Azamattyq jaýapkershilik qajet

Rasynda da zamanaýı qoǵamdyq keńis­tikte áleýmettik sýbektiler ara­synd­aǵy dıalogtyq baılanys, ózara túsinýshilik pen senim joq. Bul mem­lekettegi, qoǵamdaǵy mańyzdy máse­le­lerdi túrli ustanymdar men syndarly talqylaýlar negizinde elimizdiń damýyn­da­ǵy jańa nusqalardy usynýda keri áserin beredi. Qoǵamdyq dıalogqa túrli áleýmettik jáne ekonomıkalyq top, azamattyq qoǵam músheleri men bılik organdary daıyn emes ekendigi anyq. Degenmen, osy qoǵamdyq dıalog memleket pen azamattyq qoǵam arasyndaǵy qatynastarda mańyzdy áleýmettik qa­jet­­tilik ekenin túsinýimiz qajet. Jol­daý­­daǵy negizgi basymdyqtar syndarly qoǵamdyq dıalogqa berilgendikten, joǵaryda atalǵan olqylyqtar sheshi­le­di dep oılaımyz. Sondyqtan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujy­rym­damasyn iske asyrý – bárimizge ortaq mindet.

Memleket basshysy «Kúshti Prezı­dent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» jańa formýla­syn usyndy. Bul formýla saıası júıe­niń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý­diń negizi ekendigi dáıek­te­ledi. Syn­dar­ly qoǵamdyq dıalog ta tatýlyq pen turaqtylyq negizine aınalyp, barshamyzǵa ortaq mindetterdi júzege asyrýǵa ekpin beredi. Ǵylymda turaq­tylyq qoǵamdaǵy kúshter teńge­rimi, úılesimdiligi negizindegi áleý­mettik tepe-teńdik retinde qaras­ty­ry­lady. Ǵalymdardyń basym bóligi saıası turaqtylyqty áleýmettik turaq­ty­lyq­tyń negizgi faktory sanaıdy. Al áleý­met­tik turaqtylyq bolsa, qoǵamdyq teorııa­nyń basty kórinisi bolyp tabylady. Demek, turaqtylyq teorııasy men elimizde qalyptasqan tájirıbesin paıdalaný arqyly zaman talabyna saı tıimdi memleketti qura alamyz.

Prezıdent sybaılas jemqorlyqpen jan-jaqty kúresý máselesi kún tárti­bi­nen túspegendigi týraly aıtady. Bul másele elimizdegi joǵary mektepte de ózek­tiligin joǵaltpaıdy. Oqý oryndarynda akademııalyq adaldyqty saqtaý erejeleri men kodeksteriniń is júzinde bolǵanymen, keı jaǵdaıda qaǵaz kúıinde qalyp qoıǵanyn baıqaıtynymyzdy jasyra almaımyz.

Joldaýdaǵy áleýmettik jańǵyrý­dyń jańa kezeńi irgeli mindetiniń birinshi baǵytyna bilim berý sapasyn jaqsartý jatady. Kásibı jáne joǵary oqý oryndaryna túse almaı qalǵan mektep túlek­te­riniń jumyssyzdar men margınaldar tobyn qurap jatqandyǵyna nazar aýdarylyp, oqýshylardyń qabi­le­­tin aıqyndaý qajettiligine mán beril­di. Prezıdent joǵary bilimniń sapa­sy, ǵylym salasyndaǵy ahýalǵa erekshe kóńil bóldi. Bilim tulǵanyń aqyl-oıy, minez-qulqy men qabiletin qalyptastyrýdyń prosesi ári ónimi bolǵandyqtan, elimizdiń bolashaǵy oqý-tárbıemen baılanysty. «Bilim ekonomıkasyn» damytýǵa baǵyttalǵan mindetter de joǵary bilimniń damýyna yqpal jasaıdy dep oılaımyz. Ǵylymnyń qyzmeti shynaıylyqty aıqyndaý úshin tabıǵat pen qoǵam zańdylyqtaryna súıengen nátıjelerdi júıelendirýge baǵyt­ta­la­dy. Áleýmettik-gýmanıtarlyq ǵy­lym­dar boıynsha zertteýler júrgizýde qoldanystaǵy bári biletin ádisterdi qoldanýdy azaıtyp, jańa tásilderdi oılap tabýǵa erekshe mán berýimiz qajet.

Memleket basshysy kelesi jyly ál-Farabıdiń 1150 jyldyq, Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoılary atalyp ótetindigin má­lim­­dedi. Ǵasyrlar boıy memleket bas­qarý júıesinde izgilik ıdeıasymen erek­shelenetin qoǵamdyq oı-sana­nyń jana­shyryna jáne Batys pen Shyǵys má­denıetin jetik meńgergen aqyn, aǵartýshy-gýmanıstiń ilimine degen qurmet, óskeleń urpaqtyń dúnıe­ta­nym­dyq kózqarasyn keńeıtýge serpilis bere­di dep oılaımyz.

Bizdiń oıymyzsha, Joldaý Qazaqstan qoǵamynyń búgingi tańda týyndap otyrǵan negizgi saýaldaryna jaýap berdi. Joldaýda kórsetilgen irgeli bes baǵyttan týyndaǵan mindetterdi júzege asyrý barshamyzdyń azamattyq jaýapkershiligimizdi talap etedi.

Botagóz PARIDINOVA,

Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń doktoranty, Qyzylorda «Bolashaq» ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy