Ispanııa avtonomııasy sanalatyn Katalonııada halyq kóteriliske shyǵyp, el ishi qarýly qaqtyǵystardyń oshaǵyna aınaldy. Shıelenistiń sebebin Ispanııa sotynyń Katalonııa táýelsizdigi úshin kúresýshilerdi qamaýǵa alý sheshimimen baılanystyrady. Qaqtyǵys nátıjesinde zardap shekkenderdiń sany kún sanap ósýde. Áýejaı men avtojoldar jabylǵan. Ereýildiń qashanǵa deıin sozylatyny halyqqa da, bılikke de belgisiz. Al narazylyqty uıymdastyrýshylar istiń sońyna deıin kúresýge bel baılaǵan.
14 qazannan bastap Ispanııa qalalarynyń birqatarynda, ásirese Barselonada myńǵa jýyq adam narazylyq aksııasyna shyǵyp jatyr. Narazylardyń kóbi – jastar. Uıymdastyrýshylar aksııany «Demokratııa sýnamıi» dep atapty. Bir qyzyǵy, uıymdastyrýshylar bul narazylyq aldyn-ala josparlanbaǵanyn aıtady.
Katalonııanyń táýelsizdigin talap etken jastar avto jáne temir joldardyń jumysyna kedergi jasaýda. Bılik Ispanııadaǵy úlkendigi jóninen ekinshi sanalatyn «El-Prat» áýejaıyn jabýǵa májbúr boldy. Ereýilshiler bul áreketimen álemniń nazaryn ózderine aýdarmaq nıetin jasyrmady. Olardyń oıynsha, bul – Ispanııanyń ǵana emes, álemdegi demokratııanyń máselesi. Alǵashynda beıbit aksııa retinde bastalǵan narazylyqtyń sońy tóbeleske ulasyp, qarý qoldanýǵa alyp keldi. Sherýge shyqqandar qaladaǵy birqatar qoqys konteınerin órtep, qarýly kúshter qyzmetkerlerine shabýyl jasady. Polısııa da ereýilshilerge oq atty. Der kezinde toqtatpasa, Barselonanyń týrıstik oryndaryna qaýip tónýi múmkin deıdi qala basshylyǵy. О́ıtkeni ereýilshiler órtep ketken qoqys konteınerleriniń ushqyny belgili arhıtektor Antonıo Gaýdıdiń eńbegi La Pedrerýdiń mańyna túsken. Resmı aqparatqa súıensek, ereýil bastalǵan birinshi kúnniń ózinde-aq 131 adam zardap shegip, 50 adam ustalǵan.
17 qazanda ereýil aýqymy ulǵaıyp, ýshyǵa túsken. Bul joly 40 myńǵa jýyq halyq bas kóterdi. Alańǵa jınalǵandar avtokólikterdi órtep, tártip saqshylaryna jarylǵysh zattar men tas laqtyrǵan. Al polısııa tikushaqtan pırotehnıkalyq raketalar jaýdyrǵan. Bir túnniń ishinde qala boıynsha 500-ge jýyq órt tirkelgen. Quqyq qorǵaý organdarynyń 54 qyzmetkeri men 18 ulttyq polısııa qyzmetkeri jaraqat alǵan. Al qamaýǵa alynǵan ereýilshiler sany – 50. Bir ǵana Barselonadan – 29, Tarragoneden –14, Leıde qalasynan 8 adam ustalypty.
Jaǵdaıdyń údeı túsýine Ispanııa quqyq qorǵaý organdarynyń Katalonııa separatısteriniń kóshbasshylaryn 9-13 jylǵa qamaý úkimi sebep bolyp otyr. 2017 jyly birneshe belsendi Katalonııanyń táýelsizdigi týraly zańsyz referendým ótkizýdi qolǵa alǵan edi. 2 jyl boıy Madrıd sotynda qaralǵan istiń úkimi 14 qazanda jarııalandy. Sonymen birge sot Katalonııanyń eks-prezıdenti Karles Pýchdemondy ekstradısııalaý talabyn qaıta qolǵa alyp otyr. Ony da birneshe jyl buryn separatızmge qatysy bar dep aıyptaǵan edi. Karles Pýchdemon búginde Belgııada boı tasalap júr.
Al Katalonııa aımaǵynyń qazirgi prezıdenti Kım Torra belsendilerdi qamaý demokratııaǵa nuqsan keltirýmen teń deıdi. Ol quzyrly organ ókilderinen saıası tutqyndardy bosatýyn, repressııany toqtatýyn surady. Aqparatqa súıensek, qamalǵandardyń arasynda eń uzaq merzimge kesilgeni Orıol Jýnkeras eken. Oǵan 13 jyl bas bostandyǵynan aıyrý úkimi shyǵarylǵan. Zańsyz referendýmǵa qatysy bar dep tanylǵan Raýl Romeva, Jordı Týrýl, Dolors Bassalarǵa 12 jyl bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kesildi. Orıol Jýnkeras Reuters-ke bergen suhbatynda belsendilerdi qamaý Katalonııa táýelsizdigi úshin kúresýshilerdi jigerlendire túsetinin, qozǵalysty toqtatpaıtynyn aıtty. Ispanııa úkimeti de belsendilerdi tyńdaýǵa ázir ekenin bildirdi. Máselen, sársenbide Ispanııa úkimetiniń basshysy Pedro Sanches úsh belsendimen kezdesip, olardyń oıyn tyńdap qaıtty.
Ispanııa basylymdarynyń boljamyna qarasaq, ereýilshiler legi áli de seıile qoımaıtynǵa uqsaıdy. Narazylar jaqyn arada aksııalaryn Madrıd kóshelerinde de jalǵastyratynyn aıtqan. Beıbit aksııanyń mundaı qantógiske ulasatynyn eshkim de boljamaǵan. Sondyqtan zardap shekkenderdiń sany aldaǵy ýaqytta arta túsýi múmkin. 10 qarashaǵa kezekten tys parlament saılaýyn belgilegen Ispanııa bıligi úshin mundaı bassyzdyqtyń jalǵasýy jaqsy emes. Muny biletin ereýilshilerdiń de artqa sheginer oıy joq. Katalonııa Ispanııanyń eń baı aımaǵy ekeni de belgili. Halqy respýblıka boıynsha eń úlken salyqty tólep otyr. Bul jolǵy kóterilistiń arty 2017 jyldaǵydaı bıliktiń elemeýimen ne narazylardyń qalaýyn oryndaýymen aıaqtalary belgisiz. Bul ahýal Ispanııa ǵana emes, álem jurtshylyǵyn alańdatyp otyr.