«Zeren-2019» respýblıkalyq jastar bilim berý jazǵy lageriniń úshinshi aýysymy jabyldy. Birden aıta ketelik, baǵaly bastama baıandy boldy. Jylt etken jańalyqqa jany qumar talapty jastardyń órisine keń jol ashty. Lagerdiń jabylý rásimine Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov qatysyp, quttyqtaý sóz sóıledi.
«Zeren» respýblıkalyq jastar bilim berý lageriniń keń aýqymdy jumysy 3 aýysymda uıymdastyryldy. Alǵashqysy «digital-urpaq» dep ataldy. Munda elimizdiń barlyq óńirinen kelgen jastarǵa sıfrly zamanaýı ozyq tehnologııalarmen jumys jaıly dárister oqyldy. Ekinshi aýysym – «jańǵyrý trendteri». Bul kezeńde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynan týyndaıtyn asqaraly mindetterdi júzege asyrý jaıy kózdeldi. «Bıznes sıqyry» dep atalǵan sońǵy aýysym jastar arasynda kásipkerlikti damytýdy maqsat tutty.
Úsh maýsym ishinde azamattyq qoǵamdy damytý, kásipkerlik daǵdylary, «jasyl» jáne «kreatıvti» ekonomıka, jańa medıa syndy tórt baǵyt boıynsha jumys istegen qatysýshylar ózderiniń jobalaryn jetildirý úshin tálimgerlerden dáris alyp, tájirıbe jınaqtady. Jastar jyly aıasynda osyndaı sharalardyń uıymdastyrylýy mańyzǵa ıe ekendigin atap ótken Ashat Aımaǵambetov.
– TIMSS ortalyǵynyń zertteýinshe, bizdiń akademııalyq bilimimizdiń kórsetkishi jaqsy. Al PISA kórsetkishi boıynsha, ıaǵnı sol bilimdi qoldaný jaǵynan sońǵy oryndardyń birindemiz. Bul alǵan bilimdi tájirıbede qoldanýda úlken olqylyq bar degen sóz. Sol sebepti Elbasymyz mektep baǵdarlamalaryn jańartýǵa erekshe kóńil bólýdi tapsyrǵan bolatyn. Bul jumys – sol olqylyqtyń ornyn toltyrý ári Jastar jylynda jas talanttardy qoldaý barysyndaǵy biregeı aýqymdy shara, – dedi.
Búgingi tańdaǵy bilim salasyndaǵy ózekti máselelerge tereńirek toqtalǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri osy saladaǵy reformaǵa da keńinen toqtaldy. Onyń pikirinshe, mektepte, balabaqshada, jalpy bilim salasynda ózgeris bolýy zańdy. Qazir bolashaqta qajetti mamandardy tárbıeleýge umtylýymyz kerek. О́ıtkeni álem adam tanymastaı ózgerip jatyr. Sondyqtan bilim salasy burynǵy qalpynda qala almaıdy. Máselen, bıylǵy birinshi synyptyń esigin ashqan balalar mektep bitirgenshe mamandyqtardyń jartysy ózgerip ketýi múmkin. Sóz túıinin osylaı órgen mınıstr saladaǵy salmaqty jaıttar týraly dálel de keltirdi.
– Balalardyń damýyna búginnen bastap kóńil bólgen jón, – dedi mınıstr, – balabaqshaǵa jumsaǵan 1 dollar jeti ese bolyp qaıtady. Al mektepke jumsaǵan qarajat tórt ese bolyp oralady. Mine, osyndaı esep bar.
A.Aımaǵambetov óz sózinde qazir aqparat zamany ekendigin eske saldy. Endigi arada jadyńa qansha aqparat toqyǵanyń esep emes. Másele, sol aqparatty qalaı paıdalanýyńda. Búgingi zamannyń adamy men bilimdimin, boldym-toldym dep aıta almaıdy. Bilim kún saıyn eseleı tolyqtyrylýy kerek. Sol tolyqtyrý osy lagerden bastaý alyp jatyr.
Sóz arasynda aıta ketelik, lagerdiń úsh aýysymy da shilde aıynda ótkizildi. Oǵan Qazaqstan, Iran, Mońǵolııa, Qytaı, О́zbekstan, Reseı, Túrkııa, Ázerbaıjan jáne Qyrǵyzstan elderinen 200-ge jýyq jas kelip, bilikti bilim joryǵyndaǵy ómirleriniń eń bir mazmundy da qyzyqty sátterin ótkizdi. Tıimdiligi eleń etkizgen, qajettiligi anyq 15 úzdik joba anyqtaldy.
Ár kún saıyn jastar aldynda tanymal spıkerler sóz sóılep, ózderiniń oralymdy oılaryn, tolymdy pikirlerin ortaǵa saldy. Jańa zaman ıeleri jas tolqyn qoǵam damýynyń, zamananyń qaryshty qadamynan shet qalmaýy tıis. Keler kúnderdiń kókjıegin tek bilim, jarqyn jańalyq qana nurlandyra almaq. Vıse-premer Gúlshara Ábdiqalyqova, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev, Prezıdent keńesshisi Erlan Qarın, kásipker, Kusto Group-tyń negizin qalaýshy jáne qosalqy ıesi Erkin Tátishev, áıgili alpınıst Maqsut Jumaev, belgili kásipker Tımýr Qudaıbergenov tárizdi tulǵalar óz tájirıbelerine, bilim bilikterine súıene otyryp, jastarǵa sara jol siltedi.
Ár aýysymda daryndy jastar qazylardyń nazaryna ózderiniń biregeı jobalaryn usynyp, ár maýsym jeńimpazdary anyqtalyp otyrdy. Úshinshi maýsymnyń jeńimpazdary «Zeren-2019» lageriniń jabylý saltanatynda marapattaldy.
Osy maýsymnyń úzdikteri qatarynda «In Data», «Umit App», «Happy Project», «Helthy life» jáne «ZhanAru» toptary ataldy. «ZhanAru» qoqysty bólek-bólek jınaıtyn CityBox avtomattandyrylǵan júıesin jasaý jáne «Easy Kazakh» sıfrly segmentte qazaq tilin dáripteýge baǵyttalǵan áleýmettik kommersııalyq jobalary erekshe kózge tústi. Jobanyń aıasynda qazaq tilindegi oqý materıaldarynyń tıimdiligi men sapasy artpaq.
Ár aýysymda 200 qatysýshydan bolǵan «Zeren-2019» lageriniń jalpy júlde qory 15 mıllıon teńgeni qurady, sonymen qatar «bıznes-perishteler» qosymsha qarajat bóldi. Úzdik jobalar osy deńgeıdi mise tutpaı, óz jumystaryn shyǵarmashylyqpen damytpaq. Baǵaly bastamanyń talapty jasqa tıer sharapaty da sol. Aldaǵy ýaqytta daryndy jastyń aldynan dańǵyl jol ashylyp, oıǵa alǵan isin ońynan oraltatyn kún týady.
Baıqal BAIÁDIL,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy