Qazaqstan Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartty ratıfıkasııalaǵany jóninde resmı qujatyn Birikken Ulttar Uıymynyń Hatshylyǵyna tapsyrdy. Qujatty tapsyrý rásimi BUU qoǵamdastyǵynda onynshy ret atalyp otyrǵan Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq is-qımyl kúnine oraılastyryldy, dep habarlady elimizdiń SIM-niń baspasóz qyzmeti.
Is-sharaǵa BUU jáne 103 eldiń 500-den astam úkimettik emes uıymdarynyń koalısııasyn quraǵan «ICAN» ıadrolyq qarýǵa qarsy halyqaralyq qozǵalysynyń ókilderi qatysty. Olar Qazaqstanǵa ıadrolyq qarýsyzdaný isindegi beriktigi men kóshbasshylyǵy úshin alǵystaryn bildirdi.
Qujatty depozıtarııge tapsyra otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń BUU janyndaǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov bul oqıǵa Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan azat álem qurýdaǵy jahandyq kúsh-jigerlerge qosqan taǵy bir mańyzdy praktıkalyq úlesi ekenin atap ótti.
70 jyl buryn keńestik atom bombasy alǵash ret synaqtan ótkizilgen el búginde ratıfıkasııalaý qujatyn tapsyrý arqyly 26-shy memleket bolyp ıadrolyq qarýǵa zańdy túrde tyıym salatyn alǵashqy tarıhı sharttyń kúshine ený perspektıvasyn jaqyndatty.
Sharttyń mátinin ázirleýge jáne onyń qabyldanýyna Qazaqstan belsendi túrde qatysyp kelgeni belgili. Qujattyń negizgi erejeleri álemdegi tórtinshi eń iri ıadrolyq arsenal ıesinen ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý salasyndaǵy kóshbasshy memleketke aınalýdyń ónegeli jolyn kórsetken Qazaqstannyń qaǵıdatty ustanymyna jaýap beredi.
Qazaqstannyń ıadrolyq qarýǵa qarsy júrgizip jatqan kúsh-jigerleri eldiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2045 jylǵa qaraı BUU-nyń 100 jyldyq mereıtoıyna deıin ıadrolyq qarýdan azat álemge qol jetkizý jónindegi bastamasyn basshylyqqa alýda. Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly sharttyń qabyldanýy bul qarý túrin joıý úshin kúres jolyndaǵy tarıhı mańyzdy kezeń bolmaq.
Sharttyń kúshine enýi úshin 50 memlekettiń ratıfıkasııasy qajet. Osy oraıda qazaqstandyq ókildik basshysy: «Eger Bolıvııa qajetti ratıfıkasııalar sanynyń birinshi jartysyna 6 tamyz kúni – Hırosımany bombalaý kúni jetkizse, Qazaqstan ekinshi jartysynyń tusaýyn Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq is-qımyl kúnine oraılastyryp ashyp otyr. Osylaısha elimiz búkil adamzattyń qaýipsiz bolashaǵyn oılaýshylardy osyndaı áreketterge barýǵa shabyttandyra túspek» – dep málimdedi.
Rásim barysynda qatysýshylar barlyq ıadrolyq synaqtardyń qurbandaryn bir mınýt únsizdikpen eske aldy. «Bizdiń áreketimiz, sonymen qatar ıadrolyq qarýdy qoldaný saldarynan zardap shekkenderdiń barlyǵyna degen qurmetimiz bolyp tabylady. Ortaq mindetimiz – osyndaı qaıǵyly jaǵdaılardyń qaıtalanýyn boldyrmaý», – dep atap ótti Q.Omarov.
Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shart 2017 jylǵy 7 shildede BUU-nyń 122 múshe-memleketiniń qoldaýymen qabyldandy. Bul qujat 2017 jyldyń naýryz jáne maýsym-shilde aılarynda Nıý-Iork qalasynda ótken Iаdrolyq qarýdyń túbegeıli joıylýyna ákeletin ıadrolyq qarýǵa tyıym salý týraly zańdyq mindetteýshi kúshi bar qujat ázirleý boıynsha BUU konferensııasynyń eki sessııasynyń qorytyndysy boldy. Búginde 70 memleket Shartqa qol qoıyp, onyń 26-sy osy qujatty ratıfıkasııalaǵan. Qazaqstan bul qujatqa 57-shi memleket retinde 2018 jylǵy 2 naýryzda qol qoıdy, al bıylǵy 29 tamyzda ony ratıfıkasııalaǵany jóninde resmı qujatyn 26-shy memleket bolyp tapsyrdy.