Qazaqstanda brıtandyq AVONProtection lısenzııasy boıynsha kúlápara (kapıýshon) tıpti respıratorlar óndirile bastady. Lısenzıar – negizinen munaıgaz jobalary úshin jeke jáne ujymdyq qorǵanys quraldaryn jetkizýmen aınalysatyn qazaqstandyq «QHSE-Akbarys» JShS kompanııasy.
AVONNH15K respıratorlaryn qurastyrý «Astana – jańa qala» AEA ındýstrııalyq aımaǵynda (Nur-Sultan q.) jolǵa qoıylǵan. Jobaǵa salynǵan ınvestısııalardyń jalpy kólemi – shamamen 1 mlrd teńge. Jańa 16 jumys orny ashylyp otyr.
Respıratorlardy qutqarý quraly retinde 30 sekýndtan tómen ýaqytta qoldanýǵa bolady jáne bul 15 mınýtqa deıin aýanyń súzilýin qamtamasyz etedi. Bul – tótenshe jaǵdaılarda qaýipsiz jerge jetý úshin jetkilikti ýaqyt. Betti túgel jabatyn móldir betperde ýly suıyqtyqtardyń shashyraýynan qorǵaıdy. Onyń ústine býlanýdan qorǵalǵan. Qazaqstanda shyǵarylatyn modıfıkasııa jergilikti klımattyq jaǵdaıǵa arnaıy beıimdelip jasalǵan. Teńiz jáne Qarashyǵanaq ken oryndarynyń operatorlary «QHSE-Akbarys» JShS ónimderine osyndaı qasıetteri úshin erekshe qyzyǵýshylyq tanytýda.
Taıaýda qazaqstandyq kásiporynnyń qurastyrý sehy tanystyryldy. «QHSE-Akbarys» JShS-niń bıznesti damytý jónindegi menedjeri Tımýr Jarylqaǵanovtyń aıtýynsha, Qazaqstan aýmaǵynda óndiristi uıymdastyrýǵa «Teńizshevroıl» JShS bastamashy boldy.
«Sizder, bizdiń tapsyrys berýshimiz retinde Qazaqstannan osy óndiristi ashýǵa kómektestińizder. Búgin osy zaýyttyń jumys istep turǵanyna kýá bolyp otyrmyz», dedi T.Jarlyqaǵanov óndiris alańynyń ashylý saltanatyna qatysqan TShO bas dırektory Imer Bonnerge qarap.
«Teńizshevroıl» JShS-niń otandyq naryqty damytý bóliminiń úılestirýshisi Oljas Luqmanovtyń aıtýynsha, osy ónimdi jetkizý kelisimshartynda qazaqstandyq úlesti arttyrý jospary boıynsha AVONNH15K respıratorlaryn óndirýdi oqshaýlaý qarastyrylǵan.
Uzaq merzimdi kelisimsharttardaǵy qazaqstandyq qamtýdy arttyrý jospary – 2017 jyldan bastap «Teńizshevroıl» JShS-de jergilikti qamtýdy damytýdyń keshendi strategııasynyń bir bóligine aınaldy. «QHSE-Akbarys» jetistigi osy tásildiń bir ǵana nátıjesi emes. Osylaısha, KISCO kompanııasy qazaqstandyq qamtýdy damytý josparyn usyndy, soǵan sáıkes Atyraýda flanes tósemderin shyǵaratyn seh iske qosyldy.
2018 jyldyń sońynan bastap Atyraýdaǵy KISCO óndiristik alańynda 23 qazaqstandyq jumysshy jumys isteıdi, al kásiporyn TShO-ǵa barlyq halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin otandyq ónimder jetkizedi. Aıtpaqshy, seh Atyraý qumdaryndaǵy nemistiń ınjenerlik oı jemisiniń oazısi ispettes. О́ndiris prosesi nemis tehnologııasyna saı, jumysshylar da soǵan sáıkes oqytylǵan.
Jergilikti óndiris úshin jetkizýshiler ınfraqurylymǵa qarajat salatyn osyndaı jergilikti qamtýdy damytý úlgisi jańa jumys oryndary túrinde ǵana paıda ákelmeıdi. Mundaǵy negizgi artyqshylyq – tehnologııalar men daǵdylar transferti.
Taǵy bir mysal – «Shymkentsement» AQ. Kásiporyn Teńiz kenishindegi uńǵymalardy sementteý kezinde belsendi qoldanylatyn G markaly bitegish sement óndirisin oqshaýlaýǵa múmkindik aldy. QR aýmaǵynda osyndaı synyptaǵy sement óndirisin uıymdastyrý múmkindigi TShO-nyń uzaq merzimdi maqsattarynyń biri bolatyn. «Shymkentsement» AQ kezdeısoq tańdalmady. TShO jáne uńǵymalardy aıaqtaý boıynsha negizgi qyzmet jetkizýshi Shlıýmberje mamandary óndiristik múmkindikterin anyqtaý úshin úsh sement óndirýshige aýdıt júrgizdi. Tek «Shymkentsement» qana API 10A boıynsha sertıfıkattalǵan bolyp shyqty, onyń ónimderi Shlıýmberje men Shevronnyń zerthanalarynda synaqtan oıdaǵydaı ótti. Tehnologııalyq prosess jolǵa qoıylyp, kásiporyn Teńiz jobasynyń qajettilikteri úshin álemdik deńgeıdegi sementti óndire bastady. Budan basqa, G markaly qazaqstandyq sement halyqaralyq naryqqa eksporttaý úshin jaramdy. Qazirgi ýaqytta qazaqstandyq mamandar búkil kompanııa shtatynyń 95%-yn quraıdy.
Teńiz jobasyn júzege asyrýǵa merdiger mekemelerdiń qyzmetkerlerin qosa alǵanda, barlyǵy 80 myńǵa jýyq qazaqstandyq jumyldyryldy. 2018 jyly «Teńizshevroıl» JShS-niń otandyq óndirýshilerdiń taýarlary men qyzmetterin satyp alý shyǵyndary 1,3 trln teńgeden asty. Salystyrý úshin aıtalyq, sol jyly TShO qyzmet etetin búkil Atyraý oblysy bıýdjetiniń shyǵys bóligi 100 mlrd teńgeden sál astam bolǵan edi.
Qazaqstandyq taýarlar men qyzmetterdiń negizgi kólemi Keleshek Keńeıý Jobasy (KKJ) men Uńǵy Erneýindegi Qysymdy Basqarý Jobasy (UEQBJ) aıasynda satyp alyndy. Búkil shyǵyndardyń 65%-y – osy jobalarǵa tıesili.
«Teńizshevroıl» JShS-de taýarlar men qyzmetterdi satyp alýdaǵy jergilikti qamtý úlesi únemi ósip keledi. Kompanııanyń málimetinshe, 1993 jyly qazaqstandyq taýarlar men qyzmetterdi satyp alý shyǵyndary – 27 mln AQSh dollaryna jetti. 2003 jyly bul kórsetkish 500 mln AQSh dollarynan asqan-dy. Al 2013 jyly TShO otandyq taýarlar men qyzmetterdi satyp alýǵa 2,3 mlrd-tan astam AQSh dollaryn jumsady. Salystyrý úshin aıtalyq, osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy qorytyndy boıynsha bul kórsetkish 2,1 mlrd AQSh dollaryna jetti.
Qyzmetter men jumystar TShO-nyń negizgi satyp alýlar bóligin quraıdy jáne kompanııa atap ótkendeı, bul úrdis ózgermeıdi. 2018 jyly qazaqstandyq jetkizýshiler TShO-nyń qyzmetter pen jumystar boıynsha negizgi óndiris qajettilikteriniń 70%-yn qanaǵattandyrǵan.