DSM Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq otalyǵy balany mektepke daıyndaý boıynsha ata-analarǵa keńesterin usynady.
Balańyzdyń barlyq qajetti ekpeler alýyn tekserińiz
Profılaktıkalyq ekpe egý kúntizbesi balalardy juqpaly aýrýlardan tıimdi qorǵaý úshin vaksına salýǵa ońtaıly ýaqytty anyqtaıdy. Balanyń ýaqytyly ekpe alýy mańyzdy. Qarsy aıǵaqtary bolmaǵan jaǵdaıda, dárigerdiń tekserýinen keıin jasyna sáıkes barlyq qajetti ekpelerdi saldyrtqan jón.
Mektepke qajetti kıim-keshekter satyp alyńyz
Mektep kıimi men quraldaryna qoıylatyn naqty talaptar bar ekendigin bilesiz be? Mysaly, qaýipsiz ári sapaly mektep portfeliniń salmaǵy 1 kg aspaýy qajet, onyń ortopedııalyq arqashasy men jaryq bóletin elementteri bolýy kerek. Bir oqý kúnine eseptelgen barlyq kitaptardyń jalpy salmaǵy qural-saımandarymen birge sómkeniń salmaǵyn eskermegende: I–II synypta — 1,5–2,0 kg; III–IV synypta — 2,0–2,3 kg; V–VI synypta — 2,3–3,0 kg; VII–VIII synypta — 3,0–3,5 kg; IX–XII synypta — 3,5–4,5 kg aspaýy tıis. Mektep formasy balanyń qozǵalysyn shektemeıtinine jáne jyl mezgiline saı keletinine nazar aýdaryńyz.
Balanyń jumys ornyna kóńil bólińiz
Balanyń densaýlyǵy jaqsy bolý úshin, ol qolaıly jaǵdaıda oqýy kerek. Balanyń jumys orny jaqsy jaryqtanýy tıis, sham sol jaq bólikte, eger balańyz solaqaı bolsa – oń jaqta ornalasýy kerek. Ústeldiń bıiktigi balanyń boıyna sáıkes bolýy qajet, boıy 120 santımetr bolǵan jaǵdaıda – ústeliniń bıiktigi 52 santımetrden aspaýy kerek, al boıy 120 santımetrden asqan jaǵdaıda – 60 santımetr bolýy kerek.
Balany gıgıena saqtaýǵa úıretińiz
Tamaq isher aldynda jáne dárethanadan keıin qoldy jýý – balany kóptegen aýrýlardan qorǵaıtyn eń qarapaıym ereje.
Balany kún tártibin saqtaýǵa úıretińiz
Kún tártibi — bul kez-kelgen balanyń salaýatty ómir saltynyń mańyzdy bóligi. Mektep jasyndaǵy balaǵa durys uıqy rejımi jáne turaqty úılestirilgen tamaqtaný rejımi qajet. Mektep oqýshylaryna arnalǵan túngi uıqynyń normasy: 1-4 synypta – 10-10,5 saǵat, 5-7 synypta – 9,5-10 saǵat, 8-9 synypta – 9-9,5 saǵat, 10-11 synypta – 8-9 saǵat. Birinshi synyp oqýshylaryna 2 saǵatqa deıin uzyqtyqpen kúndiz uıyqtap alý qajet. Mektep jasynda tórt ret tamaqtanǵan jón, ár 4 saǵat saıyn táýliktik rasıondy birdeı bólip tamaqtaný qajet: tańǵy as – 25%, ekinshi tańǵy as – 20%, túski as – 35%, keshki as – 20%.
Psıhologııalyq turǵydan daıyn bolyńyz
Psıhologııalyq jaılylyq balalar úshin de, ata-analar úshin de mańyzdy. 1 qyrkúıekti kúızelissiz qarsy alyńyz. Tynyshtyq saqtap, mektepke ázir bolyńyz!
Jalpy, bul qarapaıym erejelerden bólek, eń bastysyn umytpańyz – balańyzdy kóbirek baýyryńyzǵa basyp, qushaqtańyz. Bul olarǵa qorǵanysh sezimi men senimdilik beredi. Balalar olardy jaqsy kóretinin, túsinetinin, qoldaıtynyn bilip sezetin bolady. Balańyzdy olardyń akademııalyq jeńisterine qaramastan jaqsy kórińiz.