Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde otyn-energetıka kesheniniń Qazaqstan ekonomıkasynda úlken ról atqaratynyn aıtty. Prezıdent munaı-gaz salasyn odan ári damytýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, Úkimet pen jergilikti atqarýshy organdardyń aldyna birqatar naqty mindetterdi qoıdy. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady.
Memleket basshysy Qashaǵan, Teńiz jáne Qarashyǵanaq sııaqty ken oryndaryna qatysty aýqymdy jobalardy odan ári júzege asyrý qajettigine toqtaldy. Qasym-Jomart Toqaev Qashaǵandaǵy munaı óndirý deńgeıin júıeli negizde arttyrý maqsatynda Úkimetke Konsorsıýmnyń merdiger kompanııalarymen birlesip, Qashaǵan ken ornyn tolyqqandy ıgerýdiń Jol kartasyn kelisýdi tapsyrdy.
Prezıdent elimizdiń batystaǵy ken oryndarynan respýblıkanyń ózge óńirlerine munaı tasymaldaý máselesine arnaıy toqtaldy. Ol «Keńqııaq-Qumkól» munaı qubyryn salý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaýdy tapsyrdy. Sonymen qatar Memleket basshysy otandyq naryqqa jetkiziletin munaıdyń azaıý múmkindigine baılanysty alańdaýshylyq bildirdi.
- Ishki naryqty munaımen qamtamasyz etý negizinen Aqtóbe jáne Qyzylorda oblystarynyń ken oryndary esebinen júzege asyrylyp otyr. Osy jaǵdaıdy eskersek, otandyq munaı óńdeý zaýyttarynda óńdeletin munaı kóleminiń tómendeý qaýpi bar. Resýrstarymyzdy barynsha tıimdi jáne utymdy paıdalaný maqsatynda Úkimet osy máseleni pysyqtap, naqty usynystar engizýi qajet, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev munaı-gaz hımııa salasynyń damýy ekonomıkany jańǵyrtýdyń mańyzdy baǵyty ekenin atady.
– Munaı-gaz hımııa salasy ekonomıkanyń basqa salalaryna mýltıplıkatıvti yqpal etedi. Álemde munaı-gaz hımııa salasyndaǵy kómirsýtek shıkizatynyń qoldanylý úlesi 34%, al Qazaqstanda óte az. Polıpropılen men polıetılen óndirý jónindegi jobalardyń iske asyrylýy jalpy ishki ónimniń jyldyq ósimin ortasha eseppen 1,5 paıyzǵa jetkizýge múmkindik berer edi, – dep sanaıdy Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti gaz salasyn damytýdyń basymdyǵyn arnaıy atap ótip, gaz qubyry júıesin damytý isinde jaqsy nátıjeler bar ekenin aıtty. Bul rette, ol Úkimettiń nazaryn halyqty gazben qamtamasyz etý qajettigine aýdardy.
– Elimizdi gazben qamtý deńgeıi 50 paıyzdy quraıdy. Bul – 9 mıllıon halyq degen sóz. «Saryarqa» magıstraldy gaz qubyry qurylysynyń jobasyn iske asyrý nátıjesinde elimizdiń qosymsha 2,7 mıllıon halqy gazben qamtamasyz etiledi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent Qazaqstandaǵy geologııalyq barlaý máselesine de toqtaldy. Onyń aıtýynsha geologııalyq barlaý jumystaryn kúsheıtý arqyly mıneraldy shıkizat qoryn sapaly tolyqtyrý kerek.
– Biz osy saladaǵy zańnamany jetildirdik. Endi osy baǵytta naqty qadamdar jasaý kerek. Úkimetke 2020 jyldyń 1 naýryzyna deıin álemdegi mıneraldyq-shıkizat resýrstaryna suranystyń uzaq merzimdi boljamyn eskere otyryp, geologııalyq barlaý baǵdarlamasyn ázirleýdi tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev munaı servısiniń ındýstrııasy ekonomıkany ártaraptandyrý jáne ósý draıverleriniń biri bolyp tabylady. Memleket basshysy bul máselede munaı servısterinen túsetin tabystyń kómirsýtegi eksporty tabysynan asyp túsetin Norvegııanyń tájirıbesin basshylyqqa alýdy usyndy.
– Munaı men gaz óndirýdi arttyra otyryp, biz zamanaýı munaı servısi klasterin qurýǵa tıispiz. Munaı servısi otandyq shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, ónimdi jumys oryndaryn ashýǵa, qosymsha quny joǵary óndiristerdi oqshaýlaýǵa aıtarlyqtaı serpin beredi, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezıdent ekologııany qorǵaý jáne tabıǵı resýrstardy tıimdi paıdalaný máseleleriniń mańyzdylyǵyn atap ótti. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, zamanaýı tehnologııalardy paıdalaný jáne eskirgen jabdyqtardy jańartý, zattardyń shyǵarylatyn zattardy qysqartý, munaı men gazdyń aǵyp ketýiniń aldyn alý qajet. Memleket basshysy bul jumystar boıynsha munaı-gaz kompanııalarynyń aqparattyq ashyqtyǵyn jáne olardyń ekologııalyq jaýapkershiligin arttyrý basty basymdyqqa ıe bolatynyn atap ótti.
Keńeıtilgen keńes barysynda Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev, ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev, «Samuryq-Qazyna «UÁQ» AQ Basqarma Tóraǵasy Ahmetjan Esimov, «Lýkoıl» AAQ Reseı munaı-gaz kompanııasynyń prezıdenti Vagıt Alekperov, sondaı-aq «Teńizshevroıl», «NCOC» jáne «Qarashyǵanaq Petroleým Opereıtıng» kompanııalarynyń basshylary baıandama jasady.