О́tken onjyldyqta Túrki álemi memleketteri yntymaqtastyqtyń pármendi tetikterin qurý barysynda úlken joldardan ótti. Búginde Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi aımaqtyq jáne ekijaqty seriktestikke yqpal etetin halyqaralyq alańǵa aınaldy. Keńes bastamalary taraptar arasyndaǵy senimdi nyǵaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy.
Ázerbaıjanda ótken Túrki keńesiniń VII sammıti túrkitildes memleketterdiń ıntegrasııalyq áleýetin tolyqtaı iske asyrý máseleleri syrtqy saıasattyń kún tártibinde ózekti bolyp qala beretinin kórsetti. О́z sózinde Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Túrki keńesi qyzmetiniń bastalýymen seriktester arasyndaǵy qarym-qatynastyń asa maǵynaly jáne syndarly kezeńi bastalǵanyn ádil atap ótti.
Sonymen qatar osy úlgidegi ózara is-qımyldy odan ári damytý úshin sany О́zbekstannyń qosylýy men Vengrııanyń baqylaýshy mártebesin alýymen qosa alǵanda, altyǵa deıin jetken qatysýshy elder tarapynan qazirgi geosaıası jáne ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa beıimdelýdi talap etedi.
Birinshiden, reformalaýdyń oılastyrylǵan strategııasyn qurý jóninde aıta ketý kerek. Qyrǵyzstanda ótken Túrki keńesiniń VI sammıtinde kezdesýge qatysýshylar ońtaılandyrý men ortalyqtandyrý máselelerine basa nazar aýdara otyryp, Keńes qurylymdarynyń jumysyn qaıta qurylymdaýǵa qyzyǵýshylyq tanytty. Dál osy maqsatta Túrki yntymaqtastyq uıymdaryn reformalaý tujyrymdamasy qurastyryldy.
Ekinshiden, ekonomıkalyq ózara is-qımyldy keńeıtý baǵytyn jandandyrý qajettiligi artýda. Osy jyly qatysýshy elder birlesken Túrki saýda-ónerkásip palatasyn, sondaı-aq Túrki ınvestısııalyq-ıntegrasııalyq qoryn qurý sııaqty birqatar mańyzdy jobaǵa bastamashylyq etti. Atalǵan qurylymdardyń basty maqsaty retinde múshe memleketterde ınvestısııalardy tartý jáne Túrki saýda úılerin ashý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý bolýy tıis.
Úshinshiden, Túrki keńesi aıasyndaǵy yntymaqtastyqtyń keıingi damýy uzaq merzimdi bolashaqtyń strategııalyq kórinisiniń bar bolýyn meńzeıdi. Bakýde ótken kezdesýde Túrki keńesiniń Qurmetti tóraǵasy mártebesine ıe bolǵan Nursultan Nazarbaevtyń «Túrki kózqarasy – 2040» baǵdarlamasyn ázirleý týraly usynysy osy qajettilikti kórsetetini sózsiz anyq.
Jalpy alǵanda, Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi óziniń 10 jyl ishindegi qyzmeti barysynda qatysýshy elderdiń ózara qyzyǵýshylyq týdyratyn kóptegen máseleler boıynsha ustanymdaryn jaqyndastyrýǵa múmkindik berdi degen qorytyndy jasaýǵa bolady.
Lıdııa PARHOMChIK,
Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy