Toqsan joldyń torabynda turǵan Qaraǵandy qalasy úshin aınalma jol aýadaı qajet bolatyn. Bir ǵana mysalǵa kóz júgirtseńiz, bul máseleniń kún tártibinde óte ótkir turǵanyn ańǵarar edińiz. Máselen, kenshiler astanasy arqyly kúnine 20 myńnan astam tranzıttik kólik ótedi eken.
Bul degenińiz, jeńili bar, aýyry bar kólikter qalany qaq jaryp ótip, kók tútinge tunshyqtyryp qana qoımaı, jol qozǵalysyn da qıyndatyp jiberedi degen sóz. Aýyr júk kólikteriniń qala ishindegi joldardyń byt-shytyn shyǵaryp jiberetini de – óz aldyna bólek áńgime.
Mine, osy shetin máseleniń túıinin sheshý maqsatynda Soltústik-Shyǵys aınalma jolyn salý qolǵa alynǵan bolatyn. Bul joldyń jalpy uzyndyǵy 48,4 shaqyrymdy quraıdy. Aınalma jol qurylysymen túriktiń «SıneMıdasStroı» JShS jáne Almatynyń «Mostostroıtelnyı otrıad ım.Rıazanova A.» JShS aınalysyp jatyr.
Qazirgi tańda oblys ákimdigi bul jol qurylysynyń sapasyna qatty mán berip otyr. Munyń jaýapkershiligin jol salyp jatqan merdiger kompanııalar da jaqsy sezinedi. Mysaly, «SıneMıdasStroı» JShS-nyń ókili bul týrasynda bylaı dep málimdeme jasady:
– Joldy jospar boıynsha belgilengen merzimde tapsyramyz degen úmittemiz. Kompanııamyz sapaǵa jumys isteıdi, sondyqtan kepil merziminde jol jabynyna qatysty eshqandaı problema týyndamaıtynyna senimdimiz. Sebebi joldyń eń ústińgi qabaty betonmen emes, 1-sanatty asfaltpen jabylady.
Sapa demekshi, osyndaıda Temirtaý men Qaraǵandynyń arasyn jalǵaıtyn alty jolaqty kúre jol qurylysynyń basyndaǵy jaǵdaı eske túsedi. Jalpy, atalǵan qalalar arasyndaǵy jolmen kúnige 30 myńnan astam avtokólik júrip ótedi eken. Sol sebepti joldyń jabyny da birneshe qabat betonnan salynyp, mol nópirge tótep bere alatyndaı bolyp barynsha berik istelgen bolatyn. О́kinishke qaraı joldyń beton tósenishi keppeı jatyp, asfalttyń betinen uzynnan uzaq sozylǵan jaryqshaqtar paıda boldy. Mamandar mundaı problemanyń qaıdan ǵana shyqqanyn bile almaı, bir jyl boıy sebebin izdep, áýre-sarsańǵa tústi.
Aınalyp kelgende, arnaıy qurylǵan komıssııa tekserisiniń qorytyndysy boıynsha bárine kináli merdiger kompanııa bolyp shyqty. Sóıtse, qurylystyń tehnologııasy áý basta durys saqtalmaǵan eken. Atap aıtqanda, jol tabanyndaǵy topyraq dymqyl bolǵan. Sóıtip 9,5 mlrd teńgege salynǵan kúrejoldyń álgi problema týyndaǵan 5 shaqyrymǵa jýyq jerin merdiger fırma «Seı Ser» JShS qaıta salýǵa májbúr boldy. Sonyń kesirinen byltyr paıdalanýǵa berilmekshi atalǵan joldyń tapsyrylý merzimi keıinge shegerilgen bolatyn. Merdigerler endi bul asa mańyzdy nysannyń qurylysyn bıylǵy qazan aıynda bitiremiz degen ýáde berip otyr.
Al Soltústik-Shyǵys aınalma joly bıyl qarasha aıynda tapsyrylady dep josparlanǵan. Atalǵan nysan paıdalanýǵa berilgende kenshiler astanasynyń birneshe problemasy sheshimin tappaq. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, qala ishinde keptelis azaıyp, shahardyń ekologııalyq ahýalynyń da ońalatyny sózsiz. Budan bólek, Qaraǵandyny basyp ótetin avtokólikter tasqyny da ýaqytty joǵaltpaı, qysylyp-qymtyrylmaı, qala syrtymen emin-erkin óte beredi. Sonymen qatar aınalma joldyń boıynda shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi úshin kásipterin dóńgeletýge de mol múmkindik týyp otyr.
Bir sózben aıtqanda, Qaraǵandy aınalma jolynyń ýaqyt talabymen úndesken ilkimdi joba bolatyny sózsiz. Tek, talaı kúrdeli máseleniń túıinin sheshetin kúrejoldyń sapasy kúmán keltirmese bolǵany.
QARAǴANDY