Úkimettiń alańynda ótken baspasóz konferensııasynda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Svetlana Jaqypova ómirde qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan qazaqstandyqtardyń borysh júktemesin azaıtý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly aıtyp berdi. Bul týraly primeminister.kz habarlady.
S. Jaqypova aıtqandaı, memleket esebinen zaımdary men nesıeleri boıynsha qaryzdy óteý múmkindigin qazaqstandyqtar elektrondy úkimet portalynyń basty betinde ornalasqan «Borysh júktemesin azaıtý boıynsha baǵdarlamaǵa qatysý úshin statýsyn tekserý» elektrondy servısiniń kómegine naqtylaı alady. Ol úshin ESQ qajet.
«Egov portalynda statýsty anyqtaý boıynsha servıs uıymdastyryldy. Adam óziniń ESQ arqyly kirip, portalǵa tirkeledi de, JSN kórip, jaýap ala alady», — dep túsindirdi eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri.
Onyń aıtýynsha, budan ári búginde týyndap jatqan máselelerge baılanysty servısti jetildirý kózdelgen.
«Qandaı da bir sanatqa jatqyzylǵanymen, azamattardyń óz statýsyn anyqtaı almaýyna baılanysty shaǵymdar bar. Eger adam óziniń osy sanatqa jatatynyn negizdeı alsa, onda tizim tolyqtyrylatyn bolady. AHAJ derekter bazasy sıfrlyq formatqa 2008 jyly kóshirilgenin, biraq 2008 jylǵa deıin jasalǵan azamattyq jaǵdaı aktileri baryn jáne olardyń sıfrlandyrylmaǵanyn, sondyqtan derekter bazasynda joqtyǵyn eskerý qajet. Bul jaǵdaıda azamattar AHAJ bólimine baryp, óziniń neke týraly kýáligin sıfrlandyrýy qajet. Osylaısha, ózektendirý rejıminde biz osy azamat týraly málimetter alamyz, al borysh júktemesin azaıtý týraly tizimder tolyqtyrylatyn bolady», — dep túsindirdi S. Jaqypova.
Máselen, bir jáne/nemese eki ata-anasynan aıyrylǵan azamat neke týraly nemese týý týraly kýáligin sıfrlandyrý úshin Bilim jáne ǵylym mınıstrligine, al zańdy nekede turatyn otbasy múshesi - Ádilet mınıstrligine júginýi tıis.
«Eger 29 jasqa deıingi jetim adam ózin portaldaǵy tizimnen tappaǵan bolsa, ol ózin tizimge engizý úshin BǴM-ge jazbasha túrde júgine alady. Bul rette ol ata-anasynyń qaıtys bolǵany týraly kýálikti jáne týý týraly kýáligin qosymsha usynýy tıis. Osylaısha, BǴM onlaın rejımde tizimdi bizge beredi, al biz olardy portalda tolyqtyratyn bolamyz», — dep túsindirdi vıse-mınıstr.
Qazirgi kezde qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan jáne óziniń nesıelik mindettemelerin oryndaı almaıtyn azamattar sanatynda kópbalaly otbasylar, múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylar men jalǵyz asyraýshysynan aıyrylǵan otbasylar, ataýly áleýmettik kómekti alatyndar, jetim balalar bar.
Bankter men shaǵyn qarjylyq uıymdardan kepildiksiz tutynýshylyq nesıe alǵan barlyq azamattar úshin 2019 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha eseptelgen aıyppuldar men ósimpuldardy esepten shyǵarý júrgiziletin bolady.
«Bizdi maqsatymyz - ómirde qıyn jaǵdaıǵa ushyraǵan qazaqstandyqtarǵa kómektesý, olarǵa óz otbasylarynyń qarjylyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa múmkindik berý. Bir rettik aksııa retinde tikeleı jáne ataýly qarjylaı kómek túrinde osy sanatqa jatatyn árbir qaryz alýshy úshin ekinshi deńgeıli bankter men shaǵyn qarjylyq uıymdarda jalpy kólemi 300 myń teńgege deıingi negizgi qaryz ben oǵan eseptelgen syıaqy óteletin bolady», — dedi S. Jaqypova.
Bul rette aǵymdaǵy jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha jalpy qaryz kólemi 3 mln teńgeden aspaýy tıis. Eger zaım kólemi 300 myń teńgeden asatyn bolsa, onda olardyń qaryzynyń bir bóligi 300 myń teńge kóleminde óteletin bolady.
Vıse-mınıstr atap ótkendeı, jeke tulǵalardyń tóleý merzimi 90 kúnnen asyp ketken barlyq kepildiksiz tutynýshylyq zaımdary boıynsha nesıelerdi berý men qyzmet kórsetýge qatysty komıssııalar jáne basqa tólemderdi esepteýge tyıym salý engiziledi.
«Mınıstrlik basqa da ókiletti organdarmen birlesip derekter bazasyn tekserdi, atalǵan sanattarǵa jatatyn tulǵalardyń jeke derekteri aıqyndaldy. Búginde nesıe bıýrosyna 2 mln 289 myńnan astam adamnyń málimetteri berilgen. Sany anyqtaldy, tizimder berildi», — dedi ol.
Tizimder biregeıligine tekserilip, Ulttyq bank men Memleketik nesıe bıýrosyna berildi. Ulttyq bank óz tarapynan tıisti jumystar júrgizdi, onyń ishinde nesıeleri joq adamdardy, jalpy qaryz kólemi 3 mln teńgeden asatyndardy jáne zaımdary kollektorlyq uıymdarǵa berilgenderdi tizimnen shyǵardy.
«Problemaly nesıeler qory ekinshi deńgeıli banktermen kelisimsharttar jasaıdy. Búginde nesıeleri óteletin 507 myńǵa jýyq adam anyqtaldy», — dedi S. Jaqypova.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri atap ótkendeı, bul rette bir adamda 3 mln teńgeden aspaıtyn kólemde 2-3 nesıesi bolýy múmkin.
«Qoǵamda eger erli-zaıyptylardyń ekeýinde de nesıe bolǵan jaǵdaıda ol qalaı óteledi degen suraq jıi týyndaıdy. Tıisinshe, ereje boıynsha eger Jarlyq sharttaryna saı kelse, ekeýiniń de nesıesi óteledi», — dedi S. Jaqypova.
Eske salaıyq, 2019 jyly 26 maýsymda QR Prezıdenti Q. Toqaev ómirde qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan Qazaqstan azamattarynyń borysh júktemesin azaıtý boıynsha ýaqytyly kómek kórsetý úshin bir rettik tártippen ekinshi deńgeıli bankter men shaǵyn qarjylyq uıymdardan alǵan kepildiksiz tutynýshylyq qaryzdaryn óteý boıynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrǵan edi.