Munaıly aımaqtyń múmkindikteri mol

Qoǵamdyq dıalog – túsinistik kepili

Memleket basshysynyń Jol­­daýynda halyqpen tıimdi keri baılanys ornatýǵa aıryqsha mán berilgen. «Qoǵamdyq dıalog, ashyqtyq, adamdardyń muń-muqtajyna jedel nazar aýda­rý memlekettik organdar qyz­metiniń negizgi basym­dyq­tary sanalady», – dep atap kór­set­ti Qasym-Jomart Toqaev. Munaıly aımaqta turǵyndarmen baı­lanystyń túrli ádisteri qol­da­nylady. Mysaly, barlyq mem­lekettik organdardyń basshy­la­ry tirkelgen Atyraý oblysy ákimdiginiń Telegram chatynda 10 myńnan astam qoldanýshy bar. Eki jyldan beri chat-kanalǵa 6500 saýal túsip, bárine jaýap berildi. Sondaı-aq áleýmettik jelilerde baılanysqa shyǵý, ashyq esik kúni, brıfıngter men tikeleı efırler ótkizý dástúrge aınaldy.

Aktıv jıynynda úkimettik emes sektordy damytý eń ma­ńyz­dy basymdylyq ekenine toq­talǵan aımaq basshysy ózek­ti máseleler boıynsha naq­ty negizdelgen usynystar ja­s­ap, engizýdi usyndy. My­sa­ly, Re­seı Federasııasy Ta­tars­tan Res­pýblıkasynyń Qazan qala­syn­da bılik organda­ry men qoǵamdyq uıymdar bir­le­sip, tabysty jumys istep jatyr. Jaqynda Tatarstan Pre­zı­den­tiniń keńesshisi Natalıa Fısh­man tájirıbe almasý úshin Aty­raý­ǵa keledi.

Memleket basshysy 2020 jyldy «Volonter jyly» dep jarııalady. Azamattyq qoǵam­dy nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan ju­mys­tar­ǵa erekshe mańyz berilmek. «Erikti bolyp ta elge qyzmet etesiz», – degen Arman Qasymov 2008 jyldan beri oblystyq je­del járdem stansasynda erikti retinde jumys istep kele jat­qanyn aıtty. «Dárigerdi syna­ǵan­nan másele sheshilmeıdi. Sol sebepti bos ýaqytymda jedel jár­dem qyzmetiniń jumysyn jaq­­sartýǵa sál de bolsa úlesimdi qos­­­qym keldi», dedi erikti A.Qasymov.

Ekonomıkany ártaraptandyrý –  basty nazarda

Sońǵy úsh jylda jalpy óńirlik ónim kólemi 5 200,7 mlrd teńgeden 7 894,5 mlrd teńgege deıin ósti. Respýblıkanyń ishki jalpy ónimindegi Atyraýdyń úlesi 15,6%. Memlekettik bıýdjetke kiris túsimderi boıynsha da munaıly aımaq aldyńǵy qatarda. О́tken jyldyń ózinde bul kórsetkish 1 388 mlrd teńge­ge jetti. Al ulttyq qorǵa tú­sim­­­der boıynsha elimizdegi bar­lyq somanyń 50%-ǵa jýyǵy Atyraýdyń enshisinde. Bul derekter memleket qazynasynyń basty donorlarynyń birine aınal­ǵan aımaqta atqarylyp jat­qan jumystardyń oń ba­ǵyt­ta ekenin aıqyndaıdy. «Munaı-gaz salasynyń mańyzyn eshkim joqqa shyǵarmaıdy. Biraq sha­ǵyn jáne orta bıznesti da­mytý, óńir ekonomıkasyn ártarap­tan­dy­rý, ásirese shıkizat ón­dirýden tys salalardy damytý jaıy da nazarda bolýy tıis», dedi Nurlan Noǵaev. Qazir oblysta 48 281 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi jumys isteıdi, bul ótken jyldyń sáıkes keze­ńi­men salystyrǵanda 106%-ǵa kóp. Prezıdent Joldaýynda aıtyl­ǵan 2020 jyldan bas­tap orta jáne shaǵyn bıznes salasyndaǵy kom­panııalardy úsh jylǵa deıin tabys salyǵynan bosatyp, tekseris júrgizýge tyıym salý – bıznes ıelerine úlken qoldaý bolmaq. Muny kóp balaly ana, ká­sipker Fatıma Týleeva da qýat­tady. «Tórt jyl buryn jıhaz satatyn oryn ashtyq, meı­ramhana bıznesin bastadyq. Qa­zir 83 adamdy jumyspen qamtyp otyrmyz. Prezıdenttiń Joldaýda kásipkerlikti damytý tý­raly bergen tapsyrmalary erteńgi kúnge degen senimimizdi ny­ǵaıtty», dedi.

Aımaq basshysy 2019-2024 jyldary ár salada jalpy quny 1,4 trln teńgeniń 11 jobasy iske asyrylatynyn, 2 200-den astam adam jumyspen qamtylatynyn atap ótti.

Joldaýda aıtylǵan jaqsy jańalyqtyń biri – jańa jyldan bastap shaǵyn jáne orta bıznesten túsetin qosymsha sa­lyq­tyq túsimder óńirlerdiń qu­zy­ryna beriledi. Budan Atyraý oblysynyń bıýdjetine 29,4 mlrd teńge túsedi dep boljanýda. Oblys ákimi osyndaı múm­kindikti óńirdi damytýǵa ne­ǵur­lym tıimdi paıdalaný qajet eke­nin aıtty.

Qalada qurylys qarqyndy,  aýylda – jańa jobalar

Oblys ortalyǵynyń bas jos­­paryna sáıkes 2030 jylǵa deıin turǵyn úı qory 10,5 mln sharshy metrge jetedi. Jyl ótken saıyn Atyraý qa­la­­synyń aýmaǵy ulǵaıyp ke­le­di. Jańa shaǵyn aýdandar boı kóterip jatyr. Joldaýda: «Ne­gizgi qaǵıdat – turǵyndar, ásirese áleýmettik turǵydan álsiz toptar úshin baspananyń qol­jetimdiligin arttyrý» ekeni aıtyl­ǵan. Munaıly aımaqta bul baǵyttaǵy jumystar da jalǵa­syn tabady. «Nurly jer», «7-20-25», «Baqytty otbasy» baǵdarlamalaryna qy­zy­ǵýshylyq tanytqan aty­raýlyqtar kóp. Oblys ákim­di­gi tarapynan «7-20-25» baǵ­dar­lamasy aıasynda ıpoteka boıynsha bastapqy jarnalardy jar­tylaı sýbsıdııalaýdyń tetik­terin iske qosý negizinde jer­gilikti bıýdjet esebinen bastapqy jarnany áleýmettik qoldaý úshin 1 mlrd teńge qarastyryldy.

Jıynda sóz alǵan Inder aýdanynyń ákimi Meıi­rim Qalaýı «Aýyl – el besigi» baǵ­darlamasynyń qar­jy­lan­dy­rý kólemin 3 esege arttyrý jónindegi Prezıdent tapsyrmasy shalǵaıdaǵy eldi mekenderdiń ahýalyn kóterýge múmkindik beretinin aıtty. «Qazirgi tańda aýyldarda jańa jumys kúshin qurý mindeti tur. Bul – ekonomıkalyq belsendi halqynyń jartysynan kóbi vahtalyq ádispen jumys isteı­tin Inder aýdanynda da óte mańyzdy másele. Aýdannyń jer­asty qazba baılyqtaryn, aýyl sharýashylyǵyna, logıstıka men týrızmge qolaıly jerin paıdalana otyryp, kásipkerlikti damytýdy qolǵa aldyq. Tuz zaýytyn keńeıtý jumystary bastaldy. Jyl sońyna deıin 150-ge jýyq jańa jumys orny ashylatyn nysanǵa jergilikti jastardy tartqymyz keledi. Týrızmdi damytý úshin Tuzdykólde shıpajaı, qonaqúı salý jospary bar. Belorýssııalyq ınves­torlarmen sement óndirisin qolǵa alý jóninde kelissózder júrgizilýde», dedi aýdan ákimi.

Joldaýda kórsetilgen basqa da mindetter, densaýlyq saqtaý, bilim berý, jumyspen qamtý jaıy da jıynda talqyǵa tústi. Áleýmettik qoldaý júıesin odan ári damytý máselesine toqtalǵan oblys ákimi jumysty naqty qajettilikterge baǵyttaýdy tap­syr­dy. «Memlekettik qoldaý masyldyq pıǵyl týyndatpaýy kerek. Memleket te shyn máninde muqtaj jandarǵa kó­mek­­­tesýi tıis, al eńbekke qabi­letti adamdar jumys isteýi qajet. Prezıdentimizdiń Jol­da­ýy jaqyn bolashaqtaǵy ba­sym­dyqtardy aıqyndap berdi, dedi Nurlan Noǵaev. – Aty­raý óńirinde qaı baǵytta qalaı jumys isteýimiz kerek, qandaı mindetter tur, anyq baǵdar bar. Múmkindikter men resýrstar da bar. Tek bárimiz birge jumylyp, qajyrly eńbek etsek qana alǵa qoıǵan maqsattarymyzǵa jetemiz».

ATYRAÝ