Jol azabynan jany qınalǵan jolaýshynyń esine burynǵydan qalǵan, astaryna atan túıege júk bolar syr jasyrǵan «bir jol bar, jaqyn da bolsa alys» deıtin sózi túser edi. Aqmola oblysynyń Sandyqtaý aýdany aýmaǵyndaǵy jergilikti mańyzdaǵy jolmen júrip ótken jolaýshy endi qaıtyp bul óńirge at izin salmastaı bolary anyq.
Bir qaraǵanda, aýdan ortalyǵy Balkashınnen 108 shaqyrym qashyqtyqtaǵy Marınovka eldi mekeni qazirgi júırik kólikke buıym emes tárizdi. Biraq osy az ǵana joldyń nasharlyǵynan bir toqtap, bir júrip, saǵattap sapar shegýge týra keledi. Jalǵyz Marınovka ǵana emes, jol boıynda Romanovka, Bogoslavka, Shırokovskıı, Kamenka, Vasılevka, Ulan, Mádenıet aýyldary bar. Kúre joldyń boıyndaǵy myń shuńqyrdy, opyra oıylyp bir-birine jalǵasyp jatqan, kórgen adamnyń ımany qasym bolatyn qazan shuńqyrlardy aınalyp ótý buryn júrip kórmegen adam úshin tipti múmkin emesteı.
– Jol degeni aty ǵana, áıtpese joq deýge bolady, – deıdi jolaýshylardy tasymaldaýmen aınalysatyn jeke kásipker Iýrıı Týmıskıı, – máselen, men Kókshetaýdan Mádenıet jáne Ulan aýyldaryna jolaýshylar tasımyn. Joldyń joqtyǵynan kóligimiz jıi buzylady. Ár jolaýshy Mádenıet aýylyna deıin 1900 teńge, al Ulan aýylyna deıin 1600 teńge jolaqysyn tóleıdi. Qazir halyqtyń kópshiligi jekemenshik kólikterimen júredi ǵoı. Avtobýsqa sırek otyrady. Sondyqtan bul baǵytta jolaýshy tasymaldap, tabysqa kenelý qıyn. Selkildep otyrǵan jolaýshyny aıaısyń. Ásirese qarııalar men balalarǵa qıyn. Kúzgi qara jańbyr bastalǵanda jol múldem júrýge jaramsyz bolyp qalady. Onyń ústine astyq tasyǵan aýyr salmaqty avtomashınalar onsyz da qaýsap turǵan joldy qıratyp ketedi.
Astyq demekshi, bul ólkedegi sharýashylyqtar kúzgi jıǵan dánin Marınovka aýylynyń irgesindegi Adyr astyq qabyldaý kásipornyna, odan ári 60 shaqyrym jerdegi Atbasar elevatoryna tasıdy. El yryzdyǵy altyn astyqty tasýshylardyń da kórgen kúni osy. Qýatty tehnıka qansha jańa bolǵanymen, birer jylda saý tamtyǵy qalmaı synyp bitedi. Ári ár mınýty ólsheýli astyq úshin arpalys kezinde qanshama qolbógeý.
Tas joldyń taqsyretin tartqan eldi mekenderdiń turǵyndary jaz aılarynda sulbasy qalǵan joldan qashyp, dala joldaryn paıdalanady. Onda da shekeńdi shylqytatyn eshteńe joq. Jaýyn sýynan oıylǵan oıdym-oıdym qazan shuńqyrlar. Ár kóliktiń sońynda shubatylǵan shań. Baǵytyn anyq bilmeıtin adamnyń adasyp ketýi op-ońaı. Al qys – jergilikti turǵyndar úshin óte aýyr maýsym. Arqanyń aq borany onsyz da qırap bitken joldy jıi alyp qalady. Qar qamaýynda qalǵan eldi mekenderdiń turǵyndary aýdan, oblys ortalyǵyna qatynaı almaıdy. Kóktemde de kórgen kún osy. Burynǵy beınet besbatpan bolyp aýyrlana túsedi. Sarqyrama ózeni tasyǵan sátte Shırokovskıı jáne Dorogınka eldi mekenderine baratyn joldy basyp qalady. Qashan sý qaıtqansha qatynas úziledi. Jergilikti turǵyndardyń aıtýyna qaraǵanda, azyq-túlik tabylady-aý, aýyryp-syrqaǵandarǵa qıyn.
– Sarqyrama ózeniniń ústinen ótetin úsh kópirdiń tozyǵy jetken, – deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Aleksandr Rýblevskıı, – ár kópirdi jóndeýge jarty mlrd teńgege jýyq qarajat qajet. 2007-2011 jyldary aralyǵynda bul baǵyttaǵy 70 shaqyrym jerge aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizildi. Qazir Balkashın-Kamenka baǵytyndaǵy joldyń 38 shaqyrym bóligine ortasha jóndeý jumystaryn júrgizý úshin 1 mlrd 610 mln teńge qarajat qajet. Biz mınıstrlikke arnaıy hat jazdyq.
Kamenka aýylynan Preobrajenka, Belgorodskoe, Razdolnoe eldi mekenderine qatynaıtyn jol ábden tozǵan. Jol emes, baǵyty ǵana bar. Mádenıet aýylynyń mańaıyndaǵy joldyń bóligi ábden tozyp bitken. Osy eldi mekennen Ulan aýylyna qatynaıtyn tas joldan ótý tipti múmkin emesteı.
– Memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde respýblıkalyq mańyzdaǵy jeti myń shaqyrym jol jańǵyrtylyp, 11 myń shaqyrym jolǵa kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi, – deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Aleksandr Rýblevskıı, – al jergilikti mańyzdaǵy 30 myń shaqyrym jolǵa aǵymdaǵy jóndeý jumystary jasalmaq. 2025 jylǵa deıin respýblıkalyq mańyzdaǵy joldar 100 paıyz, al jergilikti mańyzdaǵy joldar 95 paıyz jaqsy jáne qanaǵattanarlyq deńgeıge jetkiziledi.
Al kezegin kútken, ábden tozyǵy jetken jergilikti mańyzdaǵy joldar az emes. Bul oraıda Ereımentaý – Pavlovka – Arshaly baǵytyndaǵy jalpy uzyndyǵy 120 shaqyrym, Nur-Sultan qalasynyń ońtústik oramyndaǵy ábden tozyǵy jetken 41 shaqyrym, Aqkól aýdanyndaǵy Novyı Kolýton – Azat – Mınsk baǵytyndaǵy qashyqtyǵy 70 shaqyrym tas joldy aıta ketýge bolady.
Al Sandyqtaý aýdanynyń biz joǵaryda aıtyp ótken eldi mekender arasyn jalǵap jatqan tas joldarǵa bul jaqsylyqtyń sharapaty tıe me, joq pa, ol arasyn kesip aıtý qıyn. Oblystyq máslıhattyń osy aýdannan saılanǵan depýtaty Ǵalymbek Baımyshevpen sóılestik. Jol jaıynda jumǵan aýzyn ashpady, habarsyz eken. Depýtat ákimdikke silteıdi. El senim artyp saılaǵannan keıin attan salatyn-aq másele emes pe?!
Aqmola oblysy