbok almady deý aǵattyq bolar. Ol 2005 jyly jastar arasynda álem chempıony atandy. 2008 jyly Olımpıada oıyndarynda top jardy. Áıtse de, bul eki týrnırdiń álem chempıonaty men «Kopa Amerıkamen» ıyq teńestire almaıtyny aıtpasa da túsinikti. Bul eki básekede bas júlde ıelenbegen fýtbolshynyń bási bir mysqal kem túsip turatyny bar.
Bir jaǵynan Argentınanyń nátıjeleri sonshalyqty jaman emes. Sońǵy ótken 10 týrnırdiń altaýynda «albıseleste» júldeli orynnan kórindi. Kez kelgen qurama mundaı jetistikpen maqtanýy tıis. Keıbir komandalar balyqshylar men qurylysshylardy jeńip júrgende, bul úlken jetistik emes pe?!
Biraq Messı, Agýero, Dı Marııa sekildi talanttary bar quramanyń deńgeıin altynmen esepteıdi emes pe? Endeshe ala dopty urshyqsha ıiretin talanttary bar komandanyń joly bolmaýynyń syry nede? Bar kináni komandasyn jeńiske jeteleı almaǵan Messıge artyp qoıýǵa bolatyn shyǵar. Biraq máselege tereńirek úńilgende, biraz jaıdyń beti ashylady.
Negizi, Argentına quramasynyń sátsizdikterine basty kináli fýtbolshylar emes, eldegi fýtbol federasııasynyń tizginin ustaǵan azamattar. Buǵan deıin batystyń buqaralyq aqparat quraldarynda federasııadaǵy bylyq, jemqorlyq týraly talaı jazylǵan-tuǵyn. Argentına fýtbolynyń tizginin 35 jyl ustaǵan Hýlıo Grondonanyń para alǵany jónindegi aqparattar shyqqan-dy.
Grondona 2014 jyly qaıtys boldy. Alaıda federasııadaǵy jemqorlyqtyń saldary búginge deıin jalǵasyp keledi. Qazirgi tańda AFA álemdegi eń kedeı fýtbol federasııasynyń biri sanalady. Máselen, Diario Uno gazeti federasııa kúzet qyzmetine beretin qarjy tappaı, olardyń jalaqysyn Lıonel Messı tólep bergenin jazǵan edi.
Budan bólek, bapkerge tóleıtin aqshanyń joqtyǵy da jıi sóz bolady. Máselen, tegi argentınalyq Sımeone men Pochettınonyń qaı-qaısy da ulttyq quramany jattyqtyrýǵa laıyq. Alaıda olarǵa 15-20 mıllıon eýro jalaqy taýyp berýge Argentına fýtbol mekemesiniń shamasy kelmeıdi.
Federasııa, tipti ushaqtan da únemdeıdi. Sondyqtan baǵasy arzan, qaýipsizdikti saqtaı bermeıtin áýe kompanııalaryna júginedi. Nátıjesinde fýtbolshylar áýejaıda saǵattap kútýge májbúr. Qaıbir jyly Lıonel Messı ınstagramdaǵy paraqshasyna buǵan narazylyq tanytyp, «Taǵy da ushaqty kútýge májbúrmiz. O qudaı, Argentına fýtbol federasııasy sonshalyqty baıqus» dep jazǵany esimizde.
Aıtpaqshy, 2016 jyly ulttyq quramany Belý-Orızontı qalasynan áketý úshin federasııa charterlik kompanııa izdep, eń arzanyn tańdapty. Fýtbolshylar óz eline aman-esen qonǵan-tuǵyn. Eki apta ótkennen keıin bolıvııalyq La Mia kompanııasyna tıesili dál sol ushaq apatqa ushyrady. Áýe kemesiniń bortynda «Shapekoense» klýbynyń oıynshylary bolǵan edi...