Atyraýǵa alys-jaqynnan kelgen qonaqtar endi áýejaı aldyndaǵy ádemi beınege kóz toqtatpaı ótpesi anyq. Tastan jasalǵan demeseńiz, qanatyn qomdap ushqaly turǵan qyran-qyzdyń eskertkishi náziktik pen qaısarlyqtyń da bir arnada toǵysatynynyń kórinisi ispetti. Atyraý halyqaralyq áýejaıynyń aýmaǵynda qazaqtyń tuńǵysh ushqysh qyzy, Halyq qaharmany, Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta erligimen el qorǵaǵan batyr Hıýaz Dospanovanyń eskertkishi boı kóterdi. Bul – perzentine degen týǵan jeriniń sheksiz qurmeti.
Eskertkishtiń ashylý saltanatynda oblys ákimi Nurlan Noǵaev: «El basyna kún týǵan qıyn sátterde qazaqtyń qaısar qyzdary da erlermen birge atqa qondy. Solardyń qatarynda Hıýaz Dospanovanyń esimi aıryqsha yqylaspen atalady. Keskilesken shaıqastyń arasynan aman oralǵan batyr Otandy súıýdiń eren úlgisin kórsetti. Eline eskertkish bolyp oralǵan Hıýaz Dospanovanyń esimi máńgi jasaı beredi», dedi.
Atyraý oblysynyń Qurmanǵazy aýdanyndaǵy shaǵyn ǵana aýyldan «ushqysh bolamyn» degen bala armanymen Máskeýge attanǵan qazaqtyń qarshadaı qyzyn alǵan betinen qaıtpaıtyn qaısarlyǵy maıdan dalasyna apardy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta ol 300 ret áýege kóterildi. Qulady, qatty jaraqattandy, tipti aýyr jaraqatynan dárigerler eki aıaǵyn kesip tastaı jazdady. Sonda da berilmedi. Jazylar-jazylmastan ushaǵyna otyryp, jaýdyń betin qaıtarýǵa bel sheshe kiristi. Jeńisti Berlın jerinde qarsy alǵan Hıýaz Dospanova Almatyǵa oralyp, ómiriniń sońyna deıin sol qalada turdy. Eskertkishtiń ashylý saltanatyna qatysqan týǵan baýyry Ertarǵyn Dospanov: «Meniń apam Hıýazdyń qurmetine qoıylǵan bul belgini el shetine jaý tıgende qasqaıyp qarsy turǵan barsha batyr qyzdarǵa jasalǵan taǵzym dep qabyldaımyn», dedi.
Saltanatty rásimde Halyq qaharmanynyń erligin nasıhattap júrgen bastamashy top jetekshisi, jýrnalıst Tursyn Qalımova, «Parasat» ordeniniń ıegeri, aqyn Hanbıbi Esenqaraqyzy, jazýshy Sara Latıeva, eskertkish avtory Baqytbek Muhamedjanov, bastamashyl top múshesi Álııa Bekqojıeva, «Qazaqstan» ulttyq arnasynyń prodıýseri Jańylhan Asylbekova Hıýaz Dospanova atyndaǵy medalmen marapattaldy.
Hıýaz Dospanovanyń soǵysqa attanar aldyndaǵy boıjetken kezi beınelengen eskertkishtiń bıiktigi – 2 m 30 sm. Jumystyń avtory, Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri, Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory, músinshi Baqytbek Muhamedjanov: «Halqy «qyran qyz», «qanatty qyz» dep ataǵan batyr Hıýazdyń ushaqtan túsip kele jatqan shaǵyn qoladan quıýǵa talaptandyq», deıdi.
Kórer kózge kelisti dúnıe bolyp shyqqan eskertkish qaharman qyzdyń týǵan jerimen qaıta qaýyshýyn beınelep turǵandaı. «Erlik eskerýsiz qalmaıdy» degen osy bolsa kerek.
ATYRAÝ