О́ndiriste opat bolǵandar kóp

El aýmaǵynda qaýipti óndirispen 1,8 myń kásiporyn jáne uıym aına­lysady. Sońǵy 12 jylda Qazaqstanda 2500 óndiristik apat oryn alǵan. Sonyń saldarynan 1680 adam zardap shegip, 3018-i qaza tapqan. Jyl saıyn jumys ornyndaǵy apattyń kesirinen 260-tan asa adam túrli deńgeıde jara­qat alady. Bas shaharda bıyl 28 óndi­ristik jaraqat tirkelip, 26 qyz­met­ker japa shekken. 7 jaǵdaı adam óli­mimen aıaqtalǵan.

– Munyń basty sebebi nede? Osy jaǵdaıdy zerttep, saralaı kele kóbisine jumys berýshiler kináli ekeni anyqtaldy. О́ıtkeni jumys oryndarynda qyzmetkerlerge durys jaǵdaı qarastyrylmaǵan. Eńbek qa­ýipsizdigi saqtalmaıdy jáne bul týraly jóndi túsindirilmeıdi. Kóp­te­gen ujymda óndiristik keńes berilmeıdi desek te bolady. Bul da jaǵym­syz dınamıkaǵa áser berip otyr. О́ki­nishke qaraı, eńbek týraly zań­da da óndiristik keńes qurý týraly eskerýsiz qalǵan. Al onyń maqsaty – jumysshylardyń eńbek qaýipsizdigin qorǵaý, densaýlyǵyn saqtaý jáne nyǵaıtý. Mine, osy is qolǵa alynbaıynsha, jumysymyz alǵa júrmeıdi dep esepteımiz. Nege deseńiz, óndiristik keńes arqyly jumysshylardyń qaýipsizdigin saqtaýmen qatar, eńbek ónimdiligin arttyrýǵa jol ashylady, – deıdi T.Esentaev.

Elordalyq kásipodaqtar orta­ly­ǵy­nyń basshysy búginde óndiristik keńesti qurý jumys berýshilerdiń óz erkinde ekenin aıtty. Sol sebepti eńbek refor­ma­syn­daǵy osy olqylyqty túzetý kún tártibindegi másele.

– Zańǵa ózgeris engizý qajet. Biz usynys jasap jatyrmyz. Jyl basynan beri salalyq kásipodaqtarmen birlesip, 100-den asa kezdesý ótkiz­dik. Jumysshylardyń talaptaryna qanyqtyq. Joǵaryda atap ótkenimdeı, kóp jerlerde jumys berýshiler qyzmetkerlerine eńbek qaýipsizdigin túsindirý jumys­ta­ryn júrgizbeıdi. Álbette, úlken uıymdarda ol saqtalǵan. Alaıda, qosalqy merdigerlik kompanııalarda bul talap eskerilmeı jatady. Jazataıym jaǵdaıǵa ushyra­ǵandardyń deni merdiger uıym­dar­dyń jumysshylary. Osyny eske­rip, astanada arnaıy oqý kýrsyn ótkizdik. Shamamen 4 myńdaı adam qam­tyldy, – dedi T.Esentaev.

Sondaı-aq otandyq kásipodaqtar ókil­deri syrttan keletin jumys ka­dr­larynyń aǵynyn qysqartýǵa baı­lanysty usynystaryn bil­dirdi. Atap aıtqanda, elge kelgen sheteldik maman­darǵa jumys istetýden bó­lek, olardy otandastarymyzdy óz salasy boıynsha úıretýge min­det­teý qajet deıdi belsendiler. Sóıtip Qazaqstan aza­mattary kelim­sek­ter­diń ornyn almastyrady dep sanaıdy T.Esentaev.

Aıta keteıik, statıstıkaǵa sáı­kes, jylma-jyl óndiristik apat­tyń sal­darynan jahan boıynsha 3 mln-ǵa jýyq adam ólim qushady. Bu­dan álemdik ekonomıkaǵa keltirilgen zalal kólemi ishki jalpy ónimniń 3,94 %-yn quraıdy.